I CZ 40/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 40/11

POSTANOWIENIE

Dnia 2 czerwca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Wojciech Katner

w sprawie z powództwa J. Z.

przeciwko Szpitalowi Klinicznemu Dzieciątka Jezus - Centrum Leczenia Obrażeń w

W. o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 2 czerwca 2011 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 21 stycznia 2011 r.,

uchyla

zaskarżone

rozstrzygnięcie

o

postanowienie

kosztach

końcowemu orzeczeniu.

Uzasadnienie

postępowania

i

pozostawia

zażaleniowego

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną

powoda J. Z. od wyroku tego Sądu z dnia 12 marca 2010 r.

Orzeczenie to oparte zostało na następujących faktach i wnioskach:

Powód wniósł o doręczenie mu wyroku Sądu Apelacyjnego wraz

z uzasadnieniem, zgodnie z pouczeniem i w terminie przewidzianym w art. 327 § 2

k.p.c. Żądane orzeczenie i jego motywy zostały mu doręczone, stosownie do art.

387 § 3 k.p.c., w dniu 14 czerwca 2010 r., a 18 czerwca 2010 r. powód złożył

wniosek o ustanowienie adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi

kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2010 r. Sąd Apelacyjny ustanowił dla

powoda pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym,

którym wyznaczony został, decyzją Izby Radców Prawnych w W., radca prawny K.

W. Decyzję tę radca prawny otrzymał w dniu 12 sierpnia 2010 r. i następnie w dniu

20 sierpnia 2010 r. nadał w urzędzie pocztowym sporządzoną skargę kasacyjną.

Wyrok Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem, przesłany przez ten Sąd,

doręczono radcy prawnemu K. W. w dniu 23 sierpnia 2010 r.

Sąd Apelacyjny uznał, że skoro termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla

ustanowionego przez sąd dla strony pełnomocnika rozpoczyna bieg, zgodnie z art.

124 § 1 k.p.c., od dnia doręczenia przez sąd temu pełnomocnikowi orzeczenia

z uzasadnieniem, to wniesienie skargi kasacyjnej przed upływem tego terminu,

czyni ją niedopuszczalną. Przesłanką skutecznego zaskarżenia orzeczenia Sądu

drugiej instancji jest właściwe doręczenie pełnomocnikowi strony tego orzeczenia

z uzasadnieniem.

W zażaleniu powód domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia

i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, zarzucił

naruszenie art. 124 § 3 k.p.c., przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na

przyjęciu, że norma ta stanowi samodzielną przesłankę odrzucenia skargi

kasacyjnej wniesionej przed rozpoczęciem biegu terminu oraz art. 396 § 2 k.p.c.

(błędnie przywołanego zamiast art. 3986 § 2 k.p.c.), przez uznanie, że przyczyną

odrzucenia skargi kasacyjnej może być również złożenie jej przed rozpoczęciem

biegu tego terminu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Warunkiem dopuszczalności skargi kasacyjnej, stosownie do art. 3985 § 1 k.p.c.,

jest skuteczne doręczenie stronie orzeczenia sądu drugiej instancji wraz

z uzasadnieniem, co wymaga uprzedniego, zgodnego z art. 387 § 1 i 3 k.p.c.,

złożenia przez nią wniosku o doręczenie. Termin do złożenia skargi kasacyjnej

uregulowany został w art. 3985 § 1 k.p.c., w sposób przewidujący dwustopniowe

postępowanie

strony zamierzającej ją

wnieść.

Zasadnicze

znaczenie

dla

rozpoczęcia biegu tego terminu ma doręczenie stronie orzeczenia sądu drugiej

instancji z uzasadnieniem. Jeżeli żądanie takie nie zostanie zgłoszone, termin z art.

3985 § 1 k.p.c. nie rozpocznie biegu, a wywiedzenie mimo tego skargi kasacyjnej,

spowoduje jej odrzucenie na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c. Skutek złożenia przez

stronę wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w terminie

otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, określony został w art. 124 § 3 k.p.c.,

który wprowadzony został art.1 pkt 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie

ustawy-Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.

z 2010 r. Nr 7, poz. 45) i obowiązuje od jej wejścia w życie (art. 4 ust. 2), od dnia

19 stycznia 2010 r. Następstwem uwzględnienia, złożonego przed upływem terminu

do wniesienia skargi kasacyjnej, wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy

prawnego, jest zatem przerwanie biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej, który

rozpoczyna się na nowo od dnia doręczenia przez sąd z urzędu temu

pełnomocnikowi orzeczenia z uzasadnieniem. Warunkiem tego jest jednak

prawidłowe zażądanie przez stronę doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem

w terminie przewidzianym art. 387 § 3 k.p.c. Przyczyną wprowadzenia regulacji

objętej § 3 do art. 124 k.p.c. było przyznanie ustanowionemu przez sąd

pełnomocnikowi, analogicznego, jak w stosunku do pełnomocnika działającego

z wyboru, terminu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej bez konieczności

domagania się przywrócenia terminu.

W

rozpoznawanej

sprawie

spełniony

został

konieczny

warunek

dopuszczalności zaskarżenia wyroku Sądu drugiej instancji w drodze skargi

kasacyjnej, obejmujący zgłoszenie przez powoda żądania doręczenia wyroku

z uzasadnieniem.

Nie

stanowi

natomiast

o

dopuszczalności

tego

środka

zaskarżenia sporządzenie i wniesienie go przez ustanowionego pełnomocnika

przed doręczeniem mu przez Sąd orzeczenia z uzasadnieniem. Nie ma podstaw do

przyjęcia, że w odniesieniu do ustanowionego pełnomocnika zachodzi ponownie

warunek dopuszczalności zaskarżenia wyroku w postaci powyższego doręczenia.

Wprowadzenie tego terminu podyktowane było stworzeniem pełnomocnikowi

z urzędu realnej możliwości zaskarżenia orzeczenia, a celem doręczenia

orzeczenia z uzasadnieniem zapoznanie się z argumentacją Sądu drugiej instancji,

co powinno zezwolić na właściwe sformułowanie zarzutów skargi. Nie jest jednak

wykluczone dokonanie tego inną drogą. Wniesienie skargi kasacyjnej przed

rozpoczęciem biegu terminu przewidzianego art. 124 § 3 k.p.c. nie może być

przyczyną jej odrzucenia, zwłaszcza że taki rygor art. 398 6 § 2 k.p.c. łączy

z wniesieniem skargi kasacyjnej po upływie terminu. W orzecznictwie wyrażony

został pogląd stwierdzający, że dopuszczalne jest wniesienie środka zaskarżenia

przed początkiem biegu terminu do jego zaskarżenia, jeśli orzeczenie zostało

wydane (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2007 r.,

IV CZ 60/70, niepubl; uchwały z dnia 5 maja 1988 r., III CZP 29/88, OSNCP

1993/12/223; z dnia 2 grudnia 2003 r., III CZP 90/03, OSNC 2005/2/21).

Znajduje on, jako trafny, zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, zwłaszcza

że przed sporządzeniem skargi pełnomocnik zapoznał się z treścią orzeczenia

i jego uzasadnienia, na co wskazują dokumenty zawarte w aktach oraz treść

złożonego środka zaskarżenia.

Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu

w oparciu o art. 39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. Na podstawie art. 108 § 2

w związku z art. 3941 § 3, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. orzeczenie o kosztach

postępowania zażaleniowego pozostawione zostało końcowemu rozstrzygnięciu.