I CZ 17/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 17/12

POSTANOWIENIE

Dnia 25 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

w sprawie z powództwa B. K.-M.

przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Finansów

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2012 r.,

zażalenia powódki na postanowienie w zakresie rozstrzygnięcia o koszach procesu

zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 13 września 2011 r.,

1. zmienia

postanowienie

w

sprawie

kosztów

postępowania zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z

dnia 13 września 2011 r., w ten sposób, że zasądza od

B. K.-M. na rzecz Skarbu Państwa - Ministra Finansów

kwotę

(pięćset)

zł

tytułem

zwrotu

kosztów

zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej,

2. nie

obciąża

powódki

zażaleniowego.

Uzasadnienie

kosztami

postępowania

W zaskarżonym przez powódkę B. K. – M. postanowieniu, zawartym w

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13 września 2011 r. , Sąd zasądził od powódki

na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w instancji odwoławczej. W zażaleniu na to postanowienie powódka,

zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. przez jego niezastosowanie, wniosła o jego

zmianę i nieobciążanie jej kosztami postępowania w instancji odwoławczej.

W

odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik pozwanego Prokuratoria Generalna Skarbu

Państwa wniósł o jego oddalenie, wskazując że powódka wnosząc apelację

powinna liczyć się z obowiązkiem zwrotu kosztów procesu, mając na uwadze, że

sprawa jej roszczeń z tzw. przedwojennych obligacji o ich wykup przez Skarb

Państwa została wyjaśniona w uzasadnieniu Sądu I instancji oraz w orzecznictwie

Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Roszczenie powódki o wykup obligacji na okaziciela państwowej pożyczki

konwersyjnej z 1924 r., jak trafnie ustaliły orzekające w sprawie Sądy uległo

przedawnieniu. Nie można także uznać, że podniesienie zarzutu przedawnienia

przez Skarb Państwa było nadużyciem prawa. Z drugiej strony, biorąc pod uwagę

długotrwały stan niepewności, co do tego czy można skutecznie dochodzić wykupu

obligacji, spowodowany między innymi tym, że nie zostało wydane, przewidziane

dekretem z 27 lipca 1949 r. o zaciąganiu nowych i określeniu nie umorzonych

zobowiązań pieniężnych (Dz. U. Nr 45, poz. 332 ze zm.), Rozporządzenie Rady

Ministrów, które miało określić warunki i termin wykupu albo konwersji lub

konsolidacji takich obligacji, rozpoznawana sprawa ma charakter skomplikowany

i szczególny, zważywszy na to, że zobowiązanym jest Skarb Państwa a przez wiele

lat, w związku ze zmianami ustrojowymi, problem wykupu takich obligacji nie był

ujmowany jednolicie. W tej sytuacji obciążenie powódki całością kosztów

postępowania odwoławczego nie znajduje usprawiedliwienia w świetle art. 102

k.p.c. Tym bardziej, że sytuacja majątkowa i osobista powódki także uzasadniają

stwierdzenie, że mamy do czynienia z szczególnymi okolicznościami, o których

mowa w art. 102 k.p.c. Rację ma jednak także pozwany, który w odpowiedzi na

zażalenie wskazuje, że w momencie wnoszenia apelacji wiele kontrowersji

związanych w wykupem państwowych obligacji przedwojennych zostało już

wyjaśnionych w orzecznictwie. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy uznał,

że należy obciążyć powódkę kosztami postępowania za drugą instancję do

wysokości 500 zł. Oznacza to, że powódka powinna ponieść konsekwencje

wystąpienia z apelacją, ale szczególny charakter sprawy i jej sytuacja majątkowa

i osobista uzasadniają obciążenie powódki tylko nieznaczną częścią tych kosztów.

Z tych względów odstąpiono także od obciążana powódki kosztami postępowania

zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Biorąc pod uwagę wszystkie te argumenty Sąd Najwyższy, na podstawie art.

39816 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.