I CZ 2/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 2/10

POSTANOWIENIE

Dnia 4 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marek Sychowicz

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie ze skargi A. W.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego z dnia 22 października 2004 r.,

sygn. akt I ACa 1100/03 w sprawie z powództwa A. W.

przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji (...) S.A. w W.

o podwyższenie renty,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 4 marca 2010 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt I ACa (…),

1. oddala zażalenie;

2. przyznaje adw. M. R. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 2.700

(dwa tysiące siedemset) złotych powiększoną o 22% podatku VAT tytułem

wynagrodzenia za udzielenie nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z

urzędu powodowi w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

A. W. dnia 29 maja 2009 r. wniósł do Sądu Apelacyjnego skargę o wznowienie

postępowania

zakończonego

prawomocnym

wyrokiem

tego

Sądu

z dnia

października 2004 r. w sprawie z powództwa A. W. przeciwko Towarzystwu

Ubezpieczeń i Reasekuracji (...) S.A. w W.. Jako podstawę skargi powołał art. 403 § 2

k.p.c., mianowicie nowe okoliczności faktyczne dotyczące jego stanu zdrowia. Do skargi

dołączył m.in. postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 31 marca 2009 r. o

umorzeniu postępowania w sprawie o wykroczenie ze względu na niepoczytalność A.

W., opinię sądowo-psychiatryczną z dnia 21 października 2008 r. oraz opinię

uzupełniającą biegłego neurochirurga z dnia 10 maja 2009 r. Powód uznał, że nowym

środkiem dowodowym jest opinia biegłego sądowego, z której wynika, że powód od

urodzenia cierpi na encefalopatię padaczkową, która prowadzi do otępienia i

niepoczytalności. Opinia ta jest, jego zdaniem, sprzeczna z opinią sporządzoną w

postępowaniu cywilnym, na podstawie której orzekały Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny

(wyrokiem z dnia 22 października 2004 r.).

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 23 lipca 2009 r. odrzucił skargę powoda o

wznowienie postępowania. Podkreślił, że środek dowodowy, który powstał po

uprawomocnieniu się wyroku, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania

(uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP

63/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 208).

W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego pełnomocnik z urzędu powoda

zarzucił naruszenie art. 410 § 1 w związku z art. 403 § 2 oraz art. 328 k.p.c. Stwierdził w

szczególności, że niepoczytalność powoda została stwierdzona nie tylko opinią

biegłego, ale również prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jest to druga skarga powoda o wznowienie postępowania w tej sprawie.

Wcześniej Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 24 listopada 2005 r. odrzucił skargę,

a Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 marca 2006 r. oddalił zażalenie powoda.

Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., można żądać wznowienia w razie późniejszego

wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo

wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć

wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim

postępowaniu. Niewątpliwie nie spełnia pierwszego kryterium wydanie przez Sąd

Rejonowy w W. postanowienia z dnia 31 marca 2009 r. o umorzeniu postępowania. Nie

jest ono bowiem wyrokiem ani nie dotyczy tego samego stosunku prawnego co wyrok

Sądu Apelacyjnego z dnia 22 października 2004 r. Wspomniane postanowienie nie

stanowi też okoliczności faktycznej lub środka dowodowego, które mogłyby mieć wpływ

na wynik sprawy, a z których powód nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Jednolite jest bowiem stanowisko Sądu Najwyższego, że środek dowodowy, który

powstał po

uprawomocnieniu

się

wyroku,

nie

stanowi podstawy

wznowienia

przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. (zob. uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 21

lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 208, postanowienie SN z 25

czerwca 1998 r., II UKN 106/98, postanowienie SN z dnia 10 lutego 2006 r., I PZ 33/05,

postanowienie z dnia 25 stycznia 2007 r., I UZ 38/06, postanowienie z dnia 22 lipca

2008 r., II UZ 31/08).

Zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c., sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o

wznowienie postępowania nieopartą na ustawowej podstawie. Zgodnie z utrwalonym

stanowiskiem Sądu Najwyższego, ta ostatnia przyczyna odrzucenia skargi zachodzi nie

tylko wtedy, gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób

nieodpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy wskazane w niej okoliczności

wprawdzie dadzą się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia,

lecz jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (zob. postanowienie z dnia 29

stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 154, postanowienie z dnia 7

lipca 2005 r., IV CO 6/05, postanowienie z dnia 10 lutego 2006 r., I PZ 33/05, OSNP

2007, nr 3-4, poz. 42, postanowienie z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06,

postanowienie z dnia 27 października 2006 r., I CZ 43/06, z dnia 16 maja 2007 r.,

III CSK 56/07, postanowienie z dnia 30 maja 2007, IV CZ 22/07, postanowienie z dnia 9

maja 2008 r., II PZ 65/07, OSNP 2009, nr 17-18, poz. 233, postanowienie z dnia 16

maja 2008 r., III CZ 20/08).

Należy poza tym podkreślić, że, zgodnie z uchwałą Sadu Najwyższego z dnia 5

listopada 1987 r., III CZP 63/87 (OSNCP 1989, nr 4, poz. 60), do roszczeń

poszkodowanego dochodzonych na tej podstawie, że po ustaleniu prawomocnym

wyrokiem renty z powodu zwiększenia się potrzeb powstały dalsze skutki w postaci

utraty zdolności do pracy, ma zastosowanie art. 907 § 2 k.c. Według zaś tego przepisu,

jeżeli obowiązek płacenia renty wynika z ustawy, każda ze stron może w razie zmiany

stosunków żądać zmiany wysokości lub czasu trwania renty, chociażby wysokość renty i

czas jej trwania były ustalone w orzeczeniu sądowym lub w umowie.

Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z

art. 3941 § 3 k.p.c.).