I CZ 102/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 102/05

POSTANOWIENIE

Dnia 13 października 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

SSA Aleksandra Marszałek

w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. Ż. w K.

przeciwko "(…) Przedsiębiorstwu Budowlanemu w K." S.A. z siedzibą w K.

o zobowiązanie do usunięcia wad i naprawienia szkody, po rozpoznaniu na posiedzeniu

niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 października 2005 r., zażalenia strony pozwanej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 maja 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. ze

względu na wartość przedmiotu zaskarżenia nieprzekraczającą ustawowego progu

dopuszczalności kasacji w sprawach o prawa majątkowe, określonego w art. 398 2 § 1

k.p.c. na pięćdziesiąt tysięcy złotych.

W zażaleniu strona pozwana wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Za utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego uznać należy stanowisko,

zgodnie z którym, wskazana w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia w

zasadzie nie może przekraczać wartości przedmiotu sporu oraz wskazanej w apelacji

wartości przedmiotu zaskarżenia. Niemniej zauważyć trzeba, że stanowisko to

prezentowane było w okolicznościach, w których wartość przedmiotu zaskarżenia

oznaczana była w wysokości przekraczającej wartość przedmiotu sporu albo też

przekraczającej wartość przedmiotu zaskarżenia określoną w apelacji przy istnieniu

tożsamości zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w drodze obu tych środków

zaskarżenia.

W

sytuacjach

tych

wskazywanie

wyższej

wartości

przedmiotu

zaskarżenia miało na celu wykazanie przez skarżącego przekroczenia kwotowego

progu dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Na gruncie niniejszej sprawy przedstawione stanowisko nie wchodzi w rachubę.

Nie ulega wątpliwości, że w apelacji strona pozwana oznaczyła wartość przedmiotu

zaskarżenia na kwotę 24.700 zł. Z drugiej jednak strony, niewątpliwym jest również, że

wskazanie takiej kwoty wynikało z odniesienia się do kwoty 30.000 zł, oznaczonej

pierwotnie w pozwie jako wartość przedmiotu sporu. Analiza akt postępowania przed

Sądem pierwszej instancji prowadzi do wniosku, że strona pozwana miała wszelkie

podstawy, by sądzić, iż kwota ta stanowi wartość przedmiotu sporu. Z akt wynika, że

po wniesieniu do Sądu Rejonowego pozwu, w którym określono wartość przedmiotu

sporu na kwotę 30.000 zł, strona powodowa wezwana została do prawidłowego

ustalenia tej wartości. W odrębnym piśmie sprecyzowała ją na 70.000 zł. Wydanym

następnie postanowieniem Sąd Rejonowy przekazał sprawę według właściwości

Sądowi Okręgowemu. Postanowienie to, niezawierające uzasadnienia, doręczone

zostało stronie pozwanej dnia 18 lutego 2002 r., natomiast dnia 27 marca 2002 r.

wydane zostało zarządzenie doręczenia jej także odpisu pozwu. Zaniechano natomiast

doręczenia stronie pozwanej pisma z dnia 8 lutego 2001 r., określającego zmienioną

wartość przedmiotu sporu, aczkolwiek stanowiło ono integralną część pozwu. W toku

dalszego postępowania strona pozwana nie została poinformowana o zmianie wartości

przedmiotu sporu.

Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo w znacznej części, oddalając je

jedynie co do kilku żądań wykonania określonych prac budowlanych oraz żądania

zasądzenia kwoty 5.300 zł tytułem odszkodowania. Strona pozwana wnosząc apelację

obliczyła wartość przedmiotu zaskarżenia w ten sposób, że odjęła od kwoty 30.000 zł –

pierwotnie oznaczonej w pozwie wartości przedmiotu sporu – kwotę 5.300 zł, co do

której powództwo oddalono. W zaistniałej sytuacji procesowej zastosowany przez

stronę pozwaną mechanizm określenia wartości przedmiotu zaskarżenia przy

wnoszeniu apelacji uznać zatem należy za zasadniczo prawidłowy. Aczkolwiek

przyjęcie za podstawę obliczeń kwoty 30.000 zł było błędem, jednakże - jak to już

