I CZ 121/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 121/11

POSTANOWIENIE

Dnia 1 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. L. Spółki z o.o. w W.

przeciwko J. K. i Z. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 1 grudnia 2011 r.,

zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 23 maja 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelacje pozwanych

J. K. i Z. K. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 lutego 2011 r., z uwagi na to, że

złożone zostały po upływie terminu przewidzianego w art. 369 § 2 k.p.c. Sąd ten

wskazał, że pismo o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 14 lutego 2011 r. pozwani złożyli w dniu 21 lutego 2011 r.

Doręczenie pozwanemu wymienionego wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło w

dniu

10 marca 2011 r., a pozwanej w dniu 16 marca 2011 r.

Apelacje wniesione zostały odpowiednio w dniach 24 marca i 30 marca 2011 r. Sąd

Apelacyjny uznał, że pozwani nie złożyli skutecznie wniosku o sporządzenie i

doręczenie wydanego wyroku, a termin do dokonania tej czynności powinien być

liczony według art. 369 § 2 k.p.c., a zatem upłynął w dniu 17 marca 2011 r.

Pozwani

postanowienia,

w

zażaleniu

zarzucając,

domagali

że

się

przyjęcie

uchylenia

kwestionowanego

nieskuteczności

żądania

sporządzenia i doręczenia uzasadnienia nie było zasadne. Wniosek wpłynął do

Sądu po ogłoszeniu wyroku, a adnotacja o jego wpływie dokonana została

28 lutego 2011 r. Przedwczesne złożenie wniosku ma miejsce jedynie wtedy, gdy

wpłynie on do sądu przed ogłoszeniem wyroku. Przepis art. 165 k.p.c. odnosi się do

sposobu określenia ostatniego dnia ustawowego lub wyznaczonego terminu.

Nie doszło do wydania postanowienia o odmowie sporządzenia i doręczenia

uzasadnienia wyroku.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zaskarżenie wyroku sądu pierwszej instancji apelacją jest możliwe,

stosownie do art. 369 k.p.c., w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie

wyroku z uzasadnieniem, a jeśli żądanie uzasadnienia nie było zgłoszone,

dwutygodniowy termin liczony być powinien od dnia, w którym upłynął termin do

domagania się doręczenia uzasadnienia. Wniesienie apelacji nie jest uzależnione

od żądania sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku, ale termin do tego

zaskarżenia powiązany został z tym żądaniem. Przepis art. 328 § 1 k.p.c.

przewiduje, że żądanie sporządzenia uzasadnienia wyroku powinno być zgłoszone

w tygodniowym terminie od ogłoszenia sentencji wyroku, a odrzuceniu podlega

żądanie spóźnione. Regulacja ta obejmuje sytuacje, które zaistnieć mogą po

ogłoszeniu wyroku. Nie należy natomiast do nich zgłoszenie żądania zanim wyrok

został ogłoszony. Przyjęte zostało w orzecznictwie, podzielane w niniejszej sprawie

zapatrywanie, że wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem może być

zgłoszony najwcześniej po ogłoszeniu wyroku, a zatem wniosek poprzedzający to

ogłoszenie nie wywołuje skutków procesowych (por. uchwałę Sądu Najwyższego

z dnia 30 czerwca 1989 r., III CZP 67/89, OSP 1990/9/326; postanowienie z dnia

15 września 2000 r., I PKN 406/00, OSNP 2002/8/190). Dla określenia daty

zgłoszenia wniosku decydujące znaczenie, zgodnie z art. 165 § 2 k.p.c., ma data

złożenia go w sądzie lub data nadania go w polskiej placówce pocztowej operatora

publicznego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1989 r., III CZP

67/89, OSP 1990/9/326).

Nie zasługuje na podzielenie zarzut skarżących dotyczący przyjmowania,

że datą złożenia wniosku jest data jego wpływu do sądu, jeśli wniosek został

oddany w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Jednolicie na

gruncie art. 165 § 2 k.p.c. określane są konsekwencje wypełniania obowiązków

procesowych za pośrednictwem tego operatora. Twierdzenie, że przepis ten ma

zastosowanie jedynie w odniesieniu do określania końcowej daty terminu

procesowego nie znajduje potwierdzenia ani w literalnej wykładni tego przepisu, ani

systemowej, ani funkcjonalnej. Użycie zwrotu „oddanie pisma” bez określenia jego

charakteru oznacza, że przepis powinien mieć zastosowanie do wszystkich pism

procesowych. Umieszczenie go w tytule VI dziale II dotyczącym przepisów

ogólnych

o czynnościach

procesowych,

w

rozdziale

regulującym

terminy

przemawia za takim samym rezultatem. Nie ma podstaw do odmiennego wniosku

przy zastosowaniu wykładni funkcjonalnej, ponieważ założeniem przepisów

ogólnych jest przyjęcie zasady odnoszącej się w jednakowym stopniu do

wszystkich stron i składanych przez nich pism procesowych. Powołany już art. 328

§ 1 k.p.c. nie wprowadza wyjątku od zasady przewidzianej w art. 165 § 2 k.p.c.

Objęte art. 165 § 1 k.p.c. odesłanie do przepisów prawa cywilnego dotyczy

obliczania terminów (art. 111 do art. 116 k.c.). Nie ma podstaw do przyjęcia,

że zasady te w sposób niewłaściwy zostały zastosowane w zaskarżonym

postanowieniu.

Stwierdzenie

bezskuteczności

żądania

zgłoszonego

przed

ogłoszeniem wyroku powinno skutkować wydaniem postanowienia oddalającego

wniosek obejmujący to żądanie, jak też nie było podstaw do doręczenia pozwanym

wyroku

z

uzasadnieniem.

W

odniesieniu

do

powyższego

zaniechania

i bezpodstawnego doręczenia doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji

przepisów postępowania, które jednak nie miało wpływu na bieg terminu do

wniesienia apelacji, jak też dokonania przez Sąd Apelacyjny oceny skuteczności

zaskarżenia wyroku (art. 373 w związku z art. 370 k.p.c.).

Z powyższych względów pozbawione uzasadnionych podstaw zażalenie

podlegało oddaleniu w oparciu o art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.