I CZ 112/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 112/12

POSTANOWIENIE

Dnia 10 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. A.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Apelacyjnego

o zadośćuczynienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 października 2012 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 lutego 2012 r.,

oddala

zażalenie

i

nie

postępowania zażaleniowego.

obciąża

powódki

kosztami

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek powódki J.

A. o doręczenie wyroku tego Sądu z dnia 5 maja 2011 r. z uzasadnieniem,

ponieważ został złożony przed ogłoszeniem wyroku. Z dowodu nadania wniosku w

urzędzie pocztowym wynika, że powódka złożyła go w dniu 5 maja 2011 r. o

godzinie 12, podczas gdy rozprawa została wywołana o godzinie 12.10. Do

ogłoszenia wyroku doszło po przeprowadzeniu rozprawy i jej zamknięciu, a zatem

na

pewno

po

godzinie

12. Żądanie

powódki

jako

przedwczesne

było

niedopuszczalne.

Powódka w zażaleniu domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia,

zarzucając że rażąco narusza art. 387 § 1 k.p.c. przez niesporządzenie

uzasadnienia mimo złożonego wniosku. Ponadto podniosła, że stanowi ono

konsekwencję błędnie dokonanych ustaleń faktycznych, polegających na przyjęciu,

że wniosek złożony został przed ogłoszeniem wyroku, podczas gdy miało to

miejsce pół godziny po upływie terminu, na który wyznaczona była rozprawa.

Pieczęć

urzędu

potwierdzenia

pocztowego

faktu

nadania

nie

stanowi

przesyłki

o

wystarczającego

godzinie

na

niej

dowodu

dla

wskazanej.

W uzasadnieniu podniosła, że jest osobą schorowaną, o skromnych możliwościach

finansowych, mieszka we W. i dlatego nie mogła stawić się na rozprawie. Z uwagi

na to, że nie ma telefonu, a w urzędzie pocztowym nie ma faksu postanowiła dla

uzyskania wyroku skorzystać z drogi pocztowej. Logicznie i racjonalnie oceniła, że

wniosek złożony najwcześniej pół godziny po wyznaczonym terminie rozprawy nie

uchybi terminowi. Nie miała jednak świadomości, że zgłoszenie go przed

ogłoszeniem wyroku może spowodować odrzucenie go. Wobec tego Sąd

Apelacyjny mógł podjąć działania w kierunku pouczenia powódki, że powinna

złożyć ponowny wniosek, żeby umożliwić jej zaskarżenie wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione.

Nie zasługiwał na podzielenie zarzut naruszenia kwestionowanym postanowieniem

art. 387 § 1 k.p.c., który przewiduje obowiązek sądu drugiej instancji sporządzenia

uzasadnienia wyroku oddalającego apelację na żądanie strony. Pomija bowiem

regulację § 3, wskazującą że żądanie strony powinno być zgłoszone w terminie

tygodniowym od ogłoszenia sentencji, a zatem opartą na założeniu, że do jej

ogłoszenia doszło przed złożeniem wniosku. Dokonanie tej czynności przed

ogłoszeniem wyroku nie wywołuje skutku procesowego, a wniosek odnoszący się

do nieistniejącego orzeczenia podlega odrzuceniu. Stwierdzenie, że wniosek został

złożony przed ogłoszeniem wyroku Sąd Apelacyjny oparł na dowodzie nadania

przez powódkę wniosku w urzędzie pocztowym, potwierdzającym dane objęte

pieczęcią tego urzędu odciśniętą na kopercie oraz na treści protokołu rozprawy,

w którym odnotowano czas jej rozpoczęcia. Artykułowana w zażaleniu możliwość

pomyłkowego określenia przez urząd pocztowy czasu nadania wniosku nie została

nawet uprawdopodobniona i nie ma podstaw do przyjęcia, że obowiązkiem Sądu

było prowadzenie bliżej nieokreślonego postępowania wyjaśniającego w tej kwestii.

Dla oceny skuteczności zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku nie

mają znaczenia pozostałe okoliczności naprowadzone w uzasadnieniu zażalenia.

Dokonywanie pouczeń dotyczących konieczności złożenia ponownego wniosku nie

zostało przewidziane w art. 387 § 3, jak i w art. 328 § 1 k.p.c.; stwierdzenie

bezskuteczności wniosku dotyczącego nieistniejącego wyroku wymagało wydania

postanowienia i było poprzedzone wyjaśnianiem czasu nadania go w urzędzie

pocztowym, co przemawia za bezprzedmiotowością przekazywania wskazówek

niemożliwych do wykonania.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku

z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie. Orzeczenie o kosztach postępowania

zażaleniowego oparte zostało na zasadzie przewidzianej w art. 102 w związku

z art. 397 § 2 i 39821 k.p.c. Rozważenie wszystkich okoliczności sprawy, znaczenie

dla powódki tego etapu postępowania oraz jej trudna sytuacja majątkowa i życiowa

przemawiały za uznaniem, że obciążenie jej kosztami postępowania zażaleniowego

byłoby niesłuszne.