I CZ 138/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 138/10

POSTANOWIENIE

Dnia 17 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi M. C. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 29 kwietnia 2010 r., sygn. akt I C (…),

wydanego w sprawie z powództwa Miasta W.

przeciwko S. B., M. P. i W. N.

o eksmisję,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 listopada 2010 r.,

zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 kwietnia

2010 r., sygn. akt I C (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wydał w dniu 12 maja 2008 r. wyrok zaoczny, którym – w sprawie

z powództwa Miasta W. – nakazał pozwanym W. N., S. B. i M. P. opróżnić z rzeczy

reprezentujących ich prawa, opuścić i wydać powodowi lokal mieszkalny położony w W.

przy ul. C. oraz ustalił, że pozwanym nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu

socjalnego. Wyrok zaoczny został uznany za doręczony prawidłowo i nie zaskarżony w

terminie.

W dniu 22 kwietnia 2010 r. skargę na niezgodność tego wyroku z prawem wniosła

M. C., która wyjaśniła, że jest wnuczką W. N., zmarłego przed wydaniem wyroku

zaocznego i wyrok ten kwestionuje, ponieważ został wydany przeciwko osobie nie

mającej zdolności prawnej, zdolności sądowej ani zdolności do czynności prawnych.

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010 r. odrzucił powyższą

skargę, uznając, że M. C. nie ma interesu prawnego do wystąpienie w tej sprawie, a

ponadto wskazał, że wyrok zaoczny nie został wydany z naruszeniem przepisów, skoro

sąd dysponował prawidłowym potwierdzeniem doręczenia W. N. odpisu pozwu

i zawiadomienia o rozprawie, nie miał natomiast wiedzy o jego późniejszej śmierci. W

uzasadnieniu Sąd Rejonowy stwierdził, że skarga powinna ulec oddaleniu.

W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi skarżąca wniosła o jego

uchylenie i przyjęcie tej skargi do rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 424 6 § 2 i 3

k.p.c. poprzez przekroczenie zakresu formalnej kontroli skargi i wydanie merytorycznego

orzeczenia w sprawie, co miało wpływ na pozbawienie skarżącej obrony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wnosi

się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie (art. 424 6 § 1 k.p.c.). Ponieważ jednak

organem wyłącznie właściwym do rozpatrzenia skargi jest Sąd Najwyższy (art. 424 712

k.p.c.), obowiązki sądu, do którego skarga została wniesiona wyznaczają szczególne

przepisy - art. 4246 § 2 i 3 k.p.c. oraz art. 4247 k.p.c. W sądzie tym przewodniczący bada

jedynie, czy skarga została opłacona, czy zachowane zostały wymagania przewidziane

w art. 871 k.p.c. oraz czy skarga spełnia warunki formalne określone w art. 4245 § 2

k.p.c. W razie stwierdzenia niezachowania tych ostatnich (tj. niezachowania wymagań

stawianych pismu procesowemu lub niedołączenia odpisów skargi) przewodniczący

wzywa o poprawienie lub uzupełnienie skargi. Wniesienie skargi nieopłaconej,

sporządzonej z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. oraz nieuzupełnienie w wyznaczonym

terminie braków dotyczących warunków formalnych skargi obliguje sąd, do którego

skarga wpłynęła, do jej odrzucenia (art. 4246 § 3 k.p.c.).

Tak określony, ograniczony zakres kontroli skargi, wyłącza możliwość badania

przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, uprawnień strony do wniesienia skargi, a

tym bardziej ocenę merytorycznej zasadności tego środka prawnego. Sąd, do którego

skarga została wniesiona nie może odrzucić jej z innych przyczyn niż określone w art.

4246 § 3 k.p.c. Ocena prawidłowości i dopuszczalności skargi w innych aspektach niż

wskazane w tym przepisie (oraz kontrola prawidłowości wykonania przez sąd, który

wydał zaskarżonego orzeczenie obowiązków z art. 4246 k.p.c.) pozostawiona została

wyłącznie Sądowi Najwyższemu (art. 4248 k.p.c. – por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 17 czerwca 2005 r., III CZ 49/05, OSNC 2005/10/180,

uwzględniające poprzedni stan prawny, lecz co do przyjętych zasad wykładni

zachowujące aktualność).

W konsekwencji przyjąć należy, że Sąd Rejonowy nie był uprawniony do

odrzucenia skargi z powodu stwierdzenia braku interesu prawnego po stronie skarżącej,

ani z powodu przekonania o braku uzasadnionych podstaw skargi. Z tych przyczyn

zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c. w zw. z

art. 3941 § 3 k.p.c., stosowanym odpowiednio (por. cytowane postanowienie z 17

czerwca 2005 r.).