I CZ 127/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 127/10

POSTANOWIENIE

Dnia 11 maja 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z powództwa H. H. P. Spółki z o.o. w W.

przeciwko L.S.A. w W.

z udziałem interwenientów ubocznych P. C. Spółki z o.o. w W. i innych, o wydanie

nieruchomości,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2011 r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 11 stycznia 2010 r. dotyczące nadania klauzul wykonalności

i na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 stycznia 2010 r.,

odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

Po prawomocnym zakończeniu sprawy z powództwa „H. H. P.” spółki z o.o. z

siedzibą w W. przeciwko stronie pozwanej „L.” S.A. z siedzibą w W. (z udziałem

kilkudziesięciu interwenientów ubocznych po stronie pozwanej) – w następstwie

wyroku Sądu Apelacyjnego z 10 września 2009 r., którym oddalono apelację strony

powodowej od wyroku Sądu Okręgowego z 24 października 2008 r. – wymieniony

Sąd Apelacyjny uwzględniając odrębne wnioski wierzycieli (interwenientów

ubocznych, na rzecz których w wyroku Sądu pierwszej instancji zasądzono od

strony

powodowej

w

określonym

zakresie

zwrot

kosztów

procesu),

postanowieniami z 11 stycznia 2010 r. nadał tytułom egzekucyjnym (w postaci

wskazanego wyroku Sądu pierwszej instancji) klauzule wykonalności oraz obciążył

dłużnika m.in. kosztami klauzuli w kwocie 42 zł. Wcześniejszym natomiast

postanowieniem – z 4 stycznia 2010 r. – Sąd Apelacyjny uwzględniając stosowne

wnioski tychże interwenientów, zasądził od strony powodowej jako ich dłużnika

kwoty po 102 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania klauzulowego.

Od powyższych orzeczeń w przedmiocie kosztów postępowania związanych

z nadaniem klauzuli wykonalności strona powodowa skierowała do Sądu

Najwyższego zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień

i „przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z przepisu art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. wynika, że zażalenie do Sądu Najwyższego

może być wniesione tylko w ściśle określonych wypadkach. Między innymi wchodzi

ono w rachubę w odniesieniu do postanowienia sądu drugiej instancji w zakresie

kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej

instancji. W rozważanej sytuacji zażalenie do Sądu Najwyższego zostało złożone

na orzeczenie o kosztach postępowania klauzulowego. W związku z takim stanem

rzeczy należy zwrócić uwagę na postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia

2010 r., III CZ 59/10 (Lex nr 688689, zob. też postanowienie Sądu Najwyższego

z 27 stycznia 2006 r., III CZ 107/05, OSP 2006, nr 8, poz. 70), w którym trafnie

przyjęto, że na gruncie obowiązującego kodeksu postępowania cywilnego nie jest

dopuszczalne wniesienie zażalenia od postanowienia sądu drugiej instancji

w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, wydanego na podstawie art. 781 § 1

k.p.c., ponieważ postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie.

Jest oczywiste, że wyłączenie dopuszczalności zażalenia z punktu widzenia

art. 3941 § 2 k.p.c. samo przez się nie przesądza dopuszczalności zażalenia

w przedmiocie samych kosztów postępowania klauzulowego. W tym wypadku

bowiem trzeba uwzględnić treść art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., w myśl którego, zażalenie

do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji co do

kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej

instancji. Z przytoczonego przepisu wynika, że dotyczy on „kosztów procesu”.

Sformułowanie to wskazuje wyraźnie, że chodzi tu o koszty postępowania

sądowego związanego z rozpatrywaniem 0sprawy wszczętej w wyniku powództwa.

Skoro tak, to należy podkreślić, że zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c., jeżeli przepisy

szczególne nie stanowią inaczej, przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do

innych rodzajów postępowań unormowanych w tym kodeksie. Zawarte w art. 13 § 2

k.p.c. wyrażenie wskazuje zatem, że w postępowaniu klauzulowym zastosowanie

art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., może być tylko odpowiednie. Stosownie do ogólnie

przyjętego w orzecznictwie i w doktrynie pojmowania zasad „odpowiedniego"

stosowania przepisów, niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych

modyfikacji

i

zabiegów

adaptacyjnych,

inne

tylko

pośrednio,

a

więc

z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują

zastosowanie, a jeszcze inne nie będą mogły w ogóle być wykorzystane.

Stosowanie „odpowiednie" oznacza przeto w szczególności niezbędną adaptację

(i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form

danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego

postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają

być zastosowane (zob. np. uzasadnienie uchwały Sadu Najwyższego z 15 września

1995 r., III CZP 110/95, OSNC 1995, z. 12, poz. 177).

Zważywszy na pozycję ustrojową Sądu Najwyższego i jego konstytucyjną

rolę należy uznać, że art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. jako przepis wyjątkowy i podlegający

tym samym wykładni restryktywnej nie ma zastosowania w postępowaniu

klauzulowym.

Wychodząc z tego rodzaju założenia, na podstawie art. 373 w związku z art.

39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono, jak na wstępie,