I CZ 168/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 168/10

POSTANOWIENIE

Dnia 28 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z powództwa Piotra R.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "P. M." w W.

o uchylenie uchwał,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 stycznia 2011 r.,

zażalenia powoda na postanowienie zawarte w pkt I wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 24 czerwca 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

W punkcie I wyroku z 24 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny postanowił o

odrzuceniu apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego z 27 sierpnia 2009 r. w

części oddalającej powództwo o uchylenie uchwały nr 14/2003 Spółdzielni

Mieszkaniowej „P. M.” w W. Rozstrzygnięcie to wydane zostało z uwagi na brak

wskazania przez powodów wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie, co do

której Sąd Apelacyjny uznał, iż jest sprawą o prawa majątkowe.

W zażaleniu z 18 września 2010 r. Piotr R. wniósł o uchylenie tego

postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu z pozostawieniem mu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

odwoławczego. Zaskarżanemu orzeczeniu zarzucił: - naruszenie art. 42 prawa

spółdzielczego (dalej jako: p.s.) oraz art. 19 k.p.c. przez uznanie zaskarżonej

uchwały spółdzielni za mającą charakter majątkowy; - art. 375 k.p.c. w zw. z art.

373 k.p.c. przez wyznaczenie rozprawy, a dopiero następnie odrzucenie apelacji; art. 328 § 2 k.p.c. przez brak wskazania powodów, dla których uchwale nr 14/2003

przypisany został charakter majątkowy; - art. 383 k.p.c. przez wezwanie powodów

do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, co oznaczałoby rozszerzenie ich

żądania w postępowaniu drugoinstancyjnym, w sytuacji, gdy w pierwszej instancji

sprawa była uznawana za mającą charakter niemajątkowy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Za utrwalony w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego uznać

należy pogląd, zgodnie z którym dla oceny, czy sprawa o uchylenie lub ustalenie

nieważności uchwały organu spółdzielni jest sprawą o prawa majątkowe czy też

o prawa niemajątkowe, decydujące znaczenie ma przedmiot zaskarżonej uchwały

(tak Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniach z 27 listopada 2007 r., IV CZ 87/07,

niepubl. z 24 października 2008 r., V CSK 201/08, niepubl., z 5 grudnia 2008 r.,

III CZ 39/08, niepubl. z 19 sierpnia 2009 r., III CZ 32/09, niepubl. i z 22 października

2010 r., V CSK 160/10, niepubl.). Analogiczny pogląd wyrażony został także

w odniesieniu do spraw o uchylenie uchwał wspólnot mieszkaniowych (por.

uchwały Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2004 r., III CZP 100/03, OSNC

2005, nr 12, poz. 129 oraz z 9 grudnia 2005 r., III CZP 111/05, OSNC 2006, nr

11, poz. 183).

Uchwała nr 14/2003 Spółdzielni Mieszkaniowej „P. M.” w W., której uchylenia

żądali

powodowie,

dotyczyła

zmiany

statutu

Spółdzielni.

Pod

względem

przedmiotowym miała ona jednak charakter niejednorodny, obejmując zarówno

postanowienia regulujące sferę praw i obowiązków majątkowych członków

spółdzielni (m. in. obowiązku i terminu uiszczania opłat eksploatacyjnych – § 8 pkt 4

i 5 statutu), jak również kwestii, którym nie można przypisać charakteru

majątkowego (m.in. określenia celów spółdzielni – § 4 statutu). Należy także wziąć

pod uwagę, że ogólną materią uchwały jest w tym wypadku ukształtowanie zasad

funkcjonowania spółdzielni oraz praw i obowiązków wspólnych dla wszystkich jej

członków, co nadaje jej charakter w przeważającej mierze organizacyjny. Z tego

powodu, nie można podzielić zapatrywania Sądu Apelacyjnego, iż sprawa

o uchylenie tej uchwały była sprawą o prawa majątkowe.

Podzielić należy również zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. Uzasadnienie

zaskarżonego

orzeczenia

nie

wskazuje

bowiem

żadnych

argumentów,

na podstawie których sprawa w zakresie żądania uchylenia uchwały nr 14/2003

została uznana za mającą charakter majątkowy. Uniemożliwia to tym samym ocenę

poprawności rozumowania leżącego u podstaw zaskarżonego orzeczenia i jego

kontrolę w ramach postępowania zażaleniowego, co stanowi uchybienie Sądu

Apelacyjnego (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2010 r.,

V CZ 7/10, niepubl.).

Nie

można

natomiast

przychylić

się

do

twierdzenia

skarżącego,

iż odrzucenie przez Sąd Apelacyjny apelacji dopiero po wyznaczeniu rozprawy, nie

zaś na posiedzeniu niejawnym stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.

Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c., Sądowi przysługuje bowiem

możliwość wyznaczenia rozprawy, niezależnie od zastrzeżenia w przepisie

szczególnym rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Nie można także podzielić zarzutu wydania zaskarżonego postanowienia

z naruszeniem art. 383 k.p.c. – oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie

prowadziłoby

w

tym

wypadku

do

rozszerzenia

żądania

pozwu,

którego

przedmiotem było uchylenie uchwały. Należy przy tym zauważyć, że odmienny stan

faktyczny w powołanym przez skarżącego wyroku Sądu Najwyższego z 10 maja

1999 r., I PKN 177/99 OSNP 2000, nr 14, poz. 551), nie pozwala na odniesienie

zawartych w nim uwag do niniejszej sprawy.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398 15 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

orzeczono jak w postanowieniu.