I CZ 40/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 40/06

POSTANOWIENIE

Dnia 21 września 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie ze skargi Kancelarii P. A.G. i Wspólnicy Spółki Komandytowej

o wznowienie postępowania w sprawie

z wniosku Kancelarii P. R.B. i Wspólnicy Spółka Komandytowa

o wpis do rejestru, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu

Rejonowego w W. z dnia 2 września 2003 r.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 września 2006 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt [..],

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2006 r. odrzucił, jako

niedopuszczalną, skargę kasacyjną od postanowienia tego Sądu oddalającego

apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W., na podstawie którego

oddalona została skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

postanowieniem w przedmiocie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. W ocenie

Sądu Okręgowego postanowienie sądu drugiej instancji oddalające apelację od

postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania rejestrowego o

wpis nie jest postanowieniem, od którego przysługuje skarga kasacyjna (art. 5191 §

3 k.p.c.), nie jest to bowiem postanowienie „sądu drugiej instancji w przedmiocie

wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji”, a tylko od

takich postanowień – zgodnie z art. 5191 § 3 k.p.c. - przysługuje skarga kasacyjna.

Uzasadniając to stwierdzenie Sąd Okręgowy podniósł, że „przedmiotem badania

sądu II instancji nie była ocena prawidłowości dokonanego wpisu czy też

prawidłowości wykreślenia określonego podmiotu podlegającego rejestracji, lecz

ocena zasadności i dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania

przez skarżącego nie będącego uczestnikiem postępowania zakończonego

prawomocnym postanowieniem w przedmiocie wpisu, w tym w szczególności

zbadanie czy skarżący posiada przymiot zainteresowanego w rozumieniu art. 510 §

1 w zw. z art. 524 § 2 k.p.c.”.

W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 519 § 3 k.p.c. przez błędną

jego wykładnię polegającą na uznaniu, że postanowienie, na podstawie którego

oddalona została apelacja od postanowienia oddalającego skargę o wznowienie

postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie wpisu

podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru sądowego, nie jest postanowieniem

podlegającym zaskarżeniu skargą kasacyjną, a ponadto naruszenie art. 378 w zw.

z art. 518 i 13 § 2 k.p.c. przez uznanie, że przedmiotem badania sądu II instancji

nie była ocena prawidłowości dokonanego wpisu czy też prawidłowości wykreślenia

określonego podmiotu podlegającego rejestracji, lecz wyłącznie ocena zasadności

i dopuszczalności

wniesienia

skargi

o

wznowienie

postępowania

przez

skarżącego.

Skarżący

wnosił

o

uchylenie

i przekazanie

sprawy

Sądowi

Okręgowemu

zaskarżonego

do

postanowienia

ponownego

rozpoznania

ewentualnie „uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty

sprawy”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie nie jest trafne, a jego uzasadnienie jest

wewnętrznie sprzeczne i można w nim dostrzec brak konsekwentnej argumentacji.

Sąd Okręgowy

wskazał, że postępowanie ze skargi o wznowienie

postępowania tylko wtedy należy traktować - ze względu na ścisłe podmiotowe

i przedmiotowe powiązanie z postępowaniem prawomocnie zakończonym - jako

kontynuację dotychczasowego postępowania, jeśli wcześniej nastąpiło stwierdzenie

dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W rozpoznawanej

sprawie

brak

było

„podmiotowego

powiązania”

między

postępowaniem

prawomocnie zakończonym, a postępowaniem wszczętym na skutek skargi

o wznowienie, skoro skarżący nie był uczestnikiem tego pierwszego postępowania.

Nie posiadając przymiotu „zainteresowanego” w rozumieniu art. 510 w zw. z art.

524 § 2 k.p.c. nie był podmiotem uprawnionym do wystąpienia ze skargą

o wznowienie postępowania. Skoro więc Sąd Okręgowy, oddalając apelację od

postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania, nie rozpoznawał

istoty sporu wcześniej prawomocnie zakończonego, to okoliczność ta – podkreślił

Sąd Okręgowy - pozbawia skarżącego możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od

postanowienia tego Sądu oddalającego apelację od postanowienia Sądu

Rejonowego oddalającego skargę o wznowienie postępowania

rejestrowego

zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie wpisu.

Wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez Sąd Okręgowy zarówno Sąd

Rejonowy, oddalając skargę o wznowienie postępowania, jak i Sąd Okręgowy,

oddalając apelację od postanowienia oddalającego skargę o wznowienie

postępowania, stwierdziły dopuszczalność wniesienia skargi o wznowienie

postępowania w sprawie dotyczącej wpisu do rejestru. W przeciwnym razie skarga

o wznowienie postępowania zostałaby odrzucona postanowieniem, na które – jako

kończące postępowanie - przysługuje zażalenie. Skoro Sąd Okręgowy wskazał,

że postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania tylko wtedy należy

traktować jako kontynuację dotychczasowego postępowania, jeśli wcześniej

nastąpiło

stwierdzenie

dopuszczalności

wniesienia

skargi

o

wznowienie

postępowania (nie może budzić wątpliwości, że wcześniejszymi orzeczeniami

dopuszczalność skargi została potwierdzona), to odrzucenie skargi kasacyjnej jako

niedopuszczalnej, na mające merytoryczny charakter postanowienie oddalające

apelację od postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania,

pozostaje w sprzeczności z argumentacją, która miała uzasadniać rozstrzygniecie

przyjęte w zaskarżonym postanowieniu.

Nie ulega wątpliwości, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona

została od postanowienia wydanego w postępowaniu rejestrowym, którego

przedmiotem był wpis do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, a więc

w sprawie, w której skarga kasacyjna przysługuje (art. 5191 § 3 k.p.c.).

Ta okoliczność przesądza o dopuszczalności skargi kasacyjnej także na

postanowienie oddalające apelację od postanowienia oddalającego skargę

o wznowienie postępowania w takiej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

za utrwalony uznać należy pogląd, według którego od orzeczenia sądu drugiej

instancji oddalającego skargę o wznowienie postępowania przysługuje kasacja

(aktualnie skarga kasacyjna) (wyrok SN z dnia 10 września 1997 r., I PKN 245/97,

OSNAP 1998, nr 11, poz. 359). Z przytoczonych względów zażalenie jako

uzasadnione należało uwzględnić i w konsekwencji orzec, jak w sentencji

postanowienia (art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).