Legislator Case Law & Legislation
I CSK 83/11 AI generated

I CSK 83/11 · Sąd Najwyższy

Case Number I CSK 83/11
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

„M.-P. K. i K.” Sp. j. w Z. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 listopada zwykłej, dokonany przez referendarza sądowego w dniu 12 października 2009 r. w

Legislator headnote

AI generated

art. 13 § 2 k.p.c, art. 316 § 1 k.p.c, art. 1821 § 1 k.p.c, art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c, art. 6261 § 3 k.p.c, art. 65 ust. 1 u.k.w.h; I CSK 83/11 · Sąd Najwyższy: „M.-P. K. i K.” Sp. j. w Z. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 listopada zwykłej, dokonany przez referendarza sądowego w dniu 12 października 2009 r. w

Keywords

AI generated
art. 13 § 2 k.p.c art. 316 § 1 k.p.c art. 1821 § 1 k.p.c art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c art. 6261 § 3 k.p.c art. 65 ust. 1 u.k.w.h

Cited Legislation

AI generated
art. 13 § 2 k.p.c
wydania spornego zarządzenia stanowi art. 208 § 1 pkt 5 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
art. 316 § 1 k.p.c
art. 316 § 1 k.p.c. Oznacza ona, że sąd dokonuje wpisu na podstawie stanu
art. 1821 § 1 k.p.c
W myśl art. 1821 § 1 k.p.c.
art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c
art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.
art. 6261 § 3 k.p.c
wieczystoksięgowym wykluczona została art. 6261 § 3 k.p.c., jako normą
art. 65 ust. 1 u.k.w.h
Zgodnie z art. 65 ust. 1 u.k.w.h.
art. 109 ust. 1 u.k.w.h
ustanawianej umową stron, jak i hipoteki przymusowej, przewidzianej w art. 109
art. 29 u.k.w.h
Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 29 u.k.w.h.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I CSK 83/11

POSTANOWIENIE

Dnia 1 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku A. Spółki z o.o. z siedzibą w W.

przy uczestnictwie M.-P. K. i K. Spółki jawnej z siedzibą

w Z. w upadłości

o wpis hipoteki przymusowej zwykłej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 1 grudnia 2011 r.,

skargi kasacyjnej uczestnika postępowania

od postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 9 marca 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je

postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 6 listopada 2009 r. i

przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania

oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy, oddalił apelację uczestnika

„M.-P. K. i K.” Sp. j. w Z. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 listopada

2009 r., sygn. Kw nr „X”, utrzymującego w mocy wpis hipoteki przymusowej

zwykłej, dokonany przez referendarza sądowego w dniu 12 października 2009 r. w

Dziale IV Księgi wieczystej nr [...] na sumę 8.532.766,38 zł na rzecz „A.” Spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością w W., obciążający przysługujący uczestnikowi

udział we współwłasności nieruchomości, dla której prowadzona jest ta księga.

Za podstawę orzeczenia przyjęte zostały następujące ustalenia i wnioski.

We wniosku z dnia 9 kwietnia 2009 r., oznaczonym sygn. Kw nr „X”,

wnioskodawca „A.” żądał wpisu powyższej hipoteki, powołując się na dokumenty

dołączone do wniosku oznaczonego sygn. Kw nr „Z”. Następnie we wniosku z dnia

14 maja 2009 r., oznaczonego sygn. Kw nr „Y” wnioskodawca żądał tożsamego

wpisu,

dołączając

wypis

aktu

notarialnego,

obejmujący

oświadczenie

o

ustanowieniu tytułu egzekucyjnego i hipoteki kaucyjnej, któremu nadana została

klauzula wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 6 października

2008 r., sygn.[…].

Zarządzeniami z dnia 21 września 2009 r. referendarz sądowy połączył

sprawy wszczęte obydwoma wnioskami celem ich wspólnego rozpoznania i wezwał

wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku przez złożenie pisemnego oświadczenia

w przedmiocie wielkości udziału, który ma zostać obciążony wpisem hipoteki,

albowiem we wniosku wskazano udział wynoszący 1338414/1348306, a we

wskazanej

wyżej

księdze

wieczystej

ujawniony

był

udział

wynoszący

1235641/1348306. W odpowiedzi wnioskodawca sprecyzował wniosek w zakresie

wielkości udziału zgodnie z zarządzeniem. W dniu 12 października 2009 r.

