I CZ 23/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 23/12

POSTANOWIENIE

Dnia 10 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z powództwa B. S.

przeciwko G. S.

o ustalenie nieważności umowy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 października 2012 r.,

zażalenia pozwanej na postanowienie zawarte w pkt. II

wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 17 marca 2011 r.,

oddala zażalenie; zasądza od pozwanej na rzecz powódki

kwotę 600 (sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

W wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2011 r. orzeczono

o nieobciążaniu

powódki

obowiązkiem

zwrotu

kosztów procesu

na

rzecz

pozwanych (pkt I, 2).

W zażaleniu na to rozstrzygnięcie pozwana G. S. wnosiła o jego zmianę w

całości i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego w

wysokości łącznej 7.700 zł. Stanowisko Sądu Apelacyjnego w zaskarżonym

zakresie skarżąca uznała za niesprawiedliwe i sprzeczne z przepisami prawa, a

zwłaszcza z art. 98 § 1 k.p.c. W ocenie skarżącej, nie wykazano, że zachodzą

szczególne powody usprawiedliwiające odejście od zasady wyrażonej w tym

przepisie i zastosowanie art. 102 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika to, dlaczego Sąd

drugiej instancji zastosował art. 102 k.p.c. Chodzi mianowicie o wiek i trudną

sytuację majątkową powódki, którą zwolniono od kosztów w całości.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje stanowisko, że kwestia

zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 102 k.p.c. pozostawiona jest

orzekającemu Sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności,

doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter

dyskrecjonalny,

oparty

na

swobodnym

uznaniu,

kształtowanym

własnym

przekonaniem oraz oceną okoliczności sprawy i może być podważona przez Sąd

wyższej instancji w zasadzie jedynie wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (zob.

ostatnio np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r., III CZ

10/12, OSNC 2012, z. 718, poz. 98).

W ocenie Sądu Najwyższego, w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia

o kosztach znalazły się zasadnicze, przyjęte przez Sąd Apelacyjny, okoliczności,

które mogły w wystarczający sposób usprawiedliwiać nieobciążenie powódki –

mimo uwzględnienia apelacji – kosztami postępowania apelacyjnego. Nie jest ono

rażąco niesprawiedliwe, nawet przy uwzględnieniu okoliczności podanych przez

skarżącą w końcowych fragmentach uzasadnienia zażalenia (uszczuplenie

w wyniku procesu środków skarżącej na utrzymanie i stres spowodowany tym

procesem).

W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione

(art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). O kosztach postępowania

zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.