I CZ 168/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 168/11

POSTANOWIENIE

Dnia 3 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa G. V. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu

Inwestycyjnego Zamkniętego reprezentowanego przez Towarzystwo Funduszy

Inwestycyjnych S.A. w W.

przeciwko D. M.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r.,

zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 27 maja 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 27 maja 2011 r. Sąd Okręgowy w punkcie 1. uwzględnił

zażalenie powoda i zmienił postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania

zawarte w nakazie zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy z 17 sierpnia 2010 r., a w

punkcie 2. zasądził od pozwanej 630 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego.

W zażaleniu na postanowienie z 27 maja 2011 r. pozwana zarzuciła,

że zostało ono wydane z naruszeniem art. 102 k.p.c. w zw. z art. 113 pkt 1, 2 i 4

ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.:

Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, ze zm.; dalej - „u.k.s.c.”) przez obciążenie jej

kosztami postępowania, mimo iż nie dała ona powodu do jego wszczęcia.

Powód wniósł o odrzucenie zażalenia jako niedopuszczalnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że art. 113 ust. 4 u.k.s.c.

(omyłkowo określony przez skarżącą jako „art. 113 pkt 4 u.k.s.c.”), pozwalający

w szczególnie uzasadnionych wypadkach na odstąpienie od obciążania kosztami

sądowymi strony, odnosi się wyłącznie do zasad orzekania o kosztach sądowych

ujętych w ust. 2 i 3 tego przepisu, regulujących wyjątkowe wypadki zwrotu kosztów,

które nie zostały uiszczone na wcześniejszym etapie postępowania. Okoliczności

rozpoznawanej sprawy wskazują jednak jasno, że żaden z tych przepisów nie mógł

stanowić podstawy zaskarżonego postanowienia, lecz w zakresie kosztów

sądowych jego podstawą był art. 113 ust. 1 u.k.s.c., który odsyła do ogólnych reguł

zwrotu kosztów postępowania (w tym art. 98 § 1 k.p.c.). Przepis ten nie jest objęty

zakresem zastosowania art. 113 ust. 1 u.k.s.c., a zatem drugi z zarzutów

sformułowanych przez skarżącą pozostaje całkowicie nieadekwatny do podstawy

prawnej zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 102 k.p.c. należy

stwierdzić, że możliwość odstąpienia od obciążenia strony kosztami postępowania

ze względu na wystąpienie szczególnie uzasadnionego wypadku ma charakter

kompetencji dyskrecjonalnej, uzależniającej zastosowanie tego przepisu od oceny

sądu rozpoznającego sprawę. Rozstrzygnięcie w tym zakresie może więc zostać

skutecznie zakwestionowane w ramach kontroli instancyjnej jedynie w razie

oczywistego naruszenia reguł stosowania art. 102 k.p.c. (tak konsekwentnie Sąd

Najwyższy, m.in. w postanowieniach: z 25 marca 2011 r., IV CZ 136/10, nie publ.

oraz z 15 czerwca 2011 r., V CZ 23/11, nie publ.).

Okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wskazują, by niezastosowanie tych

przepisów stanowiło uchybienie Sądu Okręgowego. Wprawdzie, jak zauważa

skarżąca, uwzględnienie żądań powoda w postępowaniu zażaleniowym wynikło

z wadliwości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, nie oznacza to jednak,

by obciążenie

pozwanej

obowiązkiem

zwrotu

kosztów

postępowania

stronie przeciwnej było sprzeczne ze względami słuszności. Należy zauważyć,

że pozwana podjęła aktywną obronę w postępowaniu zażaleniowym, wnosząc

w odpowiedzi na zażalenie o jego oddalenie. W konsekwencji nie ulega

wątpliwości,

postępowania

że postępowanie

zasądzone

odwoławcze

nakazem

zapłaty

mające

za

stanowiło

przedmiot

pole

sporu

koszty

stron.

Uwzględnienie zażalenia z powodu nieprawidłowości orzeczenia Sądu pierwszej

instancji nie może więc prowadzić do wniosku, by obciążenie strony pozwanej

kosztami postępowania było sprzeczne z zasadami słuszności.

Wniosek przeciwny,

do przyjęcia,

że

zgodny z argumentacją

kwestionowanie

w

postępowaniu

skarżącej, prowadziłby

zażaleniowym

uchybień

proceduralnych sądu rozpoznającego sprawę zawsze musiałoby następować na

koszt skarżącego. Konkluzja ta stałaby jednak w sprzeczności z istotą zwrotu

kosztów postępowania, polegającą na przyznaniu stronie wygrywającej kosztów

celowego dochodzenia praw i celowej obrony od przeciwnika procesowego (art. 98

§ 1 k.p.c.). Mechanizm ten pozostaje z zasady niezależny od przyczyn wydania

orzeczenia na korzyść jednej ze stron, zaś w postępowaniu odwoławczym także

od źródła uchybień prowadzących do uchylenia lub zmiany zaskarżonego

orzeczenia.

Z uwag na powyższe, na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

orzeczono jak w postanowieniu.