I CZ 31/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 31/09

POSTANOWIENIE

Dnia 24 czerwca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie ze skargi J.S. i L.S. o wznowienie postępowania postępowania w

sprawie z powództwa J.S. i L.S.

przeciwko U. Spółce z o.o.

o zapłatę,

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego

z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt [...],

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2009 r.,

zażalenia skarżących na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 25 lutego 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie

J.S. i L.S. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 5 listopada 2008 r., w tej samej

sprawie, odrzucające skargę wymienionych osób o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 6 lipca 2004 r.

w sprawie [...].

Odrzucając zażalenie, Sąd stwierdził, że ze względu na treść art. 3941 § 1 i 2

k.p.c. oraz art. 398 § 1 k.p.c. nie może być zaskarżone do Sądu Najwyższego

postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 listopada 2008 r. Wynika to stąd, że

wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 71.900,43 złotych, a zatem jest niższa od

minimum 75.000 złotych, które kwotowo pozwalają na wniesienie skargi. Ze

względu zatem na art. 370 k.p.c. w zw. z art. 373, 397 § 2, 394 1 § 3 i 39821 k.p.c.

zażalenie było niedopuszczalne.

W zażaleniu do Sądu Najwyższego na postanowienie z dnia 25 lutego

2009 r. pełnomocnik skarżących zarzucił na podstawie art. 394 § 1 pkt 11 k.p.c.

niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym uznanie przez Sąd Apelacyjny, że

powodowie są podmiotami gospodarczymi i w związku z tym ma do nich

zastosowanie art. 398 k.p.c., tymczasem powodowie już w fazie składania skargi

o wznowienie postępowania udowadniali, że nie są takimi podmiotami, pisma

sądowe kierowane były do nich, jako do osób fizycznych, dotyczy ich zatem limit

wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości 50.000 złotych. Pominięte też

zostało, zawarte w zażaleniu, naruszenie prawa procesowego oraz zarzut

nieważności postępowania z art. 413 k.p.c. Ponadto zarzucił brak odniesienia się

do nowej okoliczności, wskazanej w piśmie powodów z dnia 6 listopada 2008 r.,

odnoszącej się do braku należytej reprezentacji w sprawie, której dotyczy skarga na

wznowienie postępowania. W konkluzji wzniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i skierowanie do Sądu Najwyższego zażalenia strony powodowej

z dnia 19 grudnia 2008 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne. Istota problemu, który należy rozpatrzeć

sprowadza się do ustalenia, czy skarżący mogą być potraktowani jako osoby

fizyczne wywodzące skargę z powszechnego stosunku prawnego, czy wiąże się

ona ze stosunkiem gospodarczym.

Wznowienie postępowania miałoby dotyczyć prawomocnego wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 6 lipca 2004 r. w sprawie [...]. Sprawa toczyła się z powództwa

skarżących w związku z prowadzoną przez nich w formie spółki cywilnej

działalnością gospodarczą w zakresie usług transportowych, przeciwko pozwanej

spółce M. S.A., obecnie jako U. Sp. z o.o. Jest poza sporem, że roszczenia wiążą

się z rozliczeniami stron umowy (umów) dotyczących ich działalności gospodarczej

i jako przedsiębiorców (nazywanych w pismach pełnomocnika dawną nazwą

podmiotów gospodarczych). Przez skarżących kwestionowane jest traktowanie ich

jako przedsiębiorców i relacji prawnej między nimi, jako mającej charakter

gospodarczy, ponieważ już od 28 maja 2002 r. zostali oboje wykreśleni z Ewidencji

Działalności Gospodarczej; od tej daty, według nich nie są oni przedsiębiorcami.

Posługiwanie się jednak tym argumentem przez powodów i traktowanie, jako

podstawowego argumentu w zażaleniu na zaskarżone postanowienie, jest wadliwe

i nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Przede wszystkim pełnomocnik

powodów niezasadnie podnosi kwestię byłej firmy powodów i oddziela ich

działalność

gospodarczą

od

pozostawania

osobami fizycznymi

w sporze

z pozwanym. Powodowie byli wspólnikami spółki cywilnej, która nie była i nie jest

przedsiębiorcą

(podmiotem

gospodarczym)

w

rozumieniu

prawnym.

