I CZ 31/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 31/13

POSTANOWIENIE

Dnia 8 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Anna Owczarek (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

SSN Agnieszka Piotrowska

w sprawie ze skargi Z. Spółki z o.o. z siedzibą w R. o wznowienie postępowania w

sprawie z powództwa G. d z siedzibą

w T. - Wyspy Dziewicze

przeciwko Z. Spółce z o.o. z siedzibą w R.

o stwierdzenie nieważności uchwał,

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego

z dnia 22 grudnia 2011 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie

Cywilnej w dniu 8 maja 2013 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 stycznia 2013 r.,

oddala zażalenie i zasądza od skarżącego na rzecz powoda

kwotę 3600,- (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

pozwanego Z. sp. z o.o. z siedzibą w R. o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2011

r. w sprawie z powództwa G. z siedzibą w T. (Wyspy Dziewicze) o uchylenie

uchwał. Skarżący wskazał, że wyrok Sądu Apelacyjnego został uzyskany za

pomocą przestępstwa (art. 403 § 1 pkt 2 w związku z art. 404 k.p.c.) i z tych

względów domagał się wznowienia postępowania oraz zmiany wyroku Sądu

Apelacyjnego

w całości w ten sposób, że zmieniony zostanie wyrok Sądu

Okręgowego Sądu Gospodarczego w R. z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt […] przez

oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Z uzasadnienia wynikało, ze

świadek H. R. składając zeznania dopuścił się przestępstwa z art. 233 § 1 k.k., lecz

zeznania te nie były podstawą ustaleń sądu pierwszej i drugiej instancji, gdyż

wiedziano, iż osoba ta nie podejmowała strategicznych decyzji w spółce G., a jako

doradca firmy przekazywał tylko uzgodnienia, co nie okazało się prawdą. Sąd

Apelacyjny odrzucając skargę pozwanego ustalił, że mimo powołania ustawowej

podstawy wznowienia z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c., kwestionowane zeznania świadka

H. R. nie pozostawały w funkcjonalnym związku z zapadłym w sprawie

rozstrzygnięciem, a to uzasadnia odrzucenie wniesionej skargi. Postępowanie

karne prowadzone przeciwko H. R. zostało umorzone z uwagi na znikomą

społeczną szkodliwość czynu.

W zażaleniu na zaskarżone postanowienie pozwany (mylnie określony

w tytule zażalenia powodem) zarzucił naruszenie art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez

uznanie, że fałszywe zeznania świadka H. R. nie pozostawały w funkcjonalnym

związku z zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem, a to spowodowało odrzucenie

wniesionej skargi. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i

wznowienie postępowania, względnie o uchylenie tego postanowienia w całości i

przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie podlega oddaleniu.

Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia skupia się na

wykazaniu, że zeznania świadka H. R., w części, w której uznano je za sprzeczne

z prawdą, miały wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie postępowanie karne w sprawie

zostało umorzone z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu, sytuacja ta

mieści się jednak w zakresie stosowania art. 404 k.p.c., zgodnie z którym jedynie

umorzenie postępowania karnego z powodu braku dowodów z góry wyklucza

wznowienie postępowania. W takim wypadku sąd rozpoznający skargę o

wznowienie postępowania zobowiązany jest do samodzielnej oceny, czy spełniona

została przesłanka z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c.

W

świetle

uzasadnienia

zaskarżonego

orzeczenia

oraz

motywów

przytoczonych w zażaleniu należy podzielić wniosek Sądu Apelacyjnego,

że zeznania H. R. w części, w jakiej były one sprzeczne z rzeczywistą rolą

odgrywaną przez niego w spółce, nie miały decydującego wpływu na wyrok

kończący postępowanie w sprawie. Należy zauważyć, że do wniosku tego doszedł

także prokurator oraz sąd karny, zgodnie przyjmując znikomą społeczną

szkodliwość czynu H. R. z uwagi na brak istotnego wpływu jego zeznań na

rozstrzygnięcie sprawy cywilnej.

Przeciwne stanowisko, którego w uzasadnieniu zażalenia broni skarżący, nie

jest przekonujące. Należy zwrócić uwagę, że w art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. mowa jest

o „uzyskaniu” wyroku za pomocą przestępstwa, a zatem o sytuacji, w której

przestępstwo to stało się bezpośrednią i decydującą przyczyną wydania wyroku.

O relacji tego rodzaju w wypadku złożenia fałszywych zeznań mówić można byłoby

jedynie wówczas, gdy miałyby one fundamentalne znaczenie dla wyniku sprawy.

Argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22

grudnia 2011 r. nie wskazuje jednak, by pomiędzy treścią nieprawdziwych zeznań

H. R. a treścią rozstrzygnięcia zachodził taki związek. Ogólne stwierdzenie, że

pewne ustalenia wynikają ze złożonych w sprawie zeznań świadków nie przesądza

jeszcze, by to właśnie nieprawdziwe informacje uzyskane od H. R. stanowiły

bezpośrednią i główną podstawę tych wniosków. Z samego przedmiotu sprawy

wynika także, że sprzeczne z prawdą twierdzenie świadka co do pełnienia przez

siebie w spółce funkcji „decyzyjnej” nie przekłada się bezpośrednio na przyczyny

rozstrzygnięcia sprawy.

Z tych powodów brak jest jakichkolwiek argumentów, które wskazywałyby na

możliwość uzyskania wyroku Sądu Apelacyjnego za pomocą przestępstwa

w rozumieniu art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Zgodnie ze stanowiskiem dominującym

w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego, skarga o wznowienie

postępowania powinna zostać odrzucona wówczas, gdy wskazana podstawa

wznowienia, odpowiadająca jednej z podstaw ustawowych, w rzeczywistości nie

występuje w sprawie (por. m.in. postanowienia: z dnia 18 kwietnia 2011 r., III UZ

6/11, LEX nr 966822 oraz z dnia 10 października 2012 r., I CZ 104/12, LEX

nr 1232738). Biorąc to pod uwagę, zaskarżone orzeczenie uznać należy za

poprawne.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3

k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu, o kosztach postępowania rozstrzygając na

podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.