I CZ 129/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 129/07

POSTANOWIENIE

Dnia 21 listopada 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Maria Grzelka (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z wniosku J. B. i M. B.

przy uczestnictwie N. B. i in. ,

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 listopada 2007 r.,

zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 23 listopada 2006 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym

postanowieniem

Sąd

Okręgowy

w W.

odrzucił,

jako

nieopłaconą, apelację wnioskodawców wniesioną w ich imieniu przez adwokata w

dniu 9 maja 2006 r. Sąd Okręgowy uznał, że w rozpoznawanej sprawie znajdował

zastosowanie art. 1302 § 3 k.p.c.

W zażaleniu wnioskodawcy zarzucili w/w postanowieniu naruszenie art. 149

ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.

nr 167, poz. 1398) oraz art. 14 ust. 3 i 100 ust. 2 wskazanej ustawy w zw. z art.

1302 § 3 k.p.c. Podnieśli, że w postępowaniu międzyinstancyjnym miały

zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych pod rządami której, jako zwolnieni od kosztów sądowych,

nie

mieli

obowiązku

uiszczenia

opłaty

podstawowej.

Ponadto,

wskazali,

że w świetle orzeczeń Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r. III CZP 110/06

i z dnia 28 listopada 2006 r. III CZP 98/06 ich pełnomocnik także w świetle nowej

ustawy nie miał obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej bez wezwania

w sytuacji, gdy w apelacji zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów i Sąd

Rejonowy ten wniosek rozpoznał. Wprawdzie wniosek został oddalony ze względu

na wynikającą z wcześniej udzielonego zwolnienia jego bezprzedmiotowość,

ale wnioskodawcy nie mieli pewności, czy uprzednie zwolnienie od kosztów

obowiązuje także w postępowaniu drugoinstancyjnym ponieważ postanowienie

o zwolnieniu od kosztów nie było w pełni jasne. Umieszczenie w apelacji wniosku

o zwolnienie nie może stanowić przyczyny odrzucenia apelacji i tym samym

zamknięcia drogi do dochodzenia praw w postępowaniu apelacyjnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wbrew stanowisku skarżących, obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej

od apelacji, wniesionej

od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 13

kwietnia 2006 r. miał swoje źródło w art. 10 w zw. z art. 11 i 14 ust. 2 oraz art. 149

ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Skoro bowiem postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte przed

dniem 2 marca 2006 r. to dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych, które nie

przewidywały opłaty podstawowej, miały zastosowanie tylko do czasu zakończenia

postępowania

w

pierwszej

instancji,

natomiast

do

postępowania

międzyinstancyjnego oraz apelacyjnego należało stosować przepisy ustawy nowej,

- dotyczące samej instytucji opłaty

w tym

podstawowej jak i obowiązku jej

uiszczenia przy wnoszeniu pisma podlegającego opłacie w wysokości stałej oraz

rygoru przewidzianego w art. 1302 § 3 k.p.c. (por. uchwałę SN z dnia 21 listopada

2006 r. III CZP 76/06 – OSNC 2007, nr 7-8, poz. 100, postanowienie SN z dnia

28 czerwca 2006 r. III CZ 36/06 - OSNC 2007, nr 1, poz. 19 i uchwałę SN z dnia

22 listopada 2006 r. III CZP 86/06 - OSNC 2007, nr 7 – 8, poz. 107).

Wnioskodawcy zostali zwolnieni od kosztów sądowych na mocy postanowienia

Sądu Rejonowego z dnia 18 kwietnia 2005 r. Wobec tego, że wnioski o zwolnienie

ani orzeczenie Sądu nie zawierały jakiekolwiek ograniczenia co do przedmiotu

zwolnienia (w części - kwotowo lub w części - odnośnie do rodzaju opłaty lub etapu

postępowania) nie mogło być wątpliwości, że zwolnienie obejmowało także

postępowanie apelacyjne. Stosownie do art. 14 ust. 2 w zw. z art. 100 ust. 2

ustawy o kosztach sądowych z dnia 28 lipca 2005 r. apelacja wnioskodawców

podlegała opłacie podstawowej. Wnoszący ją adwokat miał obowiązek zadbać o jej

uiszczenie bez wezwania

przy wnoszeniu a skoro tego nie uczynił apelacja

podlegała odrzuceniu na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c., co Sąd Okręgowy ocenił

trafnie.

Bez znaczenia była okoliczność, że Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia

17 maja 2006 r. oddalił zamieszczony w apelacji wniosek o zwolnienie od kosztów.

Wniosek ten był bezprzedmiotowy w związku z czym postępowanie wywołane jego

wniesieniem jako zbędne powinno być umorzone na podstawie art. 355 § 1 w zw.

z art. 361 k.p.c. Bezprzedmiotowość wniosku dostrzegł Sąd Rejonowy i na tej

podstawie orzekał a jedynie oczywiście błędnie nadał swemu orzeczeniu formułę

charakterystyczną

dla

Rejonowego nie wynika

rozstrzygnięć

merytorycznych.

Z

tego

błędu

Sądu

jednak, że co do opłaty podstawowej wnioskodawcy

znajdowali się w sytuacji tożsamej ze stanem faktycznym jaki legł u podstaw

uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2006 r. III CZP 98/06 (OSNC 2007,

nr 9, poz. 132) oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r. III CZP

110/06 (OSNC 2007, nr 9, poz. 135).

W tamtych sprawach skarżący wcześniej nie byli zwolnieni przez sąd

od kosztów sądowych; ich wnioski w tym przedmiocie zawarte w apelacji podlegały

merytorycznemu rozpoznaniu, w związku z czym, nie można było uznać,

że apelacje były pismami podlegającymi opłacie podstawowej lub innej już w chwili

ich wnoszenia.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 398 14

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).