I CZ 129/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 129/09

POSTANOWIENIE

Dnia 25 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z wniosku A. K. i B. K.

przy uczestnictwie W. T.

o zniesienie współwłasności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 marca 2010 r.,

zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt V Ca (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd drugiej instancji postanowieniem z dnia 4 września 2009 roku odrzucił

apelację wnioskodawców na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. i art. 13 § 2

k.p.c., jako wniesioną po upływie ustawowego terminu. Sąd ten ustalił, że pismem

procesowym z dnia 4 marca 2009 r. pełnomocnik wnioskodawców cofnął uprzedni

wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia ogłoszonego w dniu

16 lutego 2009 r., co skutkowało tym, że termin do zaskarżenia orzeczenia biegł od dnia

jego ogłoszenia i upłynął w dniu 9 marca 2009 roku. W ocenie tego Sądu fakt

doręczenia pełnomocnikowi wnioskodawców uzasadnienia postanowienia nie miał

znaczenia dla określenia terminu otwartego do jego zaskarżenia, skoro uprzednio

doszło do pozbawienia skutków prawnoprocesowych czynności żądania sporządzenia i

doręczenia uzasadnienia postanowienia. Apelacja wniesiona w dniu 24 marca 2009 r.

musiała, więc być uznana za spóźnioną.

W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawcy zarzucili błędne

zastosowanie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. i wnieśli o uchylenie w całości

zaskarżonego postanowienia. Żalący potwierdzili fakt cofnięcia wniosku o sporządzenie

i doręczenie uzasadnienia postanowienia pismem złożonym w Sądzie w dniu 4 marca

2009 r., a więc już po upływie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku. W ocenie

skarżących pismo cofające wniosek było już zatem bezskuteczne, ponieważ upłynął 7dniowy termin na złożenie przez wnioskodawców oświadczenia w tym zakresie.

Ponieważ wniosek o uzasadnienie postanowienia i jego doręczenie został przez Sąd

wykonany, to apelacja została złożona w terminie licząc od daty doręczenia żalącym

uzasadnienia zaskarżonego apelacją postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W orzecznictwie, jak również w doktrynie prawa procesowego, ugruntowany jest

pogląd, zgodnie z którym czynności procesowe podejmowane przez strony w ramach

toczącego się postępowania cywilnego mają charakter fakultatywny. Zwraca się bowiem

słusznie uwagę, że na stronach postępowania, odmiennie niż na sądzie orzekającym w

sprawie, nie spoczywa prawny obowiązek podejmowania jakichkolwiek czynności

procesowych. Czynności procesowe służą realizacji w toku postępowania cywilnego

interesu prawnego strony, a zatem ich dokonanie powinno być uzależnione wyłącznie

od jej woli.

Z fakultatywnością czynności procesowych wiąże się ich odwołalność (możność

cofnięcia czynności procesowej już dokonanej). Odwołanie przez stronę uprzednio

dokonanej czynności procesowej, zmierzające do pozbawienia jej skuteczności prawnej

- ze swej natury - jest ograniczone w czasie, gdyż może ono nastąpić wyłącznie w

stosunku do tej czynności, która nie wywołała jeszcze skutków prawnoprocesowych

(por. np. wyrok SN z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt I PK 194/08, niepubl.; wyrok SN z

dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt IV CSK 110/07, niepubl.).

Wniosek pełnomocnika, zawierający żądanie sporządzenia i doręczenia

uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji, rozstrzygającego sprawę co do

istoty, wywołuje swój skutek procesowy z momentem jego doręczenia; z tą bowiem

chwilą następuje otwarcie biegu terminu na wniesienie apelacji od tego orzeczenia (art.

369 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Prawidłowo zatem Sąd drugiej instancji uznał

za skuteczne oświadczenie pełnomocnika wnioskodawców z dnia 4 marca 2009 roku o

cofnięciu wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie postanowienia Sądu

Rejonowego w W. z dnia 16 lutego 2009 roku wraz z jego uzasadnieniem.

Oświadczenie to zostało bowiem złożone w dniu 4 marca 2009 roku, a więc przed

doręczeniem

postanowienia

wraz

z

jego

uzasadnieniem

pełnomocnikowi

wnioskodawców, co nastąpiło dopiero w dniu 12 marca 2009 roku.

Skuteczne cofnięcie wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem oznacza,

że nie żądano dokonania tej czynności procesowej. Tym samym, wobec braku złożenia

wniosku o doręczenie postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 16 lutego 2009

roku wraz z jego uzasadnieniem, zasadnie uznał Sąd drugiej instancji, że apelacja

wnioskodawców została wniesiona po upływie ustawowego terminu, gdyż ten, ze

względu na treść art. 369 § 2 k.p.c. wzw. z art. 13 § 2 k.p.c., upłynął w dniu 9 marca

2009 roku.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił jak w sentencji.