I CZ 133/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 133/11

POSTANOWIENIE

Dnia 3 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

SSN Marta Romańska

w sprawie z wniosku G. K.

przy uczestnictwie M. B.

o podział majątku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r.,

zażalenia wnioskodawcy na punkt 3

postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 19 lipca 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazuje

sprawę Sądowi Okręgowemu

do ponownego rozpoznania i

orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy, w sprawie o podział

majątku wspólnego, zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w ten

sposób, że podwyższył dla wnioskodawcy kwotę 8 500 zł zasądzoną z tytułu

rozliczenia nakładu poczynionego z majątku odrębnego na majątek wspólny do

kwoty 10 521,88 zł; w pozostałym zakresie oddalił apelację, oraz zasądził od

wnioskodawcy na rzecz uczestniczki koszty postępowania apelacyjnego w kwocie

3 600 zł.

Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zostało zaskarżone

zażaleniem przez wnioskodawcę, który wniósł o jego zmianę, bądź ewentualnie

o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnioskodawca

zarzucił obrazę art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. oraz art. 520 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się uzasadnione. Należy zauważyć, że Sąd Okręgowy

w ogóle nie umotywował swojego rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów

postępowania. Nie wskazał ani podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, ani też

nie przedstawił żadnych argumentów, z których wynika odstępstwo od zasady

wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. Stosownie do tego unormowania każdy uczestnik

ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

W

trybie

nieprocesowym

dopuszczalne

jest

orzekanie

o

kosztach

postępowania w ten sposób, że zostaną one stosunkowo rozdzielone, albo jedna

ze stron zostanie nimi obciążona (art. 520 § 2 i 3 k.p.c.). Takie rozstrzygnięcie jest

jednakże wyjątkiem od zasady i jego zastosowanie wymaga wykazania,

że wystąpiły okoliczności je uzasadniające.

W postępowaniu o podział majątku dorobkowego, czy o zniesienie

współwłasności z reguły nie występuje pomiędzy zainteresowanymi, sprzeczność

interesów, gdyż jego wynik prowadzi zgodnie z interesem uczestników do wyjścia

ze wspólności składników majątkowych, a przyznanie ich na wyłączną własność

następuje z wyrównaniem udziałów dopłatami. W postępowaniach działowych sam

fakt zgłoszenia przez uczestników odmiennych wniosków co do sposobu tego

zniesienia nie powoduje powstania sprzeczności interesów, gdyż na gruncie

art. 520 § 2 k.p.c. omawiana przesłanka nie jest związana ze stanowiskiem

zajętym przez zainteresowanych w sprawie. Przykładowo skoro ma dojść do

zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej budynkiem piętrowym,

a atrakcyjniejsze jest piętro, to fakt, że każdy z dwóch dysponujących równymi

udziałami współwłaścicieli żądał przyznania na wyłączną własność lokalu na górze,

nie wyczerpuje hipotezy normy wynikającej z art. 520 § 2 k.p.c., tj. nie uzasadnia

zasądzenia od uczestnika, któremu został przyznany lokal na parterze na rzecz

otrzymującego lokal na piętrze zwrotu kosztów. Taka sprzeczność wyjątkowo,

np. w sprawie o podział majątku wspólnego może natomiast wystąpić w razie

zgłoszenia wniosku o ustalenie nierównych udziałów w tym majątku.

Ze względu na to, że Sąd Okręgowy nie podał ani podstawy prawnej, ani

motywów swojego rozstrzygnięcia w odniesieniu do zasądzonych kosztów

postępowania

apelacyjnego,

co

stanowiło

istotne

naruszenie

wskazanych

w zażaleniu przepisów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw.

z art. 39815 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

md