I CZ 104/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 104/09

POSTANOWIENIE

Dnia 21 stycznia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Marian Kocon

SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku S. G.

przy uczestnictwie R. P., I. T., O. P., E. G., P. G., P. G.

o stwierdzenie nabycia spadku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 stycznia 2010 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt IV Ca (….),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w N. postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r. stwierdził, że na

podstawie ustawy spadek po M. G. nabyli jej mąż A. G. oraz dzieci S. G., J. P. i J. G. w

częściach po ¼, oraz że spadek po A. G. nabyły dzieci S. G., J. P. i J. G. w częściach

po 1/3. Apelację od tego postanowienia wniósł wnioskodawca S. G. Sąd Okręgowy w W.

postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r. odrzucił apelację. Podkreślił, że apelacja

została opłacona w chwili jej wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika opłata

stałą w kwocie 100, a nie 200 złotych, chociaż wnioskodawca wnosił o stwierdzenie

nabycia po dwóch osobach (M. G. i A. G.). Pełnomocnik wnioskodawcy został wezwany

zarządzeniem Sądu Rejonowego z dnia 11 marca 2009 r. do wskazania w terminie 7 dni

pod rygorem odrzucenia apelacji, od którego z rozstrzygnięć Sądu Rejonowego została

wniesiona opłata w kwocie 100 złotych. W odpowiedzi pełnomocnik wskazał, że opłata

została uiszczona od obu rozstrzygnięć (po 50 złotych).

W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego pełnomocnik wnioskodawcy

zarzucił naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. w związku z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 11

sierpnia 2008 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398

ze zm.; dalej u.k.s.c.). Jego zdaniem, w art. 18 ust. 2 u.k.s.c. nie został użyty zwrot „lub

jego samodzielnej części” jak w art. 18 ust. 1 u.k.s.c., a więc opłata wynosi 100 złotych

niezależnie od tego, po ilu osobach stwierdzono nabycie spadku jednym zaskarżonym

postanowieniem. Alternatywnie pełnomocnik wniósł o uznanie, iż opłata w należytej

wysokości została wniesiona od postanowienia w przedmiocie nabycia spadku po A. G.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący wniósł zażalenie oparte na dwóch podstawach. Po pierwsze twierdzi,

że pismo pełnomocnika z dnia 18 marca 2009 r. wyjaśniające wyliczenie opłaty zawiera

oczywisty błąd. Nie można się z tym zgodzić, ponieważ z pisma tego jednoznacznie

wynika, że jego autor uważał, iż wniósł stosowną opłatę za dwie osoby. Po drugie,

pełnomocnik twierdzi, że wniesioną opłatę należy przyjąć jako w pełni opłaconą apelację

od jednego ze skarżonych rozstrzygnięć. Uniemożliwia to jednak powoływane pismo

pełnomocnika, w którym stwierdza się wyraźnie, że wniesiono opłatę dwa razy po 50

złotych, a nie jeden raz 100 zł. Ta jednoznaczność oraz fakt występowania w sprawie

fachowego pełnomocnika uniemożliwiają przyjęcie innej interpretacji opłaty od apelacji.

W konsekwencji obie apelacje należy uznać za wadliwie opłacone.

Skutki wadliwego opłacenia apelacji przez fachowego pełnomocnika w dacie

kwestionowanego rozstrzygnięcia regulował art. 1302 § 3 k.p.c., zgodnie z którym taka

apelacja podlegała odrzuceniu. Wspomniany przepis został uchylony przez ustawę z

dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571), która weszła w życie dnia 1 lipca

2009 r. Jednakże, zgodnie z intertemporalnym przepisem art. 8 ust. 1 tej ustawy, jej

przepisy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu wejścia ustawy w życie, nie

mają zaś miejsca wyjątki od tej reguły określone w ust. 2-5.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 u.k.s.c., przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od

wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie stosuje się również do opłaty od

apelacji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Od wniosku o stwierdzenie

nabycia spadku pobiera się opłatę stałą w kwocie 50 złotych (art. 49 ust. 1 pkt 1

u.k.s.c.). Jednakże przepisem szczególnym, który stanowi inaczej (art. 18 ust. 2

u.k.s.c.), jest art. 50 pkt 1 u.k.s.c., według którego opłatę stałą w kwocie 100 złotych

pobiera się od m. in. od apelacji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.

Przedstawiona zaś w zażaleniu interpretacja art. 18 ust. 2 w związku z ust. 1 u.k.s.c. nie

mieści się w granicach poprawnej wykładni prawa.

Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 398 14 w związku z

art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.).