I CZ 39/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 39/11

POSTANOWIENIE

Dnia 19 maja 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku E.W.

przy uczestnictwie B. J. i R. J.

o ubezwłasnowolnienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2011 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania B. J. na postanowienie

Apelacyjnego

z dnia 17 grudnia 2010 r.,

oddala zażalenie.

Sądu

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 17 grudnia 2010 r. odrzucił apelację

uczestniczki postępowania B. J. (z d. P.), wniesioną przez profesjonalnego

pełnomocnika ustanowionego z urzędu, od postanowienia Sądu I instancji, którym

orzeczono częściowe ubezwłasnowolnienie uczestniczki. Rozstrzygnięcie to

uzasadnił nieopłaceniem apelacji wraz z jej wniesieniem, co uzasadniało jej

odrzucenie na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c., znajdującego zastosowanie w tej

sprawie z mocy art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy –

Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz.

1571), nakazującego stosować nowe regulacje do postępowań wszczętych po dniu

jej wejścia w życie, tj. po 1 lipca 2009 r. Tymczasem niniejsza sprawa została

wszczęta 31 października 2008 r., a więc dotychczasowy art. 130 2 § 3 k.p.c. miał

zastosowanie. Nieopłacenie w terminie apelacji wniesionej przez profesjonalnego

pełnomocnika uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 130 2 § 3 k.p.c. w zw. z

art. 373 k.p.c., stwierdził Sąd Apelacyjny.

W

zażaleniu

na

to

postanowienie,

wniesiony

przez

pełnomocnika

uczestniczki postępowania ustanowionego z urzędu, zarzucono nieuwzględnienie

art. 100 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Żaląca powołała się na pismo Sądu Okręgowego z dnia 22 lipca 2009 r. skierowane

do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie dla niej adwokata, z którego

wynika korzystanie przez skarżącą ze zwolnienia od kosztów sądowych w całym

postępowaniu, a nie w poszczególnych instancjach sądowych.

W konsekwencji powyższego zwolnienia od kosztów sądowych uczestniczka

nie miała obowiązku uiszczania opłaty od apelacji, wobec czego odrzucenie

apelacji na podstawie tej okoliczności uczestniczka uważa za niezasadne.

W piśmie z dnia 11 lutego 2010 r. uzupełniającym braki zażalenia żaląca

wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu apelacji, oraz

załączyła pismo Sądu Okręgowego skierowane do Okręgowej Rady Adwokackiej w

W. z dnia 22 lipca 2009 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie

nie

zasługiwało

na

uwzględnienie,

ponieważ

zaskarżone

postanowienie wydane zostało zgodnie z art. 130 2 § 3 k.p.c., w brzmieniu tego

przepisu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2009 r., w zw. z art. 373 k.p.c.

Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w dniu 31 października

2008 r., wobec czego nie znajdował w nim zastosowania przepis art. 1 pkt 3a)

w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571).

Oznacza to zarazem, że w niniejszym postępowaniu znajdował zastosowanie art.

1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2009 r. Jakkolwiek

ustawodawca z tym dniem uchylił art. 1302 § 3 k.p.c., to jednak w przypadkach,

w których znajduje on zastosowanie środki odwoławcze wnoszone m.in. przez

adwokata, a nie opłacone należycie, podlegają odrzuceniu bez wzywania do

uzupełnienia braków (postanowienie SN z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II

PZ 16/09).

Skarżąca nie była zwolniona od kosztów sądowych w niniejszej sprawie

wobec braku w aktach sprawy postanowienia Sądu w tym przedmiocie, natomiast

za równoznaczne z takim zwolnieniem nie można uznać - wbrew stanowisku

żalącej – ustanowienia dla niej adwokata z urzędu postanowieniem Sądu z dnia 16

lipca 2009 r. (k. 196 akt). W tej sytuacji wniesiona przez adwokata w dniu 24

sierpnia 2010 r. apelacja (k. 341) podlegała opłacie w wysokości stałej, a która to

apelacja w chwili jej wniesienia nie została należycie opłacona. Zasadnie więc

uznał Sąd Apelacyjny, że nieopłacenie w terminie, przez profesjonalnego

pełnomocnika będącego adwokatem, apelacji podlegającej opłacie w wysokości

stałej

skutkowało

obowiązkiem

odrzucenia

jej

przez

Sąd

na

podstawie

znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 1302 § 3 k.p.c., w brzmieniu

sprzed dnia 1 lipca 2009 r., w zw. z art. 373 k.p.c.

Okoliczność, że pełnomocnik z urzędu reprezentujący skarżącą otrzymał

z Okręgowej Rady Adwokackiej pismo Sądu Okręgowego z dnia 20 lipca 2009 r.

załączone do zażalenia i stwierdzające, że uczestniczka B. P. korzysta ze

zwolnienia od kosztów sądowych, a nadto, że został on wezwany przez Sąd do

uiszczenia opłaty od apelacji (k. 348) i opłatę tę w znaczkach sądowych następnie

uiścił (k. 349), nie sanują skutków faktu wniesienia przez adwokata nieopłaconej

apelacji, podlegającej opłacie w wysokości stałej, co uzasadniało obowiązek

odrzucenia jej przez Sąd.

Wskazane powyżej okoliczności mogłyby ewentualnie mieć znaczenie

w innym postępowaniu o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od apelacji,

natomiast nie mogą one odnieść zamierzonego skutku w niniejszym postępowaniu

zażaleniowym, ponieważ nie podważają one oceny, że zaskarżone postanowienie

zapadło zgodnie z obowiązującym prawem.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art.

39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.