I CZ 11/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 11/09

POSTANOWIENIE

Dnia 26 marca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa J.J. i B.J.

przeciwko S.R. H.R.

o zniesienie służebności drogowej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 marca 2009 r.,

zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd drugiej instancji, postanowieniem wydanym na podstawie art. 398 6 § 2

k.p.c., odrzucił jako niedopuszczalną skargę kasacyjną powodów w sprawie

o zniesienie służebności drogowej. Uznał, że w skardze wskazano kwotę 1000 zł

jako określającą wartość przedmiotu zaskarżenia, a zatem poniżej minimalnego

progu przesądzającego o dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawie o prawa

majątkowe, określonego w art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c. kwotą 50.000 zł.

W zażaleniu na powyższe postanowienie powodowie wywodzą, że sprawa

o zniesienie służebności gruntowej jest sprawą o ukształtowanie prawa, a zatem

o dopuszczalności w niej skargi kasacyjnej nie decyduje wartość przedmiotu

zaskarżenia. Żalący podkreślają w uzasadnieniu zażalenia, że sprawa o zniesienie

służebności gruntowej nie jest ani sprawą o świadczenie, ani sprawą o zasądzenie

lecz sprawą o ukształtowanie prawa własności, a zatem wartość przedmiotu

zaskarżenia nie może decydować o dopuszczalności skargi kasacyjnej w takiej

sprawie. Zakwalifikowanie przed Sąd Okręgowy tej sprawy, jako sprawy o prawa

majątkowe narusza art. 321 k.p.c. i art. 193 k.p.c., bo zmienia powództwo

o zniesienie służebności na powództwo o zasądzenie lub świadczenie, wbrew treści

pozwu, wywodzą żalący.

Żalący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, a zaskarżone nim orzeczenie

wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem.

Chybiona jest argumentacja żalących polegająca na odwołaniu się do

stanowiska Sądu Najwyższego zaprezentowanego w postanowieniu z dnia

29 października 1997 r., III CZ 72/97 (OSNC 1998/3/51). Orzeczenie to wydane

zostało pod rządem odmiennego stanu prawnego, w którym o dopuszczalności

ówczesnej kasacji rozstrzygała wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach

o świadczenie.

Tymczasem, w obowiązującym i znajdującym zastosowanie w niniejszej

sprawie stanie prawnym, o dopuszczalności skargi kasacyjnej przesądza z mocy

art. 3982 § 1 k.p.c. wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o prawa

majątkowe. W orzecznictwie przyjmuje się, że sprawą o prawa majątkowe jest

sprawa, w której zgłoszone żądanie zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia

mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron (zob. np. postanowienie

SN z dnia 6 października 2006 r., V CZ 67/06, niepubl.). W konsekwencji sprawą

o prawa majątkowe jest także sprawa o ustalenie czy ukształtowanie prawa,

jeśli zgłoszone w niej żądanie zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia

mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron (postanowienie SN

z dnia 11 lipca 2001 r., IV CZ 1 08/01, niepubl.).

Wbrew stanowisku żalących należy przyjąć, że sprawa o zniesienie

służebności

gruntowej

(służebności

drogi

koniecznej),

rozpoznawana

w postępowaniu procesowym (wyrok SN z dnia 20 marca 1969 r., III CRN 464/88,

OSNC 1969/12/230), należy do kategorii „spraw o prawa majątkowe” w rozumieniu

art. 3982 § 1 k.p.c. Jej istotą jest bowiem zniesienie istniejącego, majątkowego,

ograniczonego

prawa

rzeczowego,

obciążającego

nieruchomość

powodów,

przy czym bez znaczenia jest okoliczność, że w danej sprawie mogło dojść do

wydania wyroku kształtującego. W aktualnym stanie prawnym sprawami o prawa

majątkowe mogą być sprawy o świadczenie, o ustalenie, a także o ukształtowanie

prawa lub stosunku prawnego (por. postanowienie SN z dnia 17 lipca 2003 r., III CZ

57/03, niepubl.).

Ponieważ jest okolicznością bezsporną, że wartość przedmiotu zaskarżenia

w skardze kasacyjnej powodów określona została niższą kwotą aniżeli minimalny

próg przesądzający w art. 3982 § 1 k.p.c. o dopuszczalności skargi kasacyjnej,

przeto zasadnie Sąd drugiej instancji orzekł o odrzuceniu tego środka zaskarżenia.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art.

k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.