I CZ 125/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 125/11

POSTANOWIENIE

Dnia 20 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Marta Romańska

w sprawie z powództwa J. G.

przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie X. i Gminie Z.

o odszkodowanie i zadośćuczynienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 20 stycznia 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie o kosztach procesu

zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 6 kwietnia 2011 r.,

zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, iż odstępuje od obciążania

powoda kosztami postępowania apelacyjnego;

1. przyznaje adw. A. J. od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego

kwotę

(dziewięćset)

powiększoną o należny podatek

złotych

od towarów i usług

tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi

z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem

Najwyższym.

Uzasadnienie

Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r. Sąd

Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz pozwanych koszty postępowania w

łącznej kwocie 5400 złotych, opierając się na treści art. 98 k.p.c. Wskazał, iż nie

znalazł podstaw do zastosowania, przy orzekaniu o kosztach postępowania, art.

102 k.p.c.

Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania złożył

powód, wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie zmianę oraz orzeczenie o kosztach

postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wskazał, iż Sąd wadliwie uznał,

że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 102 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione. Skarżący podniósł, że Sąd opierając się na

treści art. 98 k.p.c. i orzekając o kosztach postępowania, naruszył art. 102 k.p.c.,

wskazując, iż w sprawie występują szczególnie uzasadnione okoliczności, które

uzasadniają

odstąpienie

od

obciążania

powoda

kosztami

postępowania.

Przywołany przez skarżącego przepis, istotnie przewiduje wyjątek od - odnoszącej

się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności

za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych

wypadkach". Fakt ich wystąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego

w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy.

Sąd ustalił, że powód utrzymuje się z zasiłku stałego w łącznej kwocie 444 złotych

oraz posiada nieruchomość o powierzchni 2775 m 2 zabudowaną domem

mieszkalnym o pow. 100 m2 oraz budynkiem gospodarczym; ponadto posiada

także niewielki udział w innej nieruchomości. W ocenie Sądu Apelacyjnego fakt

posiadania przez powoda nieruchomości świadczy o tym, że jego stan majątkowy

pozwala na poniesienie zasądzonych od niego na rzecz pozwanych kosztów

postępowania. Stanowisko to nie zasługuje na aprobatę. Dokonując oceny sytuacji

materialnej strony należy mieć na względzie nie tylko fakt posiadania przez nią

określonego

nieprzynoszącego

dochodu

majątku,

lecz

także

możliwości

dysponowania nim oraz ewentualny wpływ spieniężenia majątku trwałego na

sytuację osobistą strony.

Powód utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 444 złotych,

co bezsprzecznie stanowi o jego niskim dochodzie. Jednocześnie posiada majątek

trwały w postaci nieruchomości, w której zamieszkuje i która stanowi jego ośrodek

życiowy. Zatem sprzedaż nieruchomości celem spłaty zasądzonych od niego

kosztów postępowania, jak trafnie wskazał powód, pozbawiłoby go mieszkania.

Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 394 1 § 1 pkt. 2 k.p.c.

i art. 39816 k.p.c. orzeczono jak na wstępie.