I CZ 41/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 41/09

POSTANOWIENIE

Dnia 26 sierpnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek

SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi E.B. o wznowienie postępowań

w sprawach z powództwa E.B. i B.P.

przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej P. w W.

o ustalenie nieważności umowy, przydział lokalu i ustanowienie spółdzielczego

własnościowego prawa do lokalu,

zakończonych prawomocnymi wyrokami Sądu Apelacyjnego

z dnia 6 lipca 2009 r., sygn. [...] i [...],

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 26 sierpnia 2009 r.,

zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 28 stycznia 2009 r. odrzucił skargę o

wznowienie postępowań zakończonych jego wyrokami z dnia 6 lipca 2006 r.,

wniesioną przez E.B. W jego cenie nie zachodziła bowiem żadna z podstaw

wznowienia postępowania powołanych przez skarżącą.

W

zażaleniu

na

to

postanowienie

skarżąca

zarzuciła

nieważność

postępowania oraz naruszenie art. 410 § 1 oraz art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 316,

361 i 406 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżąca podniosła zasadnie, że Sąd Apelacyjny naruszył przepisy

postępowania z uwagi na niedoręczenie jej opisu odpowiedzi na skargę. Jednakże

w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie zostało wydane na rozprawie, po

wniesieniu odpowiedzi na skargę, na której była obecna skarżąca i jej zawodowy

pełnomocnik, nie można przyjąć, że uchybienie to pozbawiło skarżącą możliwości

obrony jej praw. Nie zachodziła zatem zarzucana przez skarżącą nieważność

postępowania. Wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania mogło mieć

natomiast wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, tym bardziej,

że skarżącej nie poinformowano także o wniesieniu odpowiedzi na skargę.

Wymagało to jednak wykazania przez skarżącą, czego nie uczyniła.

Sąd Apelacyjny zasadnie stwierdził, że skarżąca powołała się na trzy

podstawy wznowienia postępowania. Prawidłowo ocenił również, że powoływanie

się na wydanie wyroku na podstawie fałszywych zeznań prezesa pozwanej

spółdzielni należało zakwalifikować jako podstawę wznowienia określoną w art. 403

§ 1 pkt 2 k.p.c. Trafne było stwierdzenie, że ta podstawa wznowienia nie

zachodziła, skoro skarżąca nie wskazała okoliczności wymienionych w art. 404,

umożliwiających wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c.

Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił również, że wznowienia postępowania nie

uzasadniało powołanie się przez skarżącą na nowe fakty i dowody, którymi były

ustanowienie na rzecz spółdzielni użytkowania wieczystego i potwierdzające to

dowody w postaci decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego i aktu

notarialnego. Zasadnie odwołał się do stanowiska, że niemożność skorzystania

z określonego środka dowodowego nie zachodzi wówczas, gdy istniała obiektywna

możliwość jego powołania, a strona nie uczyniła tego z przyczyn leżących po jej

stronie, takich jak opieszałość czy zaniedbanie. Dowody, na które powoływała się

skarżąca były ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości

i należy podzielić ocenę Sądu Apelacyjnego, że przy dołożeniu należytej

staranności mogły być przez nią wykryte już w toku postępowań, których dotyczył

wniosek o wznowienie postępowania, uwzględniając, że księgi wieczyste są jawne.

Nie można podzielić natomiast oceny Sądu Apelacyjnego, że odrzucenie

skargi

było

uzasadnione

także

w

odniesieniu

do

podstawy

związanej

z twierdzeniem o wydaniu wyroku na podstawie podrobionych dokumentów.

Sąd Apelacyjny odwołał się do art. 409 k.p. c. i podkreślił, że strona ma

obowiązek wskazać uzasadnienie podstaw wznowienia postępowania, a skarżąca

nie

wskazała

okoliczności,

na

podstawie

których

można

wnosić

o prawdopodobieństwie istnienia tej podstawy wznowienia. Art. 409 do wymogów

skargi zalicza istotnie wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie.

Są to jednak wymogi, które podlegają uzupełnieniu. Skarżąca nie była wzywana

o ich uzupełnienie. Brak było zatem podstaw do odrzucenia skargi w związku ze

stwierdzeniem wystąpienia tego rodzaju jej braków formalnych. Nadto treść skargi,

wbrew ocenie Sądu, zawiera powołanie okoliczności mających świadczyć

o sfałszowaniu dokumentów. Skarżąca podnosiła bowiem, że o ich sfałszowaniu

świadczy

sposób

ustanowienia

użytkowania

wieczystego

wskazujący,

że spółdzielnia nie poniosła kosztów nabycia i uzbrojenia gruntów. Dla wykazania

tej okoliczności powołała wskazane wyżej nowe dowody w postaci aktu

notarialnego

i decyzji

dotyczących

ustanowienia

użytkowania

wieczystego.

Pominięcie tych okoliczności przy dokonaniu oceny o nieistnieniu podstawy

wznowienia związanej z oparciem wyroku o dokument podrobiony nakazywało

uznanie zarzutu naruszenia art. 410 § 1 k.p.c. za usprawiedliwiony.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 39815 § 1 i art. 3941 § 3 k.p.c.,

orzeczono jak w sentencji postanowienia.