I CZ 122/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 122/12

POSTANOWIENIE

Dnia 17 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Dariusz Dończyk

SSA Władysław Pawlak

w sprawie ze skargi H. W. o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego

z dnia 13 stycznia 2012 r., wydanego w sprawie

z powództwa H. W.

przeciwko P.-C. S.A.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 17 października 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 15 marca 2012 r.,

oddala zażalenie; oddala wniosek pełnomocnika powoda

adwokata M. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu przed

Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę H. W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wskazując, że

skarga jest niedopuszczalna, gdyż zaskarżone orzeczenie jest postanowieniem, nie

zaś wyrokiem. Poza tym podkreślił, że skarżący wniósł ją z naruszeniem art. 871 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący zażądał jego uchylenia, wskazując w obszernym uzasadnieniu - że Sąd Apelacyjny nie był uprawniony do oceny,

czy złożona skarga rzeczywiście jest niedopuszczalna.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Należy zgodzić się ze skarżącym, że w odniesieniu do skargi o stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia

kontrola

wstępna

jej

dopuszczalności przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, jest ograniczona tylko

do okoliczności określonych w art. 4246 § 3 k.p.c. Jedną z tych okoliczności jest kwestia

ewentualnego naruszenia art. 871 § 1 k.p.c. W postępowaniach przed Sądem

Najwyższym bowiem obowiązuje - co do zasady - zastępstwo stron przez

profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego

zażaleniem postanowienia wyraźnie stwierdził, że co do wymienionej skargi wymaganie

to nie było spełnione. Stwierdzenia tego, a także jego zgodności z obiektywnym faktem

skarżący zresztą nie podważa. Skoro tak, to wszelkie inne argumenty zmierzające do

podważenia trafności stanowiska Sądu Apelacyjnego należy uznać za zbyteczne

z punktu widzenia procesowego i nie ma potrzeby ustosunkowywania się do nich.

Wprawdzie na gruncie kodeksu postępowania cywilnego trudno mówić o istnieniu

jakiejś hierarchii przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia, jednakże jest oczywiste, że z punktu

widzenia pewnego rodzaju logiki procesowej na plan pierwszy wysuwa się

wymaganie zachowania odnośnie do jej wniesienia tzw. przymusu adwokackoradcowskiego. W razie zaistnienia tej podstawy do odrzucenia skargi, pozostałe

wymagania jej złożenia stają się bezprzedmiotowe. Znaczenie ma tutaj także

okoliczność, że wadliwość skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia w postaci naruszenia art. 871 k.p.c. pociąga za sobą

odrzucenie tej skargi a limine, a zatem bez wcześniejszego uruchomienia

postępowania

naprawczego.

Innymi

słowy,

tego

rodzaju

wadliwość

jest

nieusuwalna.

Z tych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 394 1 § 3 w zw. z art.

39814 k.p.c.).

Wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem

Najwyższym także podlegał oddaleniu, gdyż - wbrew wymaganiu przewidzianemu

w przepisie § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163,

poz. 1348 ze zm.) - wniosek ten nie zawierał oświadczenia, że opłaty nie

zostały zapłacone w całości lub w części. Sama zaś określenie żądania

zawierające ustawowe sformułowanie: „nieopłaconej pomocy prawnej" nie może

być,

jak

to wynika

z

utrwalonego

i

publikowanego

orzecznictwa

Sądu

Najwyższego, utożsamiane ze złożeniem wymaganego prawem oświadczenia.

Oświadczenie, o którym mowa, jest obligatoryjnym elementem wniosku, a jego

pominięcie stanowi brak, który nie podlega usunięciu.

jw