I CZ 2/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 2/11

POSTANOWIENIE

Dnia 11 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Marta Romańska

SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko K. K.

o zachowek,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 11 lutego 2011 r.,

zażalenia powódki na postanowienie w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów

procesu za instancję apelacyjną zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 10 sierpnia 2010 r.,

1) zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że

zasądza od powódki A. K. na rzecz pozwanej K. K. kwotę

2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu

kosztów postępowania apelacyjnego;

2) oddala zażalenie w pozostałej części;

3) znosi

między

stronami

koszty

postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa A. K. przeciwko K. K. o zachowek

na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 grudnia

2009 r., wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2010 r. w pkt 1 oddalił apelację, w pkt 2

zasądził od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 5.400 zł tytułem kosztów

postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że o kosztach postępowania

w instancji odwoławczej orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c. w zw. 108 k.p.c. i art.

391 § 1 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów procesu za instancję

apelacyjną

zaskarżyła

powódka

zarzucając

Sądowi

naruszenie

prawa

procesowego, tj. art. 102 k.p.c., art. 109 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 1

pkt 2 rozporządzenia oraz art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną i dowolną ocenę sytuacji

majątkowej stron.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powódka wnosząc apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 18

grudnia 2009 r., I C 683/09 jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazała kwotę

200.000 złotych, zatem Sąd Apelacyjny powinien zasądzić tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa adwokackiego kwotę 2.700 złotych na podstawie § 6 pkt 6 w zw. z § 13

ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie zaś kwotę 5.400 złotych na podstawie § 6 pkt 7 w

zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Według art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może

zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów, albo nie obciążać jej

w ogóle kosztami. Przytoczony przepis urzeczywistnia zasadę słuszności,

a jednocześnie stanowi odstępstwo od podstawowej zasady orzekania o kosztach

procesu, tj. zasady zawinienia (art. 98 § 1 k.p.c.). Kwalifikacja „wypadków

szczególnie uzasadnionych” należy do sądu, który mając na względzie okoliczności

konkretnej sprawy powinien przede wszystkim kierować się poczuciem własnej

sprawiedliwości. Trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, że sposób skorzystania

z art.

k.p.c.

jest

suwerennym

uprawnieniem

jurysdykcyjnym

sądu

orzekającego (zob. wyrok SN z 27 maja 2010 r., II PK 359/09, nie publ.; wyrok SN

z dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05, nie publ.).

Zdaniem Sądu Najwyższego, okoliczności niniejszej sprawy nie stanowią

„wypadku szczególnie uzasadnionego”, który pozwala nie obciążać strony

przegrywającej kosztami procesu. Jeżeli chodzi o okoliczności związane z osobą

powódki (np. jej stan rodzinny, majątek, dochody, źródła utrzymania) to należy

wskazać, że przebywa ona na stałe we Włoszech i uczęszcza do szkoły, w której

uczy się języka włoskiego. Powódce przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo

do dwóch lokali mieszkalnych, o powierzchni 48 m2 oraz 18 m2, z których mogłaby

uzyskiwać określony dochód z tytułu czynszu najmu. Nie bez znaczenia pozostaje

również fakt, że powódka jako osoba zamężna, przy braku własnych dochodów,

zapewne, pozostaje na utrzymaniu męża, który ma obowiązek pomocy wobec żony

także w zakresie ponoszenia przez nią kosztów postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 k.p.c.

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

rozstrzygnął jak w sentencji, orzekając o kosztach postępowania zgodnie z art. 100

k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.