I CZ 104/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 104/10

POSTANOWIENIE

Dnia 1 grudnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

SSA Jan Kremer

w sprawie z powództwa Adama W.

przeciwko Piotrowi K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 1 grudnia 2010 r.,

zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 25 marca 2010 r., w przedmiocie kosztów

postępowania zażaleniowego,

1) uchyla zaskarżone postanowienie;

2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 150 zł (sto

pięćdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 25 marca 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie

pozwanego na zawarte w wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającym

powództwo, postanowienie zasądzające od powoda Adama W. na rzecz

pozwanego Piotra K. zwrot kosztów procesu w kwocie niższej o 2 400 zł od

żądanej przez pozwanego. W punkcie drugim postanowienia z dnia 25 marca 2010

r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600 zł tytułem

zwrotu

kosztów

zastępstwa

procesowego

w postępowaniu

zażaleniowym,

powołując się w tym przedmiocie na uregulowania art. 98 i art. 99 k.p.c.

Na powyższe rozstrzygniecie o kosztach postępowania zażaleniowego

pozwany wniósł zażalenie zarzucając naruszenie art. 479 9 § 1 k.p.c. przez jego

niezastosowanie i niedokonanie zwrotu odpowiedzi na zażalenie wniesionej przez

zawodowego pełnomocnika powoda bez dowodu doręczenia albo dowodu wysłania

przesyłką poleconą jej odpisu pełnomocnikowi pozwanego, naruszenie art. 98 § 1

i 3 k.p.c. przez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu zażaleniowym, mimo braku skutecznie złożonego

wniosku powoda o obciążenie pozwanego kosztami tego postępowania oraz

naruszenie § 13 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), przez błędne

obliczenie

wysokości

kosztów

zastępstwa

procesowego

w

postępowaniu

zażaleniowym.

Wnosił

o

uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

ewentualnie

jego

odpowiednią zmianę przez obniżenie zasądzonych kosztów do kwoty 150 zł oraz

zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 397 § 2 k.p.c. do postępowania toczącego się na skutek

zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym,

a zgodnie z art. 391 § 1 k.p.c., jeżeli nie ma przepisów szczególnych

o postępowaniu przed sądem drugiej instancji, do postępowania tego stosuje się

odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Z tych

względów w postępowaniu zażaleniowym stosuje się odpowiednio przepisy

o kosztach procesu zawarte w art. 98-110 k.p.c., a zatem zasądzenie kosztów

procesu od strony przegrywającej sprawę w postępowaniu zażaleniowym na rzecz

strony wygrywającej (art. 98 § 1 k.p.c.) możliwe jest jedynie wówczas, gdy złoży

ona w tym postępowaniu skuteczny wniosek o zasądzenie na jej rzecz zwrotu

kosztów (art. 109 k.p.c.). Wniosek taki może być zawarty w odpowiedzi na

zażalenie.

Rozpoznawana sprawa toczyła się według przepisów k.p.c. o postępowaniu

w sprawach gospodarczych, a zatem, zgodnie z art. 4799 § 1 k.p.c., strona

reprezentowana w tym postępowaniu przez zawodowego pełnomocnika (adwokata

lub radcę prawnego), obowiązana jest doręczać odpisy pism procesowych

z załącznikami bezpośrednio stronie przeciwnej, a do pisma procesowego

wniesionego do sądu obowiązana jest dołączyć dowód doręczenia drugiej stronie

odpisu pisma albo dowód wysłania go przesyłką poleconą. Pisma, do których nie

dołączono takich dowodów, podlegają zwrotowi, bez wzywania do usunięcia tego

braku.

Powód był reprezentowany w postępowaniu zażaleniowym (jak i w całym

postępowaniu) przez adwokata, który wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów

postępowania zażaleniowego przed Sądem Okręgowym, złożył w odpowiedzi na

zażalenie wniesionej w dniu 6 listopada 2009 r. do Sądu pierwszej instancji, bez

załączenia dowodu doręczenia odpisu odpowiedzi pozwanemu oraz bez dołączenia

dowodu wysłania tego odpisu pozwanemu przesyłką poleconą. Wskazał natomiast,

że dołącza do odpowiedzi na zażalenie jej odpis (k. 289 odwrót.). Mimo to Sąd

Rejonowy ani Okręgowy, wbrew wymaganiom art. 4799 § 1 zd. ostatnie k.p.c., nie

dokonały zwrotu odpowiedzi na zażalenie.

Zgodnie z art. 130 § 2 zd. drugie k.p.c., pismo zwrócone nie wywołuje

żadnych skutków jakie ustawa wiążę z wniesieniem pisma procesowego do sądu.

Brak natomiast podobnej regulacji odnoszącej się do sytuacji, gdy Sąd, mimo

nałożonego nań w przepisie obowiązku, nie dokona zwrotu pisma zawierającego

braki nieusuwalne lub nieusunięte. Biorąc pod uwagę cel przewidzianego w art.

4799 § 1 k.p.c. obowiązku doręczania przez adwokata i radcę prawnego odpisu

składanych pism procesowych stronie przeciwnej, którym jest przyspieszenie

i usprawnienie

postępowania

toczącego

się

z

udziałem

zawodowych

pełnomocników, znających obowiązujące przepisy – należy uznać, że także

w przypadku, gdy Sąd, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 479 9 § 1 zd.

ostatnie k.p.c., nie dokona zwrotu pisma złożonego przez zawodowego

pełnomocnika bez dołączenia dowodu doręczenia odpisu drugiej stronie albo

dowodu wysłania go przesyłką poleconą- pismo to nie wywołuje żadnych skutków

procesowych. Uzasadnione jest bowiem stosowanie w takiej sytuacji odpowiednio

art. 130 § 2 zd. drugie k.p.c.

Z tych względów należało uznać, że pismo pełnomocnika powoda nazwane

odpowiedzią na zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach zawarte

w wyroku z dnia 14 lipca 2009 r., jako wniesione bez spełnienia wymagań art. 479 9

§ 1 zd. drugie k.p.c., nie wywołało skutków jakie ustawa wiązała z jego

wniesieniem, w tym przewidzianego w art. 98 § 1 w zw. z art. 109 § 1 k.p.c. skutku

zgłoszenia wniosku o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd drugiej

instancji oddalając zażalenie pozwanego, nie miał zatem podstaw do zasądzenia

w punkcie drugim postanowienia z dnia 25 marca 2010 r. kosztów postępowania

zażaleniowego na rzecz powoda.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 98 w zw. z art.

39821 i art. 391 § 1 k.p.c. zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów

postępowania zażaleniowego.