I CZ 197/02 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 197/02

POSTANOWIENIE

Dnia 12 lutego 2003 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Maria Grzelka

SSN Marian Kocon

w sprawie z wniosku "E.-R." Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego

Spółki z o.o. w W.

przy uczestnictwie Z. L.

o ogłoszenie upadłości,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 lutego 2003 r.,

zażalenia uczestnika postępowania

na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 17 października 2002 r.,

odrzuca zażalenie i zasądza od uczestnika postępowania na

rzecz wnioskodawcy kwotę 375 (trzysta siedemdziesiąt pięć) zł

tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 17 października 2002 r. odrzucił

zażalenie Z. L. na postanowienie Sądu Rejonowego o ogłoszeniu upadłości i

wyznaczeniu sędziego komisarza.

Na postanowienie z dnia 17 października 2002 r. Z. L. wniósł - za

pośrednictwem Sądu Okręgowego - zażalenie do Sądu Apelacyjnego, które

zarządzeniem przewodniczącego z dnia 25 listopada 2002 r. potraktowane zostało,

jako "zażalenie wniesione w trybie art. 39318 § 1 i 2 k.p.c." i przedstawione zostało

Sądowi Najwyższemu do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Postanowienie z dnia 17 października 2002 r. ma charakter postanowienia,

o jakim mowa w art. 39318 § 2 k.p.c. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie

do Sądu Najwyższego, które składa się za pośrednictwem sądu, który wydał

zaskarżone postanowienie (art. 39318 § 3 w zw. z art. 397 § 2 i art. 369 § 1 k.p.c.).

Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wprawdzie złożył

zażalenie za pośrednictwem właściwego sądu, ale skierował je do Sądu

Apelacyjnego, a więc sądu, który nie jest sądem właściwym do rozpoznania

zażalenia. Rozważenia wymagała więc kwestia, czy w opisanej sytuacji procesowej

może mieć zastosowanie wynikająca z art. 130 § 1 zdanie drugie k.p.c. zasada,

według której błędne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do

nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym. Na tak postawione

pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Według utrwalonej wykładni pojęcie

"tryb" oznacza rozpoznanie sprawy w procesie lub w postępowaniu nieprocesowym

(art. 13 § 1 i art. 201 k.p.c.). Określenie to nie może więc być odniesione do innych

sytuacji, w tym do wnoszenia środków odwoławczych. Zasady tej nie zmienia

błędne posługiwanie się tym określeniem w praktyce w innych wypadkach (m.in.

np. "tryb" z art. 130 k.p.c.). Ponadto w razie dokonania wyboru sądu niewłaściwego

do rozpoznania środka odwoławczego nie chodzi jedynie o samo błędne

oznaczenie pisma. Jest to kwestia uruchomienia przez skarżącego właściwego

(dopuszczalnego), bądź niewłaściwego (niedopuszczalnego) zażalenia. Poprzednia

odmienna, rozszerzająca wykładnia przepisu art. 130 § 1 k.p.c., dokonywana

zarówno w doktrynie, jak też w orzecznictwie Sądu Najwyższego, uzasadniana była

potrzebą odformalizowania postępowania, właściwego "prawu socjalistycznemu".

Po zmianach systemowych usprawiedliwienie takie utraciło rację bytu (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CZ 110/00, OSNC

2001, nr 7-8, poz. 105), postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1997 r.,

III CKN 289/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 90 oraz z dnia 5 lutego 1998 r., I PZ 71/97,

OSNAPUS 1999, nr 4, poz. 133). Wskazać także należy na przyjęty w judykaturze

kierunek orzecznictwa, zgodnie z którym wniesienie środka odwoławczego do sądu

niewłaściwego rodzi dla strony niekorzystne skutki procesowe (por. orzeczenia

Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1965 r., I PZ 80/65, OSPiKA 1966, poz. 124, z

dnia 14 listopada 1973 r., II CZ 183/73, OSPiKA 1974, nr 5, poz. 97 oraz uchwała

połączonych Izb Cywilnej oraz Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 28 listopada 1987 r., III CZP 33/87, OSNCP 1998, nr 6, poz. 73). Nie ma

uzasadnionych powodów do odmiennego kwalifikowania skutków procesowych

wadliwego wskazania sądu do rozpoznania środka odwoławczego oraz wadliwego

wskazania sądu, za pośrednictwem którego środek ten jest wnoszony.

Pismo skarżącego, zwłaszcza gdy sporządzone zostało przez fachowego

pełnomocnika, podlegało więc odrzuceniu jako niedopuszczalne (art. 39318

§ 3

w zw. z art. 373 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy

orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39318 § 3 k.p.c.