I CZ 2/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 2/06

POSTANOWIENIE

Dnia 23 lutego 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa J. B. i Z. B.

przeciwko I. B.

o wydanie nieruchomości,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 lutego 2006 r.,

zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w P.

z dnia 17 października 2005 r., sygn. akt IV Ca …/05,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

W sprawie z powództwa o wydanie nieruchomości strona powodowa

wskazała jako wartość przedmiotu sporu kwotę 20000 zł. Pełnomocnik strony

pozwanej nie podniósł zarzutów co do tej wartości.

Skarga kasacyjna pozwanej I. B. od wyroku Sądu drugiej instancji z dnia 22

czerwca 2005 r. została odrzucona postanowieniem tego Sądu z dnia

17 października 2005 r., a to z tej przyczyny, że wartość przedmiotu zaskarżenia

nie przekracza kwotowego progu dopuszczalności tej skargi (art. 398 2 § 1 k.p.c.).

W zażaleniu na to postanowienie pozwana wniosła o jego uchylenie

powołując się na „prawdziwie” oznaczenie wartości przedmiotu sporu w apelacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Oznaczenie wartości przedmiotu sporu w procesie cywilnym, w sprawach

o prawa majątkowe należy do warunków pozwu (art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.) i środków

zaskarżenia - w tym apelacji (art. 368 zdanie drugie k.p.c. zrównanych w skutkach

z warunkami formalnymi). Wymienione przepisy nakazują już przy składaniu pisma

spełnić je i nakładają na przewodniczącego sądu obowiązek wezwania do

uzupełniania braków, które uniemożliwiają nadanie biegu (art. 130 § 1 k.p.c.).

Dopełnienie warunków formalnych pism decyduje o sprawności lub wręcz

możliwości prawidłowego przebiegu procesu, dlatego ustawodawca przywiązał do

tych wymagań dotkliwe sankcje polegające na obowiązku ich zwrotu, a jeśli chodzi

o środki odwoławcze - na obowiązku odrzucenia.

Oznaczenie wartości przedmiotu (sporu, zaskarżenia) nie może być

dowolne, jednak z charakteru tego wymagania wynika, że strona jest związana

własną czynnością i nie może jej zmienić.

Przepis art. 19 § 2 k.p.c., stanowi, że w sprawach majątkowych powód

obowiązany jest oznaczyć w pozwie kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu,

uwzględniając postanowienia zawarte w artykułach poniższych, to jest w art. 20-24

k.p.c. Wartość przedmiotu sporu w zakresie sposobu obliczania, powinna

odpowiadać obiektywnemu kryterium. Nie zmienia to jednak zasady, że jej

określenie pozostawiono stronie. Jej oświadczenie może być kwestionowane przez

stronę przeciwną oraz podlega kontroli sądu. Jednakże i tu nie ma dowolności,

ponieważ przepisy art. 25 i 26 k.p.c. określają wyczerpująco sposób i terminy

podważenia oświadczenia powoda. Po ich wyczerpaniu wartość przedmiotu sporu

ulega stabilizacji (por. wyrok SN z 7 kwietnia 1997 r. III CKN 71/97 - nie publ.,

postanowienie z 19 czerwca 1997 r., III CZ 25/97 OSNC 1997/10/162) i może być

zmieniana tylko ze względu na zmianę powództwa, orzeczenie ponad żądanie lub

granice zaskarżenia.

Reasumując należy stwierdzić, że skoro skarżąca we wskazanych terminach

nie podważyła wartości przedmiotu sporu oznaczonej w pozwie to owa wartość

uległa utrwaleniu według wskazanych zasad (art. 26 k.p.c.) Okoliczność zaś ta

przemawia przeciw dopuszczalności jej zmiany z woli skarżącej. W rezultacie

trafnie sąd drugiej instancji uznał, że w sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia nie

przekracza kwotowego progu dopuszczalności skargi kasacyjnej (art. 398 2 § 1

k.p.c.).

Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.

jc