I CZ 113/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 113/11

POSTANOWIENIE

Dnia 24 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa Gminy M., Gminy M. X. i Miasta W. przeciwko Skarbowi

Państwa – Ministrowi Środowiska

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 listopada 2011 r.,

zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 maja 2011 r.,

oddala zażalenie; zasądza od strony powodowej na rzecz

Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 120

(sto

dwadzieścia)

zł

kosztów

w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

zastępstwa

procesowego

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 maja 2011 r. odrzucił – jako

spóźniony – wniosek powodów Gminy /…/ o przywrócenie terminu do złożenia

wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu celem wniesienia skargi

kasacyjnej. Jednocześnie odrzucono wniosek powodów o doręczenie wyroku Sądu

Apelacyjnego z uzasadnieniem. W zażaleniu skarżący wnosił o uchylenie

postanowienia o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego

z uzasadnieniem.

Skarżący

argumentował,

że

czynności

zmierzające

do

przywrócenia terminu podjął już w dniu rzeczywistego uzyskania wiedzy

o zaistniałej w sprawie pomyłce.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., w sprawach, w których przysługuje skarga

kasacyjna, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu

drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień,

o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku

rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Istotne

znaczenie ma zatem rozstrzygnięcie, czy postanowienie w określonym wyżej

przedmiocie ma charakter kończącego postępowanie w sprawie.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r. o odrzuceniu

wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu

Apelacyjnego z uzasadnieniem, jako niekończące postępowania w sprawie, jest

niezaskarżalne. Postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest dopiero

postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczenie

wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1).

W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r.

zgłoszony został wniosek w trybie art. 380 w zw. z art. 394 1 § 3 i art. 39821 k.p.c.,

o dokonanie pośredniej kontroli postanowienia o odrzuceniu wniosku o doręczenie

wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem.

Takie

stanowisko

umożliwia

zajęcie

się

merytorycznym

aspektem

rozważanego zagadnienia, przy czym stwierdzić należy, że wywody powoda

zmierzające do wykazania, że Sąd Apelacyjny uchybił przepisom dotyczącym

instytucji przywrócenia terminu, są nietrafne.

Skarżący przyznał, że w dniu 7 grudnia 2010 r. jako pełnomocnik powodów

sporządził wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Wniosek ten został

omyłkowo

przesłany

wraz

z

korespondencją

do

Wojewódzkiego

Sądu

Administracyjnego, a po odesłaniu stamtąd – przesłany do Sądu Apelacyjnego.

Niedokonanie czynności w terminie, jak również związane z tym komplikacje

i niejasności, były efektem uchybienia w pracy personelu kancelarii.

W judykaturze panuje zgodność, że brak winy w uchybieniu terminowi

oceniany

jest

z

uwzględnieniem

okoliczności

konkretnej

sprawy,

przy

uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od

strony należycie dbającej o swoje interesy. Art. 168 § 1 k.p.c. nie rozróżnia stopni

winy co oznacza, że nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym

niedokonaniu czynności w terminie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

29 października 1999 r., I CKN 556/98, niepubl., z dnia 8 grudnia 2004 r., I CZ

142/04, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2007 r., II CZ 116/06, niepubl., z dnia

26 kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, niepubl., z dnia 23 listopada 2005 r., II CZ

103/05, niepubl.).

W sytuacji, w której strona jest reprezentowana przez zawodowego

pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na

uwadze działania pełnomocnika, którego obciążają zaniedbania osób, którymi

on się posługuje, w tym także personelu kancelarii prawnej (por. postanowienia SN

z dnia 12 marca 1999 r., I PKN 76/99, OSNP 2000, Nr 11, poz. 431, z dnia

15 marca 2000 r., II CKN 554/00, niepubl., z dnia 28 października 2004 r.,

III CZ 93/04, niepubl., z dnia 23 stycznia 2008 r., V CZ 134/07, niepubl.).

Odpowiedzialności pełnomocnika nie wyłącza okoliczność, że pełnomocnik strony

powodowej, korzystał z obsługi sekretariatu „Kancelarii R. i Partnerzy” jako adwokat

„of counsel”.

Argumentacja pełnomocnika wskazująca na podjęcie wiedzy o zaistniałej

pomyłce dopiero w dniu 11 lutego 2011 r. nie wpływa na okoliczność zaistniałego

uchybienia oraz przyczyn jego powstania. Zawinienie pełnomocnika w uchybieniu

terminu jest równoznaczne z uchybieniem samej strony, a przy ocenie, czy doszło

do zawinionego działania, należy odwoływać się do obiektywnych mierników

staranności. Błąd sekretariatu i zatrudnionych pracowników kancelarii jest

przejawem zawinionego działania adwokata.

Wobec powyższego zażalenie podlega oddaleniu (art. 39814 k.p.c. w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Postanowienie o kosztach uzasadnia art. 98 § 1 k.p.c.

md