I CZ 110/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 110/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z wniosku R. O. i innych,

przy uczestnictwie P. M. i innych, o zezwolenie na złożenie świadczenia do

depozytu sądowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 października 2011 r.,

zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 25 czerwca 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2010 r., Sąd Okręgowy odrzucił jako

niedopuszczalną skargę kasacyjną wnioskodawców, wniesioną od postanowienia

tego Sądu z dnia 3 marca 2010 r., którym uchylone zostało postanowienie Sądu

Rejonowego z dnia 8 października 2008 r., zezwalające na złożenie przedmiotu

świadczenia do depozytu sądowego i oddalony został wniosek w tym przedmiocie.

Sąd Okręgowy wskazał, że według art. 5191 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje

od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy

w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego, chyba że

przepis szczególny stanowi inaczej. Wynika z tego, że skarga kasacyjna jest

niedopuszczalna w sprawie o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu

sądowego, bowiem jest to instytucja prawa zobowiązań. Sąd Okręgowy przyjął jako

podstawę rozstrzygnięcia art. 3986 § 2 w zw. z art. 5191 § 1 k.p.c.

Wnioskodawcy złożyli zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego.

Zarzucili naruszenie art. 5191 § 1 w zw. z art. 5191 § 4 pkt 5 k.p.c. przez przyjęcie,

że sprawa niniejsza jest sprawą z zakresu prawa zobowiązań, podczas gdy biorąc

pod uwagę systematykę Kodeksu postępowania cywilnego uznać należy,

że w sprawach depozytowych skarga kasacyjna nie przysługuje tylko co do

likwidacji niepodjętych depozytów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnione jest stanowisko Sądu Okręgowego, że postępowanie o złożenie

przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego jest sprawą z zakresu prawa

zobowiązań, rozpatrywaną w postępowaniu nieprocesowym, w której, stosownie do

treści art. 5191 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje. Podobnie przyjmuje

Sąd Najwyższy, zarówno w obecnym, jak i poprzednim stanie prawnym

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 marca 2011 r., V CZ 2/11,

niepubl.; 7 lutego 2008 r., V CZ 141/07, niepubl. z dnia 17 października 2001 r.,

III CZ 74/01, Prok. i Pr. - dodatek 2002, nr 5, poz. 45; z dnia 26 sierpnia 1998 r.,

II CZ 80/98, OSNC 1998, nr 12, poz. 228). Słusznie podkreśla się, że złożenie

przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego służy dłużnikowi, albowiem według

art. 470 k.c., ważne złożenie do depozytu sądowego ma takie same skutki jak

spełnienie świadczenia. Sprawy z zakresu prawa zobowiązań nie zostały

wymienione w art. 5191 § 1 k.p.c.

Na ocenę dopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowienia sądu drugiej

instancji w przedmiocie zezwolenia na złożenie przedmiotu świadczenia do

depozytu sądowego nie mają wpływu zmiany, jakie zostały

wprowadzone do

Kodeksu postępowania cywilnego ustawą z dnia 18 października 2006 r.

o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. Nr 208, poz. 1537 ze zm. - dalej jako

u.l.n.d.). W dodanym do § 4 art. 5191 k.p.c. punkcie 5 wyłączona została skarga

kasacyjna w sprawach dotyczących likwidacji niepodjętych depozytów. Wiązało się

to

z umieszczeniem

w kodeksie

postępowania

cywilnego,

stosownie

do

postanowień tej samej ustawy, regulacji dotyczącej postępowania w sprawach

o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu, jako jednego z rodzajów Spraw

depozytowych (Dział V, tytułu II, Księgi drugiej postępowanie nieprocesowe).

Sprawy o likwidację niepodjętego depozytu różnią się jednak od pozostałych spraw

depozytowych. Według art. 2 pkt 3 u.l.n.d. likwidacja depozytu oznacza przejście

praw do tego depozytu na rzecz Skarbu Państwa. Z tego względu należy przyjąć,

że postępowanie w sprawie o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu mieści

się w kategorii spraw z zakresu prawa rzeczowego, o których mowa w art. 519 1 § 1

k.p.c. Tym należy tłumaczyć wprowadzenie do art. 519 1 § 4 k.p.c. pkt 5 i wyłączenie

skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących likwidacji niepodjętych depozytów,

podobnie jak w innych sprawach depozytowych, w których - z innych, wskazanych

przyczyn - również nie przysługuje skarga kasacyjna.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c., postanowił jak w sentencji.