I CZ 38/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 38/07

POSTANOWIENIE

Dnia 30 maja 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący)

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

w sprawie z powództwa Z. G.

przeciwko W. B.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 30 maja 2007 r.,

zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w P.

z dnia 11 grudnia 2006 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w P. odrzucił skargę

kasacyjną pozwanego od wyroku tego Sądu z dnia 17 sierpnia 2006 r., podnosząc,

że skarżący oznaczył zawyżoną wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę

64 211,60 zł , celem stworzenia możliwości nadania skardze dalszego biegu.

W zażaleniu pełnomocnik pozwanego, wniósł o jego uchylenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione.

Wyrażony w art. 3982 k.p.c. ustawowy próg dopuszczalności skargi

kasacyjnej,

ze

dopuszczalność

względu

tej

na

skargi

wartość

w

przedmiotu

sprawach

zaskarżenia,

majątkowych

wyłącza

drobnych

oraz

nieskomplikowanych i jest zgodny z rekomendacją nr (95)5 przyjętą przez Komitet

Ministrów Rady Europy z dnia 7 lutego 1995 r.

Kodeks postępowania cywilnego, obecnie w art. 368 § 2 k.p.c., wyraża

wprost zasadę stałości wartości przedmiotu sporu oraz zakazuje jej przekraczania

przy przechodzeniu do instancji wyższej. Wynika z niej także reguła, że jeżeli

stanowi ją wartość rozszerzonego powództwa to istnieje także zakaz jej

oznaczania, w dalszym toku procesu, na sumę wyższą.

W postępowaniu apelacyjnym wartość przedmiotu zaskarżenia nie decyduje

wprawdzie o dopuszczalności apelacji ale może rzutować na dopuszczalność

przyszłej skargi kasacyjnej. O prawie strony do jej wniesienia, w sprawach o prawa

majątkowe, decyduje nie wartość przedmiotu sporu lecz wartość zaskarżenia

apelacyjnego. Jeżeli więc wartość przedmiotu tego zaskarżenia jest niższa od

wartości przedmiotu sporu i jednocześnie kształtuje się poniżej pułapu określonego

w art. 3982 § 1 k.p.c. to sprawa traci charakter kasacyjny.

Może to też nastąpić w wyniku rozpoznania apelacji. O dopuszczalności

skargi kasacyjnej decyduje bowiem nie wartość przedmiotu sporu ani wartość

przedmiotu, o którym rozstrzygał sąd drugiej instancji, lecz wartość przedmiotu

zaskarżenia kasacyjnego. Jeżeli skarga kasacyjna nie obejmuje całości roszczeń

dochodzonych w drugiej instancji to jej wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa

od

wartości przedmiotu

zaskarżenia

apelacji (por. np.

orzeczenia

Sądu

Najwyższego z dnia 28 grudnia 1935 r., C II 1960/35, OSP 1936, poz. 290 i z dnia

18 grudnia 1996 r., I CKN 211/96, OSNC 1997, nr 4, poz. 42).

Gdy zatem – jak w rozpoznawanym wypadku - nie zachodzi dopuszczalny

przypadek rozszerzenia żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym (art. 383

k.p.c.) i sąd nie orzekał ponad żądanie strona w skardze kasacyjnej nie może

wskazać wartości przedmiotu zaskarżenia wyższej niż wartość przedmiotu sporu

w postępowaniu w pierwszej instancji (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia

15 lutego 1935 r., C II 2515/34, RPEiS 1936, nr 1, s. 161 i z dnia 14 września

2000 r., I PZ 55/00, OSNAP 2002, nr 7, poz. 164).

Zauważyć należy, że zarówno Sąd drugiej instancji, jak i Sąd Najwyższy

w uzasadnionych wypadkach, są uprawnione do skontrolowania, czy wskazana

w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia została oznaczona według

wyżej zasygnalizowanych zasad (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 18 października 2000 r., II UZ 124/00, OSNAP 2002, nr 12, poz. 294, i wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 19997r., I CKN 46/97, OSNC 1997 r., nr 11,

poz. 180).

Odnosząc te uwagi do sprawy należy zauważyć, że powódka w pozwie

zażądała zasądzenia od pozwanego kwoty 29 500 zł z ustawowymi odsetkami od

dnia 11 stycznia 2000 r. i Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo w całości,

a Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu pierwszej instancji,

w której wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczył on na kwotę 29 500 zł.

Pozwany w skardze kasacyjnej wskazał natomiast wartość przedmiotu zaskarżenia

na kwotę 64 211.60 zł, wliczając do przedmiotu zaskarżenia zasądzone wyrokiem

Sądu pierwszej instancji odsetki za okres od dnia 11 stycznia 2005 r. do dnia

zapłaty.

W związku z tym wskazać należy, że odsetki nie są dochodzone obok

świadczenia głównego, jeżeli następuje zmiana ich charakteru z należności

okresowej na kwotę poddaną oprocentowaniu czyli na kapitał. Przepis art. 20 k.p.c.

nie ma zastosowania do wypadku kapitalizacji odsetek w prawnym znaczeniu.

Według prawa materialnego kapitalizacja odsetek następuje, gdy strony po

powstaniu zaległości zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy,

lub gdy uczynił to powód w chwili wytoczenia powództwa oraz przy pożyczkach

długoterminowych udzielanych przez instytucję kredytowe (art. 482 § 1 i 2 k.c.; por.

uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1997 r., III ZP

16/97, OSNP 1998, nr 7, poz. 2040). W sprawie powódka w pozwie dokonała

częściowej kapitalizacji odsetek do dnia 11 stycznia 2000 r. Odsetki zatem za okres

od tej daty nie zostały skapitalizowane i w związku z tym miał w pełni do nich

zastosowanie art. 20 k.p.c. Pozwany nie mógł zatem skutecznie oznaczyć, w świetle

powyższych uwag, wartości zaskarżenia kasacyjnego na kwotę wyższą niż

29 500 zł.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji (art. 398 14 w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c.).

jz