I CZ 37/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 37/13

POSTANOWIENIE

Dnia 10 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

w sprawie z powództwa A. T. i W. T.

przeciwko C. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. […] o zapłatę

i z powództwa wzajemnego C. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A.

przeciwko A. T. i W. T.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 maja 2013 r.,

zażalenia powoda (pozwanego wzajemnego) A. T.

na wyrok Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 18 października 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Powód (pozwany wzajemny) A. T. złożył zażalenie, na podstawie art. 3941 §

11 k.p.c., od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 października 2012 r. W zażaleniu

zaskarżył ten wyrok w całości w zakresie w jakim Sąd Apelacyjny uchylił wyrok

Sądu I instancji i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego do ponownego

rozpoznania. W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenia 1) art. 379 pkt 3 w związku

z art. 321 § 1 k.p.c., 2) art. 233 k.p.c., 3) przepisów prawa materialnego

niewskazanych i niewyjaśnionych przez Sąd Apelacyjny w zakresie w jakim

doprowadziły ten Sąd do uznania, że łącząca strony umowa agencyjna uległa

rozwiązaniu z dniem 31 grudnia 2004 r., 4) naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. związku z

tym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie, którego podstawą jest art. 3941 § 11 k.p.c., ma wyraźnie określony

zakres. W takim zażaleniu strona może wskazywać tylko na to, że Sąd II instancji

bez podstawy jaką stanowi art. 386 § 4 k.p.c. przekazał sprawę do ponownego

rozpoznania sądowi I instancji. Innymi słowy, że pomimo tego, iż sąd I instancji

rozpoznał istotę sprawy ma ją rozpoznawać ponownie. Przepis ten w żadnym razie

nie stwarza stronie okazji do podnoszenia innych zarzutów naruszenia prawa

procesowego lub materialnego, które może ona podnosić w skardze kasacyjnej.

(podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ

147/12). Mając to na uwadze, zarzuty podniesione w zażaleniu w pkt. 1 do 3 nie

mogą w ogóle być wzięte pod uwagę.

Gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c., to nie zasługuje on na

uwzględnienie. Dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne i ich ocena

prawna są oparte na błędnych założeniach, które Sąd ten przyjął bez

uwzględnienia zarzutów zgłaszanych przez stronę pozwaną. Dotyczy to przede

wszystkim uznania, że notatka z 1 sierpnia 2004 r. stanowi aneks do umowy z dnia

24 lutego 2002 r. i umowa ta wiązała strony do 19 maja 2005 r., podczas gdy

z treści tego dokumentu wynika, że na jego podstawie zostanie dopiero

przygotowana nowa umowa. Sąd ten przyjął w konsekwencji także, iż umowa

zawarta na czas nieokreślony w związku z jej wypowiedzeniem przekształciła się

w umowę na czas oznaczony i ta z kolei dalej przekształciła się w umowę na czas

nieokreślony. Taka ocena Sądu I instancji, jak trafnie uznał Sąd Apelacyjny,

ze względu na sprzeczność z treścią wspomnianej notatki oraz zupełne pominiecie

podstawy prawnej takiego wnioskowania w ogóle nie poddaje się kontroli

instancyjnej. Jeżeli takie założenia i oceny prawne Sądu I instancji uznać za nie

znajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym i nie mające podstawy

prawnej, to całkowitej rewizji wymaga stanowisko przyjęte w wyroku Sądu I instancji

co do podstawy zasądzenia prowizji za rok 2005. Sąd I instancji zasadzając

tzw. świadczenie wyrównawcze oparł się na opinii biegłego także w zakresie

określenia podstawy prawnej rozstrzygniecie. Biegły może dokonywać ustaleń

faktycznych, natomiast ocena prawna należy do sądu. Sąd I instancji nie

rozpoznała również zarzutów pozwanego co do tego, że powód A. T. występował

względem pozwanego w podwójnej roli: jako pracownik pozwanego, z drugiej zaś

jako agent współpracujący z pozwanym na zasadzie umowy. Ta okoliczność

wymagała zaś oceny, które z umów zostały zawarte z uznaniem powoda jako

pracownika pozwanego, które zaś jako agenta.

W sumie dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne i oceny prawne

są nie tylko ustaleniami i ocenami dokonanymi bez odniesienia się do zarzutów

strony pozwanej, ale nie mają one podstawy w zebranym materiale dowodowym,

a ze względu na sprzeczności oraz wyraźnie błędną ocenę prawna lub jej brak,

orzeczenie Sądu I instancji nie poddaje się kontroli instancyjnej. Biorąc to pod

uwagę należy uznać, że Sąd Apelacyjny przekazując sprawę do ponownego

rozpoznania ze względu na to, że Sąd I instancji nie rozpoznał jej istoty nie naruszył

art. 386 § 4 k.p.c.

Mając na względzie, że zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na

uwzględnienie Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 14 k.p.c. w związku z art. 3941

§ 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.

es