I CZ 35/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 35/10

POSTANOWIENIE

Dnia 25 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku O.(...) Spółki z o.o. w W.

przy uczestnictwie A. B.

o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 czerwca 2010 r.,

zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt X Ga (…),

odrzuca zażalenie i zasądza od uczestnika A. B. na rzecz O.(...) Spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 900 zł (dziewięćset) tytułem zwrotu

kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2008 r. Sąd Okręgowy w W.

odrzucił apelację uczestnika A. B. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 3

lipca 2007 r. i zasądził od niego na rzecz wnioskodawcy O.(...) Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w W. kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

apelacyjnego.

Od postanowienia Sądu pierwszej instancji, którym uczestnik został pozbawiony

prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji

członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej,

przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu przez okres

trzech lat została wniesiona apelacja przez A. C. działającego w imieniu uczestnika

postępowania w oparciu o umowę stałego zlecenia prowadzenia jego spraw i obsługi

prawnej.

W toku postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi

Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości,

dotyczące uprawnienia do reprezentowania uczestnika przez osobę działającą w

oparciu o tego rodzaju umowę. W uchwale z dnia 27 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy

udzielił odpowiedzi, że umowa zlecenia stałego prowadzenia spraw i obsługi prawnej,

obejmująca również reprezentowanie zleceniodawcy przed sądami, nie stanowi

podstawy ustanowienia zleceniobiorcy pełnomocnikiem procesowym (art. 87 § 1 k.p.c.)

w sprawie o pozbawienie zleceniodawcy prawa prowadzenia działalności gospodarczej

oraz pełnienia funkcji (art. 373 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo

upadłościowe i naprawcze, Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.).

W piśmie z dnia 10 listopada 2008 r. uczestnik wniósł o uchylenie postanowienia

Sądu Rejonowego z dnia 3 lipca 2007 r. i skierowanie sprawy do ponownego

rozpoznania.

Sąd Okręgowy stwierdził, że działający w oparciu o umowę zlecenia A. C. nie ma

uprawnienia do reprezentowania uczestnika postępowania, a zatem apelacja została

wniesiona przez nieuprawnioną osobę i podlegała odrzuceniu w oparciu o art. 373 w

związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Uczestnik postępowania w zażaleniu żądał uchylenia tego postanowienia,

zarzucając że złożony przez niego wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia z

dnia 3 lipca 2007 r. z powodu nieważności postępowania przed Sądem pierwszej

instancji

stanowił

postanowienie

zatwierdzenie

skutkuje

czynności

uprawomocnieniem

wniesienia

się

apelacji.

nieważnego

Zaskarżone

postanowienia

i

pozbawieniem go możliwości wniesienia apelacji, chociaż wątpliwości dotyczące

uprawnienia do reprezentowania go przez zleceniobiorcę zostały wyjaśnione dopiero

przez Sąd Najwyższy. Podniósł ponadto, że jego zażalenie na postanowienie z 13

listopada 2008 r. odrzucone zostało postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 6

stycznia 2009 r. Przyjęte zostało, że właściwym środkiem zaskarżenia jest skarga

kasacyjna. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 r. odrzucił wniesioną

przez niego skargę kasacyjną. Domagał się także przywrócenia terminu do wniesienia

zażalenia.

Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy przywrócił uczestnikowi

termin do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 13 listopada 2008 r.

Wnioskodawczyni domagała się odrzucenia zażalenia, ponieważ uprawomocniło

się, z uwagi na nieskuteczne zaskarżenie, postanowienie z dnia 6 stycznia 2009 r. o

odrzuceniu zażalenia. Podniosła, że przywrócenie terminu było bezzasadne, ponieważ

wniosek złożony został po upływie tygodniowego terminu od dowiedzenia się, że

właściwym środkiem zaskarżenia postanowienia z dnia 13 listopada 2008 r. jest

zażalenie, co wynikało z postanowienia Sądu Najwyższego. Niezależnie od tego

nieznajomość przepisów nie stanowi niezawinionej przyczyny opóźnienia w podjęciu

właściwej czynności procesowej. Wniosła o rozpoznanie, w oparciu o art. 380 k.p.c.,

tego postanowienia, które nie podlegało samodzielnemu zaskarżeniu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przywrócenie terminu może dotyczyć jedynie takiej czynności procesowej, z

której niedokonaniem łączą się ujemne dla strony skutki procesowe oraz której

dopełnienie jest możliwe ze względu na stan sprawy. Dalsze warunki dopuszczalności

przywrócenia uchybionego terminu ustanowione zostały w art. 168 k.p.c. i art. 169 k.p.c.

W rozpoznawanej sprawie postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 6 stycznia

2009 r. odrzucone zostało zażalenie na postanowienie tego Sądu z 13 listopada 2008 r.,

które nie zostało skutecznie zaskarżone przez uczestnika postępowania.

Złożonego przez uczestnika postępowania wniosku o przywrócenie terminu do

złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 13 listopada 2008 r. nie można było

merytorycznie

rozpoznać.

Powołane

postanowienie

o

odrzuceniu

apelacji

od

postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 3 lipca 2007 r. uprawomocniło się, wobec

nieskuteczności zażalenia na postanowienie z dnia 6 stycznia 2009 r. Doszło również do

uprawomocnienia się tego postanowienia i tym samym zamknięcia fazy postępowania

związanej z zaskarżeniem postanowienia o odrzuceniu apelacji. Nie był zatem

dopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu do ponownego zaskarżenia tego

postanowienia

z

pominięciem

orzeczenia,

które

zakończyło

wskazany

etap

postępowania. Postanowienie o przywróceniu terminu do dopełnienia tej czynności

procesowej było nieprawidłowe.

Następstwem przyjęcia, że nie było możliwe przywrócenie terminu do wniesienia

zażalenia jest uznanie, że zażalenie złożone w dniu 26 października 2009 r. jest

spóźnione, skoro wniesiono je po upływie tygodnia od doręczenia postanowienia z dnia

13 listopada 2008 r. (art. 394 § 2 k.p.c.).

Z powyższych względów zażalenie złożone po upływie przewidzianego terminu

podlegało odrzuceniu w oparciu o art. 373 w związku z art. 370 i art. 394 1 § 3 k.p.c.

Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego oparte zostało na zasadzie

odpowiedzialności za wynik sprawy, stosownie do art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i

art. 398 21 k.p.c.