I CZ 10/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 10/08

POSTANOWIENIE

Dnia 16 kwietnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku Fundacji "U.(...)" z siedzibą w R.

przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Ministra Zdrowia

o zawezwanie do próby ugodowej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2008 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt V Cz (…),

oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania

(sto

dwadzieścia)

złotych

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 3 października 2007 r. odrzucił

skargę kasacyjną Fundacji „U.(...)” z siedzibą w K. W uzasadnieniu podał, że skarga

kasacyjna, zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c., przysługuje jedynie od wydanego przez sąd

drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia

pozwu

albo

umorzenia

postępowania

kończących

postępowanie

w

sprawie.

Przedmiotem zaskarżonego postanowienia było natomiast zarządzenie zwrotu wniosku

o zawezwanie do próby ugodowej.

Na postanowienie to wniósł zażalenie pełnomocnik wnioskodawcy, przypisując

wnioskowi charakter quasi pozwu. Przyjmując, że dopuszczalna jest skarga kasacyjna

na odrzucenie pozwu przyjął per analogiem, że możliwym jest zaskarżenie skargą

kasacyjną także postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie zwrotu wniosku

o zawezwanie do próby ugodowej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest oczywiście niezasadne. Na wstępie należy zauważyć, że problem

zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji oddalających zażalenie powoda na

zarządzenie

przewodniczącego

o

zwrocie

pozwu

był

już

przedmiotem

wielu

rozstrzygnięć Sądu Najwyższego, który jednolicie przyjmował, że w takich wypadkach

kasacja nie przysługuje (np. postanowienia z dnia 19 grudnia 1996 r., II CKN 60/96. z

dnia 11 lipca 1997 r.. II CKN 315/97. z dnia 11 września 1997 r., II CZ 113/97, z dnia 24

września 1997 r., II CZ 92/97 niepubl., z dnia 8 stycznia 1998 r., l CZ 154/97, OSNC

1998/7-8, poz. 122).

Zwracano trafnie uwagę, że w postępowaniu cywilnym istnieje kategoria

czynności sądowych wstępnych, decydujących o tym, czy postępowanie zostanie

wszczęte, czy nie. Jedną z czynności podejmowanych w tej fazie procesu jest dokonywana przez przewodniczącego - kontrola spełnienia przez powoda wymagań

formalnych pozwu. Na tym etapie chodzi więc tylko o zapewnienie prawidłowego

wszczęcia procesu; pozew zwrócony nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże

z jego wniesieniem do sądu, przy czym zwrot pozwu nie stanowi przeszkody w jego

późniejszym,

ponownym

wniesieniu

do

sądu,

już

bez

wytkniętych

przez

przewodniczącego braków formalnych (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23

stycznia 1998 r., l CZ 207/1997, niepubl.).

Rozważania

pojednawczego.

te

należy

Zwrócić

trzeba

odnieść

odpowiednio

także

do

postępowania

przede

wszystkim

uwagę,

że

w

niniejszym

postępowaniu decyzję podejmował przewodniczący (a nie sąd), a ponadto miała ona

postać zarządzenia zwrotu wniosku, a nie jego odrzucenia. Porównywanie decyzji

dotyczącej braków formalnych wniosku z postanowieniem o odrzuceniu pozwu jest

błędne i dotyczy elementarnych zagadnień postępowania cywilnego. Treść art. 398 1 § 1

k.p.c. jest jednoznaczna. Niezależnie od tego wskazać należy, że po nowelizacji z dnia

24 maja 2000 r. skarga kasacyjna przysługuje jedynie od dwóch rodzajów postanowień

sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie - w przedmiocie odrzucenia

pozwu albo umorzenia postępowania. Zmiana ta podkreśla, że skarga kasacyjna jako

środek prawny o szczególnej randze ma zastosowanie tylko do orzeczeń o największym

znaczeniu procesowym. Obok orzeczeń merytorycznych, co do istoty sprawy, należą do

nich te, które dotyczą przesłanek procesowych.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3

k.p.c. należało orzec jak w sentencji.