I CZ 1/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 1/12

POSTANOWIENIE

Dnia 15 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej S. w W.

przy uczestnictwie Miasta W., Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego U. w W. i

Spółdzielni Inwestycji Mieszkaniowych U. w W.

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 lutego 2012 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego

w przedmiocie kosztów postępowania w instancji odwoławczej,

tj. pkt 2. postanowienia z dnia 14 października 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie w pkt. 2. i w tym zakresie

przekazuje

sprawę

Sądowi

rozpoznania.

Uzasadnienie

Okręgowemu

do

ponownego

Postanowieniem z dnia 14 października 2011 r. Sąd Okręgowy na skutek

apelacji uczestnika m. W. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 19 stycznia

2011 r. w sprawie z wniosku Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej „S." w W. o

zasiedzenie zmienił to postanowienie i wniosek Spółdzielni oddalił. Jednocześnie

zasądził od wnioskodawczyni na rzecz m. W. kwotę 2900 złotych z tytułu zwrotu

kosztów postępowania w instancji odwoławczej.

Zażalenie na postanowienie o kosztach w postanowieniu Sądu Okręgowego

złożyła wnioskodawczyni, zarzucając obrazę przepisów postępowania, tj. art. 328

§ 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., polegającą na nieuzasadnieniu w tym

postanowieniu

przyczyn

obciążenia

Spółdzielni

kosztami

postępowania

odwoławczego, wszczętego przez uczestnika, wbrew zasadzie wynikającej art. 520

§ 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane

ze swym udziałem w sprawie; art. 520 § 1 k.p.c., gdyż w niniejszej sprawie nie

wystąpiły przesłanki określone w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. uprawniające do nałożenia

na uczestnika postępowania kosztów poniesionych w sprawie przez innego

uczestnika. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w zaskarżonym zakresie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie wnioskodawczyni należało uwzględnić.

Odstępstwa od zasady przewidzianej w art. 520 § 1 k.p.c. o tym, że każdy

uczestnik ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie, zawiera § 2 i 3

tego artykułu. Z przepisów tych wynika, że jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu

zainteresowani w wyniku postępowania albo ich interesy są sprzeczne, sąd może

stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego

z uczestników w całości, a jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może

włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek

zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika.

Sąd drugiej instancji oddalając wniosek o zasiedzenie mógł w niniejszej

sprawie zasądzić zwrot kosztów postępowania od wnioskodawczyni na rzecz

uczestnika. Jednakże to wymagało wykazania, że zostały spełnione przesłanki,

uprawniające do odstąpienia od zasady, określonej w art. 520 § 1 k.p.c.

Podstawą rozstrzygania o kosztach postępowania w postępowaniu nieprocesowym

jest zasada ich ponoszenia przez każdego uczestnika. Jeśli więc sąd w konkretnej

sprawie uzna, że powinno być inaczej, to musi się kierować przesłankami

wskazanymi w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. i swoje rozstrzygnięcie w tym przedmiocie

uzasadnić. Sąd drugiej instancji nie uczynił tego w zaskarżonym postanowieniu,

naruszając art. 328 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Zachodzi bowiem sytuacja,

w której treść uzasadnienia orzeczenia Sądu drugiej instancji uniemożliwia

dokonanie oceny podjętego rozstrzygnięcia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia

15 lipca 2011 r., I UK 325/10, Lex nr 949020).

W niniejszej sprawie uzasadnienie to jest tym bardziej konieczne,

że wnioskodawczyni w zażaleniu wskazała na stan prawny, w jakim odbywało się

postępowanie przed Sądem pierwszej instancji, dlaczego wnosiła i popierała

wniosek oraz, że przepis ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, na którym

opierała się podstawa wniosku o zasiedzenie stracił moc wskutek wyroku Trybunału

Konstytucyjnego. Konsekwencją tego było, że postanowienie Sądu pierwszej

instancji w tej sprawie, wydane z powołaniem się na ten przepis nie mogło się

ostać, co z kolei przyznaje Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego

postanowienia. Wymaga więc wnikliwego rozważenia, czy są podstawy faktyczne

i prawne do odstąpienia w niniejszej sprawie od zasady wyrażonej w art. 520 § 1

k.p.c. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy

w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2011 r. (IV CZ 101/10, Lex nr 898272),

że w postępowaniu nieprocesowym, co do zasady nie ma podstaw do domagania

się przez uczestnika, który poniósł określone koszty, zwrotu ich od pozostałych

uczestników.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku z art.

3941 § 3 uwzględnił zażalenie i orzekł jak w postanowieniu.