I CZ 22/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 22/13

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Irena Gromska-Szuster

w sprawie z powództwa A. Z.

przeciwko P. sp. z o.o. w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 lutego 2013 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie Sądu Rejonowego

z dnia 31 maja 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy - działając na podstawie art. 782 § 2 k.p.c. - z urzędu nadał

klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 8 sierpnia 2008 r., a następnie

postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2012 r. uchylił postanowienie o nadaniu klauzuli

wykonalności i postępowanie w sprawie zawiesił, powołując się na art. 174 § 1 pkt

2 k.p.c. Jako podstawę uchylenia postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności

wskazał art. 359 § 1 k.p.c.

Na to postanowienie powódka (wierzycielka) A. Z. wniosła zażalenie, które

Sąd Rejonowy - postanowieniem z dnia 31 maja 2012 r. - odrzucił jako

niedopuszczalne.

Rozpoznając kolejne zażalenie powódki (wierzycielki) - tym razem na

postanowienie o odrzuceniu zażalenia – Sąd Okręgowy powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym do rozstrzygnięcia zagadnieniu prawnym, czy dopuszczalne jest zażalenie na postanowienie uchylające postanowienie

sądu w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu

w postępowaniu upominawczym.

Sąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania i zważył, co następuje:

Dopuszczalność zażalenia na postanowienia dotyczące nadania klauzuli

wykonalności została unormowana w art. 795 § 1 k.p.c., który – jak się

powszechnie przyjmuje – wyłącza w tym zakresie stosowanie art. 394 § 1 k.p.c.

Wynika z niego, że zażalenie przysługuje na postanowienie sądu co do nadania

klauzuli wykonalności. Użycie przez ustawodawcę przed zwrotem „nadanie klauzuli

wykonalności” wyrażenia zaimkowego „co do” oznacza, że zakres dopuszczalności

zażalenia został określony bardzo szeroko. Posługiwanie się taką metodą

językowo-legislacyjną

przy

stylizowaniu

przepisów

dotyczących

środków

odwoławczych jest charakterystyczne dla przepisów regulujących postępowanie

egzekucyjne (por. art. 852, 859, 998 § 2, art. 997 i 1055 k.p.c.), w którym legalizm

działania organów egzekucyjnych ma szczególne znaczenie. W związku z tym

ustawodawca, ustanawiając środek odwoławczy od orzeczeń określonej klasy,

wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym, za pomocą wyrażenia „co do”

stwarza możliwie szerokie granice kontroli. Taka metoda jest uzasadniona także

dlatego, że nie jest możliwe uregulowanie w sposób szczegółowy wszystkich

stanów patologicznych, do których należy zaliczyć m.in. wydawanie orzeczeń

zbędnych, nieprzewidzianych przez prawo lub z innych powodów wadliwych

(por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 1996 r., III CZP

44/96, OSNC 1996, nr 9, poz. 117). Formuła „co do”, podobnie jak używany

niekiedy zwrot „w przedmiocie” (por. np. art. 3981 § 1 lub art. 50520 § 4 k.p.c.),

pozwala objąć wszystkie poddane zaskarżeniu orzeczenia, a więc uwzględniające

i oddalające

wniosek (żądanie),

reformatoryjnym,

a także

reformatoryjne,

orzeczenia

kasatoryjne

odrzucające

wniosek

o

charakterze

i

umarzające

postępowanie (por. także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1959 r.,

1 CO 12/59, OSN 1960, nr 2, poz. 55).

W tym stanie rzeczy należy uznać, że postanowienie o uchyleniu

postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu

w postępowaniu upominawczym, które można zakwalifikować jako orzeczenie

kasatoryjne ze skutkiem zmieniającym, jest postanowieniem „co do nadania

klauzuli wykonalności”, a zatem przysługuje od niego zażalenie na podstawie

art. 795 § 1 k.p.c.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 386 § 4

w związku z art. 397 § 2 k.p.c.).