wskazano – było to usprawiedliwione okolicznościami sprawy. W tej sytuacji uznać

należy, że wskazanie w apelacji kwoty 24.700 zł jako wartości przedmiotu zaskarżenia

nie było wyrazem przekonania strony pozwanej, że w takiej właśnie wysokości

kształtują się kwestionowane przez nią roszczenia strony powodowej uwzględnione

skarżonym wyrokiem, lecz tylko wyrazem przekonania o konieczności ustalenia

wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie nieprzekraczającej wartości przedmiotu

sporu. Z tego też względu wskazanie w apelacji przez stronę pozwaną kwoty 24.700 zł

jako wartości przedmiotu sporu nie może być odczytane inaczej jak oczywista

pomyłka.

Korygowanie

pomyłek,

nie

będących

wyrazem

woli

składającego

oświadczenie, jest natomiast dopuszczalne (zob. przykładowo postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 14 lutego 2002 r., V CZ 12/02, niepubl.).

Dopuszczalność

określenia

w

niniejszej

sprawie

wartości

przedmiotu

zaskarżenia w skardze kasacyjnej w kwocie wyższej niż w apelacji nie przesądza

samo przez się o dopuszczalności tej skargi. Uwzględnić bowiem należy, że

rozpoznawana sprawa ma charakter sprawy o prawa majątkowe. Zgodnie zaś z art.

3982 § 1 k.p.c., w sprawach o prawa majątkowe skarga kasacyjna nie przysługuje,

jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Dlatego też istotne jest z omawianego punktu widzenia ostatecznie oznaczenie przez

stronę powodową wartości przedmiotu sporu na kwotę 70.000 zł i że następnie

pismem z dnia 10 maja 2002 r. powództwo zostało rozszerzone o żądanie dokonania

określonych prac budowlanych. W piśmie z dnia 15 czerwca 2002 r. sprecyzowano

żądanie pozwu, domagając się wykonania kilkudziesięciu prac budowlanych oraz

zasądzenia od strony pozwanej kwoty 5 300 zł. Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 21

lipca 2004 r. uwzględnił w znaczącej części żądania wykonania prac budowlanych, co

do niektórych prac powództwo jednak oddalił. Oddalił je także w części dotyczącej

zasądzenia

kwoty 5

zł. Strona pozwana

zaskarżyła

wyrok w części

uwzględniającej powództwo. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2005 r. zmienił

zaskarżony apelacją strony pozwanej wyrok, doprecyzowując jego sentencję w dwóch

punktach dotyczących wykonania określonych prac oraz uchylił rozstrzygnięcie

upoważniające stronę powodową do wykonania zastępczego w razie niewykonania

przez stronę pozwaną prac budowlanych zgodnie z wyrokiem. W pozostałym zakresie

apelację oddalił. W skardze kasacyjnej strona pozwana zaskarżyła orzeczenie w

części oddalającej apelację w dalszym zakresie.

Niewątpliwym jest więc, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od

wartości przedmiotu sporu przynajmniej o kwotę 5.300 zł, żądanie zasądzenia której

nie zostało uwzględnione. Niemniej jednak również niektóre z pozostałych roszczeń

strony

powodowej

dotyczących

wykonania

prac

budowlanych

nie

zostały

uwzględnione, a rozstrzygnięcie w tym zakresie – co oczywiste – nie jest

kwestionowane

przez stronę

pozwaną. W

konsekwencji wartość przedmiotu

zaskarżenia z pewnością jest niższa od podanej w skardze kasacyjnej kwoty 64.700 zł.

Z drugiej strony, biorąc pod uwagę, że tylko niektóre z żądań pozwu nie zostały

uwzględnione, przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie

przekracza kwoty 24.700 zł, jest nazbyt dowolne. Zaszła więc potrzeba uchylenia

zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w celu

ustalenia rzeczywistej wartości przedmiotu zaskarżenia i prawidłowego przesądzenia

kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 39815

§ 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).