I CZ 165/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 165/10

POSTANOWIENIE

Dnia 20 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w

W.Inspektorat w P.

przy uczestnictwie E. J.

o wpis,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 stycznia 2011 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 19 maja 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił, jako nieopłaconą,

skargę kasacyjną uczestniczki postępowania – E. J., wniesioną od postanowienia

tego Sądu wydanego w dniu 3 listopada 2009 roku.

W motywach postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że wniesiona przez

ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarga kasacyjna nie była opłacona, a tym

samym, stosownie do przepisu art. 3986 § 2 k.p.c., podlega ona odrzuceniu.

Zaznaczył również, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia

5 czerwca 2008 r., sygn. akt III CZP 142/07, publ. OSNC 2008, nr 11, poz. 122, że

mimo iż uczestniczka była w całości zwolniona od opłaty od apelacji, to zwolnienie

udzielone w toku postępowania przed sądami powszechnymi, nie obejmuje

postępowania kasacyjnego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie

w całości podnosząc przy tym w lakonicznym uzasadnieniu, że jej sytuacja

majątkowa uzasadniała zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia opłaty od

wniesionej skargi kasacyjnej. Zwróciła ona uwagę, że postanowieniem z dnia

13 stycznia 2010 r. został ustanowiony dla niej pełnomocnik z urzędu do

wniesienia skargi kasacyjnej, a zatem w jej ocenie zachodziły tym samym

okoliczności uzasadniające również zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia opłaty

od wniesionej skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. nieopłacenie lub nienależyte opłacenie skargi

kasacyjnej stanowi podstawę do jej odrzucenia przez sąd drugiej instancji.

Wniesiona przez skarżącego skarga kasacyjna nie była opłacona, a zatem słusznie

została odrzucona.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca

nie złożyła stosownego wniosku o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia opłaty od

wniesionej skargi kasacyjnej, a zatem Sąd Okręgowy, związany żądaniem

uczestniczki zawartym w pkt 2 jej wniosku z dnia 2 grudnia 2009 r. (k. 125)

ograniczył się do ustanowienia pełnomocnika z urzędu (k. 130), prawidłowo nie

orzekając w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania kasacyjnego.

Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2008 roku o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.)

warunkiem zwolnienia osoby fizycznej od kosztów sądowych jest złożenie przez nią

stosownego wniosku, sąd bowiem nie może uczynić tego z urzędu (por. np.

postanowienie SN z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II CZ 64/09, niepubl.,

postanowienie SN z dnia 22 stycznia 2008, sygn. akt I UZ 39/07, publ. OSNP 2009,

nr 7-8, poz. 109). Tym samym, brak złożonego przez skarżącą wniosku

o zwolnienie jej od kosztów postępowania kasacyjnego wyłączał możliwość

orzekania przez Sąd w tym przedmiocie.

Nie ma również racji skarżąca podnosząc, że ustanowienie pełnomocnika,

ze względu na brzmienie art. 117 § 1 k.p.c., wymagało od sądu uprzedniego

zwolnienia

od kosztów sądowych.

Skarżąca

pomija

bowiem okoliczność,

że w następstwie wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

16 czerwca 2008 roku, sygn. akt P 37/07, publ. OTK-A 2008, nr 5, poz. 80

nastąpiła zmiana treści art. 117 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu

obowiązującym po dniu wejścia w życie przywołanego orzeczenia Trybunału

Konstytucyjnego, tj. po dniu 26 czerwca 2008 r., mającym zastosowanie

w przedmiotowym

stanie

faktycznym,

warunkiem

ustanowienia

przez

sąd

pełnomocnika z urzędu nie jest uprzednie zwolnienie strony od kosztów

postępowania w całości lub w części.

Z tych też względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c.

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił jak w sentencji.