I CZ 26/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 26/13

POSTANOWIENIE

Dnia 8 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Owczarek (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

SSN Agnieszka Piotrowska

w sprawie z wniosku G. N.

przy uczestnictwie B. B.

o wpis do księgi wieczystej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2013 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania

na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 7 grudnia 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w W., w wyniku

apelacji wnioskodawczyni uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 22

czerwca 2012 r. i przekazał do ponownego rozpoznania sprawę z wniosku G. N. z

udziałem B. B. o wpis B. B. jako współwłaścicielki nieruchomości objętej księgą

wieczystą nr 272872/2 w udziale wynoszącym 22240/65900. Przyczyną uchylenia

orzeczenia Sądu pierwszej instancji z powołaniem się na art. 386 § 4 k.p.c. było

przyznanie racji skarżącej wnioskodawczyni, że Sąd błędnie przyjął, iż zgłosiła ona

wniosek o wpis w sposób alternatywny.

W zażaleniu uczestniczka nie wskazała żadnego przepisu, którego

naruszenie zostałoby zarzucone przez zaskarżone postanowienie. Jako podstawę

zażalenia wskazała art. 3941 § 11 k.p.c. Z uzasadnienia zażalenia można wnosić,

że uczestniczce reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika chodzi

o przekroczenie kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 626 8 § 2

k.p.c.) i ustalanie wysokości udziałów, które mają zostać wpisane na rzecz danej

osoby. Z tych względów oddalenie przez Sąd pierwszej instancji na podstawie

art. 6269 k.p.c. alternatywnie i niejednolicie sformułowanego wniosku przez G. N.

było prawidłowe i, zdaniem uczestniczki, zabezpieczające przed dokonaniem wpisu

nie

odzwierciedlającego

rzeczywistego

stanu

prawnego

nieruchomości.

Uczestniczka wniosła o utrzymanie w mocy postanowienia Sądu pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie podlega oddaleniu.

Podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia był art. 386 § 4 k.p.c.

W zażaleniu należało zatem stwierdzić, skoro skarżąca jako jego podstawę

wskazała art. 3941 § 11 k.p.c., że Sąd drugiej instancji naruszył art. 386 § 4 k.p.c.,

gdyż powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie przekazywać ją

do ponownego rozpoznania. W miejsce tego uczestniczka podniosła zarzuty

merytoryczne wobec niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia i zdaje się oczekiwać ich

rozpoznania przez Sąd Najwyższy, tak jakby stanowił trzecią instancję sądową.

Jednakże obowiązujący od dnia 3 maja 2012 r. nowy przepis wprowadzony

do kodeksu postępowania cywilnego - art. 3941 § 11, uprawniający do wniesienia

zażalenia do Sądu Najwyższego na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok

sądu pierwszej instancji (odpowiednio dotyczy to postanowienia dotyczącego istoty

sprawy wydanego w postępowaniu nieprocesowym) i przekazujący sprawę temu

sądowi do ponownego rozpoznania, dotyczy jedynie odwołania się od samego

uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, zamiast rozpoznania sprawy

przez sąd drugiej instancji. Istotą badania sprawy przez Sąd Najwyższy jest

występowanie podstaw procesowych do wydania przez sąd drugiej instancji

w danym wypadku wyroku kasatoryjnego, a nie wyroku reformatoryjnego.

Zażalenie jako

środek

zaskarżenia

o

charakterze

procesowym

nie

może

prowadzić do zastąpienia skargi kasacyjnej, zwłaszcza w przypadkach, gdy ona

nie

przysługuje.

Należy

uwadze ograniczoną

więc

to

zażalenie

rozumieć

funkcję

i

charakter

tego

wąsko,

środka

mając

na

zaskarżenia

w pozostawionym co do istoty systemie środków zaskarżenia w polskim procesie

cywilnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2013 r., IV CZ

170/12 oraz z dnia 13 marca 2013 r., IV CZ 15/13). Z tych względów, rozpoznając

zażalenie wniesione w trybie art. 3941 § 11 k.p.c., musi się abstrahować od

argumentów dotyczących istoty sprawy, nawet jeśli byłyby trafne, a należy się

skupić na okolicznościach zawartych w uzasadnieniu tego zażalenia, mających

przekonać Sąd Najwyższy do wystąpienia naruszenia art. 386 § 4 k.p.c.

Tylko spełnienie lub niespełnienie przesłanek określonych w tym przepisie

ma znaczenie

w

postępowaniu

wywołanym

wniesionym

zażaleniem

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2012, IV CZ 147/12

i z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12).

Ze względu na to, że uczestniczka w ogóle nie odniosła się do zasadności

przesłanek z art. 386 § 4 k.p.c., a uzasadnienie zażalenia dotyczy meritum

rozpoznawanej sprawy, należało uznać, że zażalenie wniesione na podstawie art.

3941 § 11 k.p.c. wymaga oddalenia z powołaniem się na art. 398 14 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c.