I CZ 147/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 147/11

POSTANOWIENIE

Dnia 3 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

w sprawie z powództwa E. K.

przy uczestnictwie Gminy Miejskiej M.

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 13 stycznia 2011 r.,

1. uchyla zaskarżone postanowienie,

2. pozostawia

Sądowi

rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym

sprawę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy– powołując się na

przepisy art. 373 w związku z art. 370 i art. 88 k.p.c. – odrzucił apelację

wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 28 września 2010

r., którym oddalony został wniosek o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie

własności działki nr 2719/2 położonej w M.

Sąd Okręgowy stwierdził, że zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2010 r.

przewodniczący zobowiązał pełnomocnika wnoszącego apelację w imieniu

wnioskodawcy do przedłożenia pełnomocnictwa odpowiadającego wymogom

określonym w art. 88 k.p.c. oraz oświadczenia wnioskodawcy w przedmiocie

potwierdzenia wszystkich podjętych przez tego pełnomocnika czynności w terminie

tygodniowym pod rygorem odrzucenia apelacji. Zarządzenie nie zostało wykonane,

natomiast dołączone do akt sprawy pełnomocnictwo nie indywidualizuje sprawy, do

prowadzenia której pełnomocnik został upoważniony. Nie wskazano w nim bowiem

sygnatury akt sprawy ani nie określono w wystarczający sposób przedmiotu

postępowania. Zawarty w dokumencie pełnomocnictwa opis działki, której nabycia

przez zasiedzenie domagał się wnioskodawca, jest nieprecyzyjny, ponieważ

ogranicza się do podania samego numeru ewidencyjnego działki bez wskazania

obrębu, do którego przynależy. Zgodnie z przepisami o ewidencji gruntów

i budynków, działka ewidencyjna to obszar gruntu położony w granicach jednego

obrębu, dlatego opis nieruchomości będącej przedmiotem postępowania powinien

zawierać jej oznaczenia geodezyjne, do których należy nie tylko numer, ale i obręb.

W zażaleniu na postanowienie odrzucające apelację wnioskodawca podniósł

zarzut naruszenia art. 88 k.p.c. przez przyjęcie niemieszczącego się w tym

przepisie wymogu indywidualizowania przedmiotu postępowania przez podanie –

obok numeru działki – także obrębu, i art. 378 § 1 w związku z art. 379 pkt 2 k.p.c.

przez pominięcie orzeczenia o ważności dotychczasowego

postępowania.

W konkluzji żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz

o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podniesiony przez żalącego zarzut naruszenia art. 88 k.p.c. przez przyjęcie,

że dla określenia w treści pełnomocnictwa sprawy o stwierdzenie nabycia własności

nieruchomości przez zasiedzenie, w której zlecono pełnomocnikowi zastępstwo

procesowe, konieczne jest oznaczenie nieruchomości w sposób przewidziany

w przepisach o ewidencji gruntów i budynków, jest oczywiście uzasadniony.

Jak wynika z art. 88 k.p.c., pełnomocnictwo może być albo procesowe –

bądź to ogólne, bądź do prowadzenia poszczególnych spraw – albo do niektórych

tylko czynności procesowych. Pełnomocnictwo procesowe ogólne upoważnia

pełnomocnika do prowadzenia w imieniu mocodawcy wszystkich spraw toczących

się z jego udziałem, pełnomocnictwo szczególne natomiast – do prowadzenia tylko

tych spraw, które zostały wymienione w treści pełnomocnictwa.

W niniejszej sprawie pełnomocnik w osobie adwokata Z. B. dołączył do akt

udzielone mu przez wnioskodawcę pełnomocnictwo do zastępstwa „w sprawie o

stwierdzenie zasiedzenia p-ko Gminie Miejskiej M. dz. nr 2719/2 położonej w M.”

Jak niewadliwie uznał Sąd Okręgowy, było to pełnomocnictwo procesowe

szczególne obejmujące umocowanie do wszystkich czynności procesowych

łączących się z wymienioną w nim sprawą.

Ustawodawca nie przewidział wymagań formalnych, jakim powinno czynić

zadość określenie sprawy w treści pełnomocnictwa. Może ono zatem polegać na

oznaczeniu stron i przedmiotu postępowania, na wskazaniu sygnatury akt, jak też

na jakimkolwiek innym oznaczeniu, które pozwala na identyfikację sprawy w jej

technicznoprocesowym znaczeniu (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC 2008,

nr 11, poz. 122). Opis sprawy zawarty w dokumencie pełnomocnictwa dołączonym

do akt przez adw. Z. B. pozwala na jej identyfikację, wnioskodawca domagał się

bowiem stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie nieruchomości stanowiącej działkę

nr 2719/2 położoną w M. Żądanie oznaczenia nieruchomości w sposób

przewidziany w przepisach o ewidencji gruntów i budynków było nieuzasadnione.

Nie można natomiast podzielić poglądu żalącego, że Sąd Okręgowy –

uznając pełnomocnictwo dołączone do akt za nieprawidłowe – powinien orzec

także o nieważności postępowania spowodowanej nienależytym umocowaniem

pełnomocnika (art. 378 § 1 w związku z art. 379 pkt 2 k.p.c.). W sytuacji, w której

apelacja podlega odrzuceniu, sąd drugiej instancji jest zwolniony od rozważania

z urzędu nieważności postępowania jako ewentualnej przesłanki uchylenia

zaskarżonego orzeczenia, art. 378 § 1 k.p.c. ma bowiem zastosowanie tylko

w wypadku przystąpienia do rozpoznawania apelacji, co z kolei jest uzależnione od

jej skutecznego wniesienia.

Konkludując, trzeba stwierdzić, że Sąd Okręgowy błędnie uznał, że

dołączone do akt pełnomocnictwo udzielone przez żalącego adw. Z. B. nie pozwala

na ustalenie zakresu umocowania, bezpodstawnie wzywał o jego uzupełnienie i w

konsekwencji odrzucił apelację z naruszeniem art. 373 w związku z art. 370 i art.

88 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 w związku

z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie, pozostawiając Sądowi

rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym

sprawę (art. 108 § 2 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.).

md