I CZ 34/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 34/06

POSTANOWIENIE

Dnia 19 lipca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Maria Grzelka

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z powództwa B. T.-S.

przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "W." S.A. w W. Oddział w R.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 lipca 2006 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 14 marca 2006 r.,

odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

W dniu 10 marca 2006 r. powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r. Postanowieniem z dnia 14 marca

2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu.

W zażaleniu, sporządzonym i wniesionym przez adwokata, skarżąca

domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zażalenie nie zostało

opłacone. W dniu 4 maja 2006 r. pełnomocnikowi powódki doręczono wezwanie do

uiszczenia opłaty w kwocie 600 zł. Wskazana kwota została zapłacona w dniu

11 maja 2006 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podstawową zasadą prawa międzyczasowego w dziedzinie procesu

cywilnego

jest

zasada

bezpośredniego

działania

ustawy

nowej.

Zasada ta wyrażona została w art. XV § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1994 r. Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 297

ze zm.). Przyjąć należy, że wskazana zasada ma znaczenie ogólne w dziedzinie

w prawie procesowym cywilnym (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z 17 stycznia 2001 r. – zasadę prawną, III CZP 49/00, OSNC 2001,

nr 4, poz. 53, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2003 r., IV CKN 310/01,

niepubl.) i znajduje ona również zastosowanie w odniesieniu do przepisów ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, mających

charakter przepisów prawa procesowego, która weszła w życie z dniem 2 marca

2006 r.

Istotny wyjątek od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej

przewidziany został w art. 149 ust. 1 powołanej ustawy. Przepis ten stanowi,

że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się,

do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy

o kosztach sądowych. W niniejszej sprawie wejście w życie ustawy nastąpiło

po doręczeniu powódce odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem,

a zatem już po zakończeniu postępowania przed sądem drugiej instancji.

Wniesienie skargi kasacyjnej miało natomiast miejsce w czasie obowiązywania

nowej ustawy o kosztach sądowych.

Wniesienie

skargi

kasacyjnej

inicjuje

postępowanie

przed

Sądem

Najwyższym i – mimo że jest czynnością podejmowaną przed sądem drugiej

instancji – stanowi co do zasady pierwszą czynność postępowania kasacyjnego.

Skoro zatem powódka wniosła skargę kasacyjną w czasie obowiązywania nowej

ustawy, zastosowanie znajdują nowe przepisy o kosztach sądowych, zgodnie

z zasadą bezpośredniego działania ustawy nowej.

W myśl art. 1302 § 3 k.p.c., dodanego powołaną ustawą, sąd odrzuca bez

wezwania o uiszczenie opłaty wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub

rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację,

zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu

zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie

w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości

przedmiotu zaskarżenia. Zażalenie powódki wniesione do Sądu Najwyższego

podlega opłacie stosunkowej, w wysokości jednej piątej opłaty wynoszącej 5%

wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 19 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 13 ustawy

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Jako że zażalenie to wniesione

zostało przez adwokata i nie zostało należycie opłacone, podlegało ono odrzuceniu

przez Sąd drugiej instancji. Sąd ten jednak, zamiast zastosować wskazaną sankcję,

wezwał skarżącą do uiszczenia należnej opłaty. Błędne w tym zakresie działanie

sądu nie mogło jednak w żadnym razie sanować uchybienia skarżącej w opłaceniu

zażalenia i wyłączyć zastosowania sankcji przewidzianej w art. 130 2 § 3 k.p.c.

W konsekwencji, zażalenie skarżącej należało odrzucić (art. 130 2 § 2 w zw. z art.

370, 373, 39821 i 3941 § 3 k.p.c.)

Z podanych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.