I CZ 114/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 114/07

POSTANOWIENIE

Dnia 19 października 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Jan Górowski

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie ze skargi E.D.

o wznowienie postępowania

w sprawie z wniosku E.D.

przy uczestnictwie E.D., F.K. i J.D.

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

zakończonej postanowieniem Sądu Okręgowego w W.

z dnia 6 kwietnia 2005 r., sygn. akt [...],

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2007 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 8 stycznia 2007 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2007 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił

skargę E.D., wnioskodawcy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności w drodze

zasiedzenia, o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu

Okręgowego w W. z dnia 6 kwietnia 2005 r. Wskazanym postanowieniem została

oddalona apelacja wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w L.

oddalającego jego wniosek.

W skardze o wznowienie postępowania E.D. wskazał jako podstawy

nieważność postępowania oraz pozbawienie go możliwości działania. Ponadto

zarzucił naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 99 § 2 i art. 106 k.c. oraz art. 245, 246

i 247 k.p.c., jak również art. 172 § 2 k.c.

Odrzucając wniesioną skargę Sąd Okręgowy wskazał, że wnioskodawca

przyczyny nieważności postępowania upatrywał w nienależytym reprezentowaniu

go przez pełnomocnika. Tymczasem podstawa wznowienia w postaci nienależytej

reprezentacji zachodzi jedynie wówczas, gdy stroną jest osoba prawna lub

jednostka organizacyjna określona w art. 331 k.c., a w postępowaniu nie działa

organ powołany do jej reprezentacji albo występujący w sprawie reprezentant

strony nie ma przymiotów wymaganych do występowania w takiej roli.

Wnioskodawca był w toku całego postępowania reprezentowany przez radcę

prawnego, nie miała zatem miejsca sytuacja opisana w art. 401 pkt 2 k.p.c. Jeżeli

wnioskodawca uważał, że jego pełnomocnik nienależycie wypełnia swoje

obowiązki, miał możliwość cofnięcia pełnomocnictwa i skorzystania z możliwości

przewidzianych w art. 315 k.p.c. Nie wystąpiły zatem podstawy skargi

o wznowienie.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący podnosi, że zgodnie z art. 410

k.p.c. sąd ogranicza się do badania, czy podstawa wskazana w skardze odpowiada

którejkolwiek z ustawowych podstaw wznowienia; nie może być przedmiotem

rozważań sądu, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście istnieje. Ponadto, Sąd

Okręgowy nie wziął pod uwagę, że przesłuchanie ważnego świadka w czasie

usprawiedliwionej nieobecności wnioskodawcy i jego pełnomocnika stanowi

okoliczność pozbawiającą stronę możliwości działania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest niezasadne. Zasadniczą kwestią w rozpoznawanej sprawie

jest ocena granic dopuszczalnego badania skargi o wznowienie postępowania na

etapie wstępnym, w wyniku którego zapada decyzja o merytorycznym rozpoznaniu

skargi lub o jej odrzuceniu (art. 410 k.p.c.).

W orzecznictwie wskazuje się, że badanie dopuszczalności skargi

o wznowienie ma na celu stwierdzenie, czy zachowane zostały warunki

umożliwiające merytoryczne rozpoznanie skargi. Ocena ta dokonywana jest na

podstawie twierdzeń zawartych w samej skardze o wznowienie postępowania

i dlatego badanie takie może zostać dokonane na posiedzeniu niejawnym (zob.

post. SN z dnia 5 października 2005 r., II CZ 85/05, niepubl.). Badanie

dopuszczalności skargi obejmuje także ocenę, czy okoliczności przytoczone przez

skarżącego

wypełniają

ustawowe

podstawy

wznowienia.

Oznacza

to,

że

przytoczenie okoliczności, które nie wypełniają ustawowych podstaw wznowienia

i wynika to już z treści samej skargi, pozwala na jej odrzucenie (art. 410 § 1 k.p.c.).

Nie jest to przy tym merytoryczna ocena trafności powołanych podstaw, a jedynie

ocena, czy skarga została oparta na ustawowej podstawie.

Taka sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z utrwalonym

stanowiskiem

nienależyta

reprezentacja

strony

powodująca

nieważność

postępowania uzasadniającą jego wznowienie (art. 401 pkt 2 k.p.c.) odnosi się

w pierwszej kolejności do osób prawnych oraz do jednostek organizacyjnych,

o których mowa w art. 331 k.c. W odniesieniu do osób fizycznych w grę może

ewentualnie wchodzić sytuacja, kiedy strona nie ma przedstawiciela ustawowego

co powoduje niemożliwość dokonywania przez nią czynności procesowych.

Skarżący zdaje się utożsamiać ewentualne nienależyte wypełnianie obowiązków

przez profesjonalnego pełnomocnika (w rozpoznawanej sprawie radcę prawnego)

z ustawową podstawą wznowienia określoną w art. 401 pkt 2 k.p.c. O „nienależytej

reprezentacji” w znaczeniu przyjmowanym przez skarżącego można mówić jedynie

potocznie - treść określenia użytego we wskazanym przepisie jest odmienna.

W sprawie nie występuje także podstawa w postaci pozbawienia strony,

w wyniku naruszenia przez sąd przepisów prawa, możliwości działania. Sama

okoliczność przesłuchania świadka pod nieobecność strony i jej przedstawiciela nie

stanowi przejawu pozbawienia jej możliwości działania. Także nienależyte

wypełnianie obowiązków przez pełnomocnika nie daje podstawy do uznania, że

strona była pozbawiona możności działania (takie stanowisko wynika z post. SN

z dnia 26 marca 2003 r., II CZ 26/03, OSNC 2004, nr 6, poz. 95, w którym Sąd

Najwyższy sformułował analogiczny pogląd w odniesieniu do nieprawidłowego

działania przedstawiciela ustawowego).

Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu (art. 394 1 w związku z art.

397 i art. 385 k.p.c.).