I CZ 30/01 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 5 kwietnia 2001 r., I CZ 30/01

Samo twierdzenie skarżącego w kasacji, że nie jest ona oczywiście

bezzasadna, bez jednoczesnego wskazania przesłanek z art. 393 § 1 pkt 1 i 2

k.p.c., nie wyłącza odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Przewodniczący Sędzia SN Stanisław Dąbrowski

Sędzia SN Maria Grzelka (sprawozdawca), Sędzia SA Jan Kremer

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa produkcji Handlu i

Usług „U.A.”, spółka z o.o. w R. przeciwko Hannie O.-K., Zbigniewowi O.-K., Zakład

Usługowo-Produkcyjny „L.-M.” w C. o zapłatę, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na

posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2001 r., zażalenia powoda na

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2001 r.,

oddalił zażalenie.

Z uzasadnienia

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w Rzeszowie odrzucił kasację

powoda od wyroku tego Sądu z dnia 22 listopada 2000 r. uznając, że kasacja nie

zawiera przytoczenia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.

W zażaleniu powód zarzucił, że w swojej skardze kasacyjnej powołał się na

naruszenie prawa materialnego oraz na uchybienia procesowe, a także, że wykazał

na czym te zarzuty są oparte, w związku z czym kasacja zawiera wszystkie

elementy objęte przepisem art. 3933 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Pod rządami przepisu art. 3933 k.p.c. w brzmieniu sprzed zmiany

wprowadzonej ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie kodeksu postępowania

cywilnego... (Dz.U. Nr 48, poz. 554) Sąd Najwyższy wielokrotnie prezentował

pogląd o nieusuwalności takich braków skargi kasacyjnej jak niewskazanie

konkretnych przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, brak

przytoczenia podstaw kasacyjnych albo brak uzasadnienia zarzutów w nawiązaniu

do realiów rozpoznawanej sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z

dnia 6 grudnia 1996 r., II UKN 24/96, OSNAPUS 1997, nr 13, poz. 242, z dnia 11

marca 1997 r., III CKN 13/97,OSNC 1997, nr 8, poz. 114, z dnia 16 października

1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998, nr 4, poz. 59, z dnia 21 marca 2000 r., II CKN

711/00, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 151). Akcentowano nie tylko kreatywny charakter

elementów skargi kasacyjnej, ale także rolę Sądu Najwyższego, obejmującą przede

wszystkim prawidłową wykładnię prawa i dbałość o jednolite stosowanie prawa, a

nie czuwanie nad interesem stron w konkretnych sprawach. Spełnieniu tej roli

służyć miały – obok kryteriów dopuszczalności kasacji, uwzględniających potrzebę

badania tylko niektórych spraw, oraz oprócz podstaw ukierunkowanych na badanie

stosowania prawa, a nie na rozstrzyganie o indywidualnych interesach stron – także

wymagania przewidziane w art. 3933 k.p.c. w poprzednim brzmieniu, nakazujące

przedstawienie kwestii prawnych w sposób przejrzysty i uporządkowany.

Obecnie, na tle nowych unormowań wprowadzonych ustawą z dnia 24 maja

2000 r., a w tym przede wszystkim w związku z instytucją tzw. przedsądu (art. 393 i

art. 3937 § 1 k.p.c.), publicznoprawny cel kasacji został uwypuklony jeszcze

bardziej. (...)

W związku z treścią art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c. nasuwa się pytanie, czy brak

oczywistej bezzasadności kasacji stanowi samodzielną podstawę rozważań w

kwestii przyjęcia kasacji do rozpoznania ze skutkiem w postaci niemożności

odmowy przyjęcia jej do rozpoznania, choćby w sprawie nie występowało istotne

zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni.

Rola i pozycja Sądu Najwyższego określona w art. 183 ust. 1 Konstytucji RP

oraz w art. 2 ust. 3 i art. 13 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym

(jedn. tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 13, poz. 48 ze zm.) określa kształt kasacji jako

środka procesowego służącego przede wszystkim interesowi publicznemu. Przy

tym założeniu, analiza treści art. 393 k.p.c. prowadzi do wniosku, że brak oczywistej

bezzasadności kasacji bez jednoczesnego występowania w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni może uzasadniać odmowę przyjęcia

kasacji do rozpoznania.

Wprawdzie z literalnego brzmienia przepisu art. 393 § 1 k.p.c. może wynikać,

że przesłanka określona pkt 3 jest równorzędna, w sensie stwarzania samodzielnej

podstawy odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania, z przesłankami określonymi

w pkt 1 i 2, to jednak mając na względzie publicznoprawny charakter kasacji

stanowiska takiego przyjąć nie można. (...)

Ocenie dokonywanej w ramach tzw. przedsądu służą więc w istocie tylko

przesłanki z art. 393 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. (...)

Powyższe sprawia, że obowiązek przewidziany w przepisie art. 3933 § 1 pkt 3

k.p.c. nie obejmuje powoływania się na brak oczywistej bezzasadności kasacji, co

zwalnia skarżącego z konieczności przytaczania w skardze kasacyjnej tego rodzaju

okoliczności. (...)

Kasacja w sprawie, której dotyczy rozpoznawane zażalenie nie zawiera treści,

które by mogły być przyporządkowane przepisowi art. 393 k.p.c. Powołanie się

skarżącego na naruszenie prawa materialnego i uchybienia procesowe oznaczać

może jedynie sprostanie wymaganiom zawartym w art. 3933 § 1 pkt 2 k.p.c., tj.

przytoczenie podstaw kasacyjnych. (...)

Z powyższych względów za trafne należało uznać stanowisko wyrażone przez

Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu, natomiast zażalenie należało uznać

za bezzasadne. Sprawia to, że zażalenie podlegało oddaleniu (art. 385 k.p.c. w

związku z art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 39319 k.p.c.).