I CZ 121/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 121/12

POSTANOWIENIE

Dnia 10 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. R. i K. R.

przeciwko A. D. o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 października 2012 r.,

zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 19 kwietnia 2012 r.,

oddala

zażalenie

i

nie

obciąża

pozwanej

kosztami

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej

A. D. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 marca 2011 r., ponieważ nie została

ona opłacona opłatą podstawową. Zmiana art. 14 ust. 2 art. 100 ust. 2 u.k.s.c.

ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123) nie dotyczy rozpoznawanej

sprawy, z uwagi na treść art. 2 przewidującą, że nie ma zastosowania do spraw

wszczętych przed jej wejściem w życie. Obowiązek wniesienia tej opłaty przez

pełnomocnika pozwanej, bez wezwania do jej uregulowania, wynika z art. 130 2 § 3

k.p.c.

Pozwana w zażaleniu, błędnie nazwanym skargą kasacyjną zarzuciła

kwestionowanemu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego obejmującego

przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz.594 ze zm.). Domagała się uchylenia

postanowienia podnosząc, że skoro była zwolniona w całości od kosztów

sądowych, to zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 10 u.k.s.c. nie miała obowiązku ich

ponosić. Obecnie obowiązująca ustawa nie zawiera obowiązku wnoszenia opłaty

podstawowej w innych przypadkach niż wynikające z treści art. 14 u.k.s.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest uzasadnione.

Obowiązek wnoszenia opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną od kosztów

sądowych wprowadzony został art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. nr 167, poz. 1398,

dalej - u.k.s.c.) i dotyczył, stosownie do art. 149, także spraw wszczętych przed

wejściem w życie ustawy, jeśli postępowanie było prowadzone w kolejnej instancji

już po dniu 2 marca 2006 r., po wejściu w życie ustawy. Uchylenie tego obowiązku

dokonane zostało art. 1 pkt 2 i 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie

ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 21,

poz.123). Zgodnie z art. 2 tej ustawy jej przepisy mają zastosowanie do spraw

wszczętych po dniu jej wejścia w życie, po dniu 10 marca 2007 r. Oznacza to, że

w rozpoznawanej sprawie, która wszczęta została przed wejściem w życie ustawy

z dnia 14 grudnia 2006 r. mają zastosowanie zarówno art. 14 ust. 2, jak i art. 100

ust. 2 u.k.s.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 października

2007 r., I CZ 75/07, niepubl.; z dnia 23 stycznia 2008 r., II UZ 47/07, niepubl.;

z dnia 6 marca 2008 r., I CZ 150/07, niepubl.; z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ

21/08, niepubl.; z dnia 9 maja 2008 r., III CZ 17/08, niepubl.). Z kolei art. 130 2 § 3

k.p.c. przewidujący obowiązek opłacenia, bez wezwania o uiszczenie opłaty, pism

będących środkami zaskarżenia, podlegających opłacie stałej lub stosunkowej,

wnoszonych przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego pod

rygorem odrzucenia pism, został uchylony przez art.1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia

5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571). Stosownie do art. 8 ust. 1 tej

ustawy, art. 1302 § 3 k.p.c. zachował moc obowiązującą w postępowaniach, które

były wszczęte przed wejściem ustawy w życie, czyli przed dniem 1 lipca 2009 r.

Opłata podstawowa określona w art. 14 ust. 3 u.k.s.c. jest opłatą w wysokości

stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 21 marca 2007 r., I CZ 16/07, niepubl.; z dnia 19 kwietnia 2007 r., I CZ

18/07, niepubl.). Oznacza to, że apelująca miała obowiązek uregulowania opłaty

podstawowej wraz z wniesieniem apelacji, bez wezwania o jej uiszczenie,

a niedopełnienie go było przyczyną odrzucenia apelacji na podstawie art. 1302 § 3

k.p.c.

Odmienne

w przedstawionych

stanowisko

żalącej

uregulowaniach,

zaś

nie

znajduje

powoływanie

usprawiedliwienia

się

na

obecnie

obowiązującą treść przepisów nie uwzględnia przedstawionych przepisów

przejściowych.

Z powyższych względów zażalenie jako pozbawione uzasadnionych

podstaw podlegało oddaleniu w oparciu o art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego oparte zostało na podstawie

art. 102 w związku z art. 397 § 2,art. 32121 i art. 3941 § 3 k.p.c. Za odstąpieniem

od obciążenia pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego przemawia jej

trudna sytuacja majątkowo-rodzinna oraz okoliczności rozpoznawanej sprawy,

mające dla nie istotne znaczenie, nie wyłączając przesądzenia kwestii

skuteczności złożenia apelacji.