I CSK 98/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 98/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa T. S.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Sprawiedliwości, Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej, Dyrektorowi Aresztu Śledczego w G. [i innym]‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 czerwca 2018 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 24 lipca 2017 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje radcy prawnemu M. K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 120,- (sto dwadzieścia) złotych, powiększoną o należny podatek VAT, z tytułu udzielenia powodowi nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, 3) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii ‎ Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240,- (dwieście ‎ czterdzieści) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania ‎ kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 lipca 2017 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powoda T. S. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 grudnia 2015 r., którym oddalone zostało powództwo przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Sprawiedliwości i dyrektorom szeregu wymienionych w wyroku zakładów karnych i aresztów śledczych o zapłatę 50 000 złotych odszkodowania oraz 250 000 złotych zadośćuczynienia wraz z odsetkami z tytułu naruszenia wskazanych dóbr osobistych w trakcie wykonywania kary pozbawienia wolności. Oddalenie powództwa, mającego podstawę w art. 23, art. 24, art. 448 i art. 417 § 1 k.c. wyniknęło z uznania przedawnienia roszczeń powoda na podstawie art. 4421 § 1 k.c. Sąd drugiej instancji przyjął argumentację prawną Sądu Okręgowego i oddalił apelację.W skardze kasacyjnej, ustanowiony z urzędu pełnomocnik powoda zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego, tj. art. 4421 § 1 w związku z art. 5 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że doszło do przedawnienia roszczeń, mimo iż zarzut przedawnienia był przejawem nadużycia prawa podmiotowego określonego w art. 5 k.c., wobec faktu, że przemawiają za tym konkretne okoliczności sprawy.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i nieuwzględnienie przedawnienia, a zatem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana – Prokuratoria Generalna Rzeczpospolitej Polskiej wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania, ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powódka powołała się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, polegającego na ustaleniu, czy wynikający z art. 4421 § 1 k.c. zarzut przedawnienia winien być stosowany w sytuacji nadużycia prawa podmiotowego, przez jego podniesienie wobec osoby będącej w szczególnej sytuacji życiowej, jako osadzonej w zakładzie karnym.Wniosek pełnomocnika powoda zawiera szczątkowe uzasadnienie, sprowadzające się do wskazania na elementarne poczucie sprawiedliwości, które miałoby stanowić przesłankę obowiązku przyjęcia skargi tylko dlatego, że została wniesiona przez osobę przebywającą w zakładzie karnym.

Jest to błędne postawienie problemu. Możliwość zastosowania konstrukcji nadużycia prawa w sytuacji dowiedzionego przedawnienia roszczeń majątkowych jest dawno pozytywnie rozstrzygnięta w orzecznictwie sądowym i w doktrynie. Nie jest więc w ogóle potrzebne zajmowanie się przez Sąd Najwyższy kolejny raz takim zagadnieniem prawnym.Z wywodów skarżącego wynika, że zdaje on sobie doskonale z tego sprawę, jednak uważa, że w jego przypadku powinien zostać zastosowany art. 5 k.c. Skoro tak, to skarga sprowadza się do żądania ponownego rozważenia sprawy z punktu widzenia nadużycia prawa przez stronę pozwaną podnoszącą zarzut przedawnienia roszczeń powoda, z którym należy się zgodzić (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2009 r., III CZP 2/09, OSNC 2009, nr 12, poz. 168).

Wymaga to przeprowadzenia profesjonalnego wywodu prawniczego w uzasadnieniu wniosku, a tego nie można znaleźć w tym uzasadnieniu. Wymagałoby to wtedy prawdopodobnie skupienia uwagi na podstawie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, jaką stanowi art. 3981 § 1 pkt 4 k.p.c., czego nie uczyniono. Mając to na uwadze należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., a o wynagrodzeniu radcy prawnego działającego z urzędu, na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. aj