I CZ 170/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 170/11

POSTANOWIENIE

Dnia 3 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka

.

w sprawie z powództwa B. Spółki z o.o.

przeciwko Miastu W.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie zawarte w punkcie II

wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 września 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę w tym zakresie

przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i

orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

W wyroku z 16 września 2011 r. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony apelacją

pozwanej wyrok Sądu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie z

uwagi – jak przyjął – na zbędność orzekania co do istoty. Postanowieniem

zawartym w punkcie II tego wyroku, Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanej na rzecz

powoda 47.990 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego i

kasacyjnego. Uzasadniając te rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał, że w innym

postępowaniu powód uzyskał prawomocne orzeczenie ustalające obowiązek

uiszczania przez niego opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w

wysokości 1% wartości nieruchomości od 1 stycznia 2006 r. W konsekwencji,

ponieważ w rozpoznawanej sprawie powód dochodził ustalenia tej opłaty również w

wysokości 1% wartości użytkowanej nieruchomości ale od 1 stycznia 2007 r., to

jego roszczenie zostało pochłonięte przez wcześniejsze orzeczenie odnoszące się

do okresu uiszczania opłaty od 1 stycznia 2006 r. Stanowisko to miało być

konsekwencją poglądu wyrażonego w sprawie przez Sąd Najwyższy w wyroku z 24

marca 2011 r., I CSK 451/10 (nie publ.) o braku tożsamości roszczeń

dochodzonych w obu postępowaniach.

Sąd Apelacyjny uznał za zbędne orzekanie co do stawki opłaty rocznej za

użytkowanie wieczyste gruntu za okres od 1 stycznia 2007 r., stwierdzając, że

ponieważ stawka opłaty rocznej została ustalona w innym procesie zgodnie

z żądaniem powoda, to wygrał on także niniejszy proces, a tym samym przysługuje

mu roszczenie o zwrot kosztów od pozwanej.

W zażaleniu na postanowienie co do kosztów postępowania pozwana

zarzuciła,

że

Sąd

Apelacyjny

niepoprawne

określił

stronę

wygrywającą

i przegrywającą sprawę, z odwołaniem się jedynie do wyniku postępowania

drugoinstancyjnego, nie zaś na podstawie ogólnego wyniku procesu, w którym nie

uwzględniono roszczenia powoda. Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania, względnie o jego zmianę i zasądzenie na jej rzecz kosztów

postępowania od powoda, w każdym zaś wypadku – o zasądzenie kosztów

postępowania zażaleniowego.

Powód wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie

jest

zasadne.

Sąd

Apelacyjny

prawidłowo

uznał,

że

rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego powinno uwzględniać

zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, ale w nieprawidłowy sposób tę

zasadę zastosował. Sąd Apelacyjny założył, że możliwe jest wskazanie strony

wygrywającej i przegrywającej rozpoznawaną sprawę w rozumieniu art. 98 § 1

k.p.c. z odwołaniem się do rozstrzygnięcia wydanego w innym postępowaniu.

Rozumowanie to w istocie rzeczy polegało na ocenie wyniku rozpoznawanej

sprawy z perspektywy orzeczenia wydanego w odrębnym postępowaniu toczącym

się pomiędzy tymi samymi stronami co do odmiennego roszczenia (co stwierdził

Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku z 24 marca 2011 r., I CSK 451/10,

nie publ.). Postępowania w obu zestawionych ze sobą sprawach zostały wszczęte

z inicjatywy powoda, który na podstawie art. 81 ustawy z 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.; dalej –

u.g.n.), domagał się ustalenia stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste

oddanego mu w użytkowanie wieczyste gruntu na niższym niż dotychczas

poziomie. Odrębnie zgłoszone przez powoda żądania dotyczyły lat 2006 i 2007 i nie

zostały

uwzględnione

w

postępowaniu

przed

samorządowym

kolegium

odwoławczym, co spowodowało wystąpienie przez powoda ze sprzeciwem

rozpoznawanym w postępowaniu cywilnym. Wyrok wydany po rozpoznaniu

sprzeciwu od orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego dotyczącego

stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w ramach stosunku użytkowania

wieczystego ma charakter prawokształtujący. Z takimi skutkami orzeczenia

oczywiście musiały liczyć się obie strony postępowania. Powód uznał jednak, że

istnieją podstawy do dochodzenia obniżenia stawki opłaty rocznej co do 2006 r.

i odrębnie co do 2007 r., a żądania te odrębnie uzasadniał.

Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania musi się

odnosić jedynie do okoliczności występujących w ramach tej sprawy, która była

przedmiotem rozpoznania sądu, a przede wszystkim do zakresu uwzględnienia

roszczenia procesowego dochodzonego w niej przez powoda, bez względu na

ewentualne orzeczenia wydane z udziałem choćby tych samych stron, ale w innych

postępowaniach. Wynik postępowania w sprawie dotyczącej odrębnego – z uwagi

na okoliczności faktyczne i stosowaną w odniesieniu do nich podstawę prawną –

roszczenia nie może z oczywistych względów wpływać na określenie strony

wygrywającej i przegrywającej w sprawie, w której rozpoznawane jest kolejne,

samodzielne roszczenie i pozostaje całkowicie irrelewantny z perspektywy

zastosowanego przez Sąd Apelacyjny art. 98 § 1 k.p.c.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3

k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.

md