Przedsiębiorcami pozostają wspólnicy tej osobowej spółki, regulowanej przepisami

kodeksu cywilnego (art. 860 i nast. k.c.). Zgodnie z art. 4. ust. 2 ustawy

o swobodzie działalności gospodarczej, podobnie jak z art. 2 ust. 3 obowiązującego

w trakcie powstawania stosunków prawnych między stronami prawa działalności

gospodarczej wynika, że za przedsiębiorcę uznaje się także wspólnika spółki

cywilnej w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Spółka

cywilna nie miała i nie ma żadnej firmy, może mieć tylko nazwę, a stroną wszelkich

umów z kontrahentami takiej spółki są sami wspólnicy. Jeśli są nimi osoby fizyczne,

to one z imienia i nazwiska są wspólnie stroną takich umów.

Skoro powodowie jako wspólnicy spółki cywilnej zawarli w zakresie swej

działalności

gospodarczej

(transportu)

umowę

z

pozwanym,

będącym

przedsiębiorcą, to umowa ta nie dotyczyła ich jako osób fizycznych w obrocie

powszechnym, tylko osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą

w formie spółki cywilnej. W takim razie obowiązują ich reguły procesowe odnoszące

się do przedsiębiorców. W trybie dotyczącym przedsiębiorców zapadł prawomocny

wyrok, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania. Winna zostać ona

rozpatrzona z uwzględnieniem przepisów odnoszących się do stosunków między

przedsiębiorcami. Nawet jeśli sprawa ta miałaby być po wznowieniu postępowania

prowadzona już w zwykłym trybie, a nie według przepisów o postępowaniu

w sprawach gospodarczych (art. 4791 i nast. k.p.c.), to samo rozstrzygnięcie

o dopuszczalności wznowienia postępowania musi nastąpić z uwzględnieniem

przepisów, według których postępowanie dotychczasowe było prowadzone, jako że

wznowienie ma dotyczyć sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem, ważnym

i wydanym w określonym trybie procesowym.

Należy zatem stwierdzić, że zawarcie umowy z przedsiębiorcą przez

wspólników spółki cywilnej w zakresie prowadzonej przez nich działalności

gospodarczej, powoduje zastosowanie reguł procesowych odnoszących się do

przedsiębiorców. Skoro w trybie dotyczącym przedsiębiorców zapadł prawomocny

wyrok, to i skarga o wznowienie postępowania, którego ten wyrok dotyczy winna

zostać rozpatrzona z uwzględnieniem przepisów odnoszących się do stosunków

między przedsiębiorcami, mimo że w chwili rozpoznawania skargi spółka cywilna

była rozwiązana, a wspólnicy wykreśleni z ewidencji przedsiębiorców.

Jest bezsporne, ze wartość zaskarżenia wynosiła w sprawie mniej niż 75 tys.

złotych, wymaganych w sprawie gospodarczej, jako minimum dla złożenia

zażalenia od postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie

w sprawie (art. 394 § 2 w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c.). W sprawie ma zatem także

zastosowanie art. 47922 k.p.c., na którego to podstawie, jako złożona po upływie

dwóch lat od uprawomocnienia się wyroku została odrzucona skarga o wznowienie

postępowania, wskazanym na wstępie postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia

5 listopada 2008 r.

Jeżeli więc zakończona prawomocnie wyrokiem sądu drugiej instancji

sprawa gospodarcza (art. 4791 § 1 k.p.c.) dotyczyła wartości przedmiotu

zaskarżenia, niższej niż kwota minimalna, pozwalająca na wniesienie skargi

kasacyjnej (art. 3982 § 1 k.p.c.), to od postanowienia odrzucającego skargę na

wznowienie postępowania nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego

(art. 3941 § 2 k.p.c.).

Odnosząc się do innych zarzutów zażalenia na zaskarżone postanowienie

należy stwierdzić, że całkowicie pozbawione jest uzasadnienia faktycznego

i prawnego twierdzenie o pozbawieniu możliwości przedstawienia swoich racji

przez skarżących i wywodzenia z tego nieważności postępowania na podstawie

art. 379 pkt 5 k.p.c. Zastosowanie art. 47922 k.p.c. wynikało z tych samych

przesłanek, które nieskutecznie podważają skarżący, a sprowadzających się do ich

pozycji prawnej jako przedsiębiorców w chwili zawierania i realizowania umów,

o których rozliczenie chodzi od początku w sprawie. Nie można też podzielić

zawartego w zażaleniu zarzutu nieważności postępowania, będącej podstawą jego

wznowienia na gruncie art. 401 pkt 2 k.p.c.

Z powyższych powodów należało zażalenie oddalić na podstawie art. 398 14

w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.