I CZ 31/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 31/08

POSTANOWIENIE

Dnia 16 kwietnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku M. P. i E. P. wspólników P. (…) s.c. w W.

przy uczestnictwie A. Z. i A. D.

o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2008 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania A. Z.

na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt XXIII Ga

(…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w W. w sprawie z wniosku M. P. i

E. P., P.(…) s.c. z udziałem A. Z. i A. D. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności

odrzucił skargę kasacyjną A. Z. na postanowienie tego Sądu z dnia 13 lutego 2007 r. ze

względu

na

niezłożenie

przez

skarżącą

wniosku

o doręczenie

uzasadnienia

postanowienia. Dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej uzależniona jest zaś m.in.

od uprzedniego doręczenia stronie odpisu orzeczenia sądu drugiej instancji z

uzasadnieniem, po złożeniu przez stronę wniosku z tym przedmiocie.

W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka A. Z. wskazała, że co prawda

sama nie złożyła wniosku o uzasadnienie orzeczenia sądu drugiej instancji, lecz w jej

imieniu uczyniła to na jej prośbę druga uczestniczka postępowania – A. D. W ocenie

skarżącej, sformułowanie zawarte we wniosku o sporządzenie uzasadnienia i jego

doręczenie odnosiło się do obu uczestniczek, choć tylko jedna z nich je podpisała.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności pojawia się potrzeba ustalenia, czy zażalenie A. Z. zostało

wniesione prawidłowo, w tym przede wszystkim czy dochowany został obowiązek

zastępstwa uczestniczki przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym

(art. 871 § 1 k.p.c.).

Jak wynika z akt sprawy, uczestniczka w dniu 2 sierpnia 2007 r. wniosła do Sądu

drugiej instancji zażalenie na postanowienie tego Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Zażalenie to nie było podpisane. Na skutek tego pisma przewodniczący w Sądzie

drugiej instancji zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2007 r. wezwał jej pełnomocnika do

podpisania zażalenia w terminie siedmiu dni pod rygorem jego odrzucenia. W wyniku

wezwania zażalenie uczestniczki zostało w dniu 7 września 2007 r. podpisane przez

pełnomocnika adw. A. M. W ocenie Sądu Najwyższego, ponieważ brak formalny pisma

procesowego został w terminie usunięty, a pismo zostało podpisane przez fachowego

pełnomocnika, należy przyjąć, że zażalenie wniesione w dniu 2 sierpnia 2008 r. zostało

wniesione skutecznie, zgodnie z wymaganiem przewidzianym w art. 87 1 § 1 k.p.c.

Kwestia kształtowałaby się inaczej, gdyby zażalenie było przez uczestniczkę

postępowania podpisane. Wówczas bowiem należałoby przyjąć, że zażalenie wniosła

osoba pozbawiona w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolności postulacyjnej.

Z tego zaś powodu podlegałoby ono odrzuceniu a limine, gdyż środek zaskarżenia

dotknięty

tego

rodzaju

wadliwością

nie

podlega

sanacji

przez

uruchomienie

odpowiedniego postępowania naprawczego.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w zażaleniu należy zważyć,

co następuje.

Zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał

zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z

uzasadnieniem stronie skarżącej. Doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, o którym

mowa w art. 3985 § 1 k.p.c., rozumieć należy jako doręczenie dokonane stosownie do

art. 387 § 3 k.p.c. Przepis ten zaś uzależnia dokonanie doręczenia od zgłoszenia przez

stronę

w terminie

tygodniowym

od

ogłoszenia

sentencji orzeczenia

wniosku

zawierającego żądanie doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Tylko doręczenie

prawidłowe, tj. zgodne z wymaganiami art. 387 § 3 k.p.c., skutkować może

rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że

jeżeli strona nie zażądała skutecznie doręczenia jej orzeczenia z uzasadnieniem, termin

do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczyna w ogóle biegu i tym samym wniesienie

jej nie jest dopuszczalne. Pogląd ten jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie Sądu

Najwyższego (por. post. SN z 14.09.2004 r., III CZ 74/04; post. Z 13.10.2005 r., I CZ

111/05; post. SN z 29.09.2006 r., I CSK 304/06) i nie budzi żadnych wątpliwości.

Przez skuteczne złożenie wniosku o uzasadnienie orzeczenia należy rozumieć

zgłoszenie go przez stronę lub osobę uprawnioną do dokonywania za stronę czynności

procesowych. Wniosek uczestniczki A. D. z dnia 19.02.2007 r., w którym wniosła o

doręczenie „uczestniczkom” odpisu postanowienia z uzasadnieniem zawierał wniosek w

imieniu obu uczestniczek postępowania. W tej sytuacji Sąd drugiej instancji był

zobligowany, zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c., wezwać uczestniczkę postępowania A. D. do

usunięcia braku formalnego pisma procesowego przez przedstawienie pełnomocnictwa

procesowego do dokonywania czynności procesowych w imieniu drugiej uczestniczki

postępowania – A. Z. Skarżąca mogła bowiem udzielić pełnomocnictwa drugiej z

uczestniczek do złożenia tego wniosku w jej imieniu, gdyż nie zachodziła między nimi

kolizja interesów. Uczestniczka A. Z. wskazuje wyraźnie na tę okoliczność w treści

swojego zażalenia, podnosząc, że „prosiła” drugą z uczestniczek o złożenie wniosku o

sporządzenie uzasadnienia także w jej imieniu.

Podkreślić należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w ramach przepisów o

postępowaniu nieprocesowym, w którym przepisy o współuczestnictwie nie mają

zastosowania. Każdy z uczestników postępowania nieprocesowego działa więc

wyłącznie we własnym imieniu, a podjęte przez niego czynności są skuteczne jedynie

względem niego. Nie wyklucza to jednak, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu

Najwyższego,

możliwości

udzielenia

przez

jednego

ze

współuczestników

pełnomocnictwa procesowego w przypadku, gdy między nimi nie zachodzi kolizja

interesów.

Mimo wszystko odrzucenie skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania A. Z.

było zasadne, lecz z innych względów niż wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego

postanowienia. Wniesiona przez A. Z. skarga kasacyjna była niedopuszczalna jako

przedwczesna, gdyż w stosunku do tej uczestniczki nie rozpoczął biegu dwumiesięczny

termin, przewidziany w art. 3985 § 1 k.p.c., skoro Sąd drugiej instancji zaniechał

wezwania uczestniczki A. D. do usunięcia braku formalnego wniosku o doręczenie

odpisu postanowienia z uzasadnieniem Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu.

Jest jednak oczywiste, że w zaistniałej sytuacji procesowej konieczne jest

przeprowadzenie przez Sąd Apelacyjny postępowania zmierzającego do usunięcia

braku formalnego wniosku A. D. z dnia 19 lutego 2007 r. Dopóki postępowanie w tym

zakresie nie zostanie przeprowadzone termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla

uczestniczki A. Z. nie może rozpocząć biegu.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki jako nieuzasadnione

(art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).