referendarz sądowy dokonał żądanego wpisu. Uczestnik wniósł skargę na ten wpis,

zarzucając błędne połączenie spraw wszczętych obydwoma wnioskami, a ponadto

wskazując, że na skutek połączenia sprawy nie utraciły samodzielnego bytu, stąd

pierwszy wniosek należało oddalić z uwagi na niedołączenie do niego oryginału

tytułu wykonawczego, zaś kolejny wniosek podlegał odrzuceniu jako obejmujący to

samo żądanie, co pierwszy. Podniósł również, że we wniosku błędnie wskazana

została wielkość udziału we współwłasności nieruchomości, który miał zostać

obciążony hipoteką, a zarządzenie referendarza wzywające do sprecyzowania

wniosku w tym zakresie stanowiło przekroczenie dozwolonych prawem granic

badania wniosku. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy zaskarżony wpis wskazując, że

skoro sprawy wszczęte obydwoma wnioskami zostały połączone, to nie ma

znaczenia, iż tytuł wykonawczy nie został dołączony do pierwszego wniosku,

bowiem dokumenty dołączone do wniosku oznaczonego sygn. Kw nr „Y” mogą być

brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku oznaczonego sygn. Kw nr „X”.

Ponadto stwierdził, że nawet gdyby spraw nie połączono, to i tak dopuszczalne

byłoby oparcie się na powołanym tytule, złożonym do akt księgi wieczystej i

podlegającym badaniu przy rozpoznawaniu wniosku. Natomiast podstawę prawną

wydania spornego zarządzenia stanowi art. 208 § 1 pkt 5 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Wymieniona wyżej księga wieczysta prowadzona jest dla nieruchomości wspólnej,

z której wyodrębniane są lokale. Na dzień złożenia wniosku o wpis hipoteki do

księgi tej złożono szereg wniosków o ujawnienie wyodrębnienia własności lokali i

nie było wiadomo czy wnioski te zostaną uwzględnione, oddalone czy zwrócone.

Wnioskodawca miałby więc trudność z określeniem właściwego udziału we

współwłasności nieruchomości. Zgodnie z art. 316 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

należało wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydawania

orzeczenia. Postanowienie Sądu Rejonowego zaskarżył apelacją uczestnik,

podtrzymując

zarzuty

podniesione

w skardze

na

wpis

dokonany

przez

referendarza. Oddalając apelację Sąd Okręgowy wskazał na treść art. 65 i 109

ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2001 r.

Nr 124, poz. 1361 ze zm.; dalej – „u.k.w.h.”) i uznał, że spełnione zostały przesłanki

określone w tych przepisach, pozwalające na dokonanie wpisu hipoteki

przymusowej zwykłej. Przyjął, że dołączony do wniosku wypis wskazanego aktu

notarialnego, któremu nadana została klauzula wykonalności, stanowi uzasadnioną

podstawę takiego wpisu. Następnie przywołał treść art. 626 8 § 2 k.p.c.,

zakreślającego kognicję sądu wieczystoksięgowego, i wskazał, że sąd powinien

sprawdzić, czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego

wniesienia, czy okoliczności w nim przytoczone mogą być podstawą dokonania

żądanego wpisu oraz czy odpowiada on wymaganiom formalnym, natomiast

badanie treści księgi wieczystej odnosi się do praw w niej ujawnionych. W ocenie

Sądu

Okręgowego

sprawdzenie

przez

referendarza

stanu

prawnego

nieruchomości, polegające na stwierdzeniu, że dłużnikowi przysługuje udział w

nieruchomości wynoszący 1235641/1348306, a w konsekwencji zobowiązanie

wnioskodawcy do sprecyzowania wniosku, nie stanowiło przekroczenia takiej

kognicji. Jeśli bowiem w toku rozpoznawania sprawy okazało się, że dłużnikowi

przysługuje mniejszy udział w nieruchomości, niż wskazano we wniosku, to sąd

wieczystoksięgowy miał prawo, a nawet obowiązek domagać się od wnioskodawcy

uściślenia jego żądania. W postępowaniu przed sądem pierwszej, jak i drugiej

instancji obowiązuje na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. zasada orzekania wyrażona w

art. 316 § 1 k.p.c. Oznacza ona, że sąd dokonuje wpisu na podstawie stanu

faktycznego i przepisów prawa z chwili orzekania, bowiem ustawa o księgach

wieczystych i hipotece nie zawiera normy uznającej za miarodajny dla orzekania

stan rzeczy z chwili złożenia wniosku. Z kolei odnosząc się do kwestionowanego

zarządzenia o połączeniu spraw wszczętych wnioskami o sygn. Kw nr „X” i Kw nr

„Y” Sąd Okręgowy przyjął, że zarządzenie to miało charakter techniczny i

prowadziło do wspólnego rozpoznania spraw, a zgodnie z judykaturą Sądu

Najwyższego nie podlega zaskarżeniu, w związku z czym nie może być

przedmiotem rozpoznania przez sąd drugiej instancji.

Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wniósł uczestnik,

zaskarżając je w całości. Oparł ją na podstawie przewidzianej w art. 398 3 § 1 pkt 2

k.p.c., zarzucił naruszenie art. 6268 § 1 i 2 k.p.c., polegające na wskazaniu

wnioskodawcy w zarządzeniu obliczonych przez referendarza sądowego udziałów

w nieruchomości przysługujących uczestnikowi i wezwaniu wnioskodawcy do

sprecyzowania wniosku poprzez potwierdzenie, czy żąda ustanowienia hipoteki na

udziałach

prawidłowo

obliczonych

przez

referendarza,

co

miało

istotny

i bezpośredni wpływ na dokonanie wpisu; naruszenie art. 626 9 k.p.c. polega na

uwzględnieniu wniosku, pomimo przeszkody w postaci nieprawidłowo wskazanej

przez wnioskodawcę wysokości udziałów, a naruszenie art. 219 w zw. z art. 13 § 2

k.p.c. na połączeniu wniosków o sygn. Kw nr „X” i Kw. nr „Y” do wspólnego

rozpoznania i rozpoznaniu ich jako jednego, podczas gdy pierwszy wniosek

powinien podlegać oddaleniu ze względu na brak tytułu wykonawczego, a kolejny

–

oddaleniu

ze

względu

na

nieprawidłowe

wskazanie

wielkości

udziału

w nieruchomości przysługującego uczestnikowi lub odrzuceniu na podstawie

art. 199 § 1 pkt 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Połączenie obu wniosków zarządzeniem

niezaskarżalnym

dla

uczestnika

spowodowało

dokonanie

wpisu

hipoteki

przymusowej od daty złożenia pierwszego, wadliwego wniosku, co z kolei

skutkowało ustanowieniem hipoteki przymusowej na lokalach, co do których

wnioski o ich wyodrębnienie zostały złożone po dniu złożenia pierwszego wniosku.

Uczestnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia

Sądu Rejonowego, a także uchylenie wpisu dokonanego przez referendarza

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania za wszystkie instancje, ewentualnie o orzeczenie co do istoty sprawy

przez oddalenie wniosku i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika

zwrotu kosztów postępowania.

W piśmie z dnia 13 września 2011 r. wnioskodawca wniósł o zawieszenie,

względnie umorzenie postępowania kasacyjnego, z uwagi na ogłoszenie upadłości

uczestnika, obejmującej likwidację jego majątku postanowieniem Sądu Rejonowego

z dnia 30 maja 2011 r., sygn.[…]. Natomiast w piśmie z dnia 29 września 2011 r.

syndyk masy upadłości uczestnika wniósł o oddalenie tego wniosku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odnosząc się w pierwszym rzędzie do wniosku o zawieszenie lub umorzenie

postępowania

kasacyjnego,

wskazać

należy,

że

nie

zasługiwał

on

na

uwzględnienie. Niezależnie od ujawnionej w judykaturze Sądu Najwyższego

rozbieżności w kwestii odpowiedniego stosowania w postępowaniu kasacyjnym art.

1821 § 1 k.p.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 czerwca 2008 r., V CSK

433/07, niepubl.; z dnia 3 listopada 2010 r., V CSK 143/10, niepubl.) uznać należy,

że nie może on znajdować odpowiedniego zastosowania w postępowaniu

wieczystoksięgowym, mającym za przedmiot wpis hipoteki przymusowej, nawet

jeśli dotyczyć ma ona prawa, które w toku postępowania staje się składnikiem masy

upadłości. W myśl art. 1821 § 1 k.p.c. ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację

majątku pozwanego stanowi podstawę umorzenia postępowania dotyczącego masy

upadłości, zaś w § 2 przewidziano, że w razie prawomocnej odmowy uznania

wierzytelności,

uchylenia,

prawomocnego

zakończenia

albo

umorzenia

postępowania upadłościowego, jeśli powództwo zostanie ponownie wytoczone

w terminie trzymiesięcznym, zachowane zostaną skutki, jakie ustawa wiąże

z poprzednio wytoczonym powództwem, a postępowanie dowodowe nie wymaga

powtórzenia. Celem tej regulacji jest skierowanie roszczeń dochodzonych w drodze

procesu przeciwko upadłemu, którego majątek ma zostać objęty likwidacją, na

właściwą drogę postępowania upadłościowego (por. uzasadnienie uchwały Sądu

Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010 r., III CZP 2/10, OSNC 2010, nr 10, poz. 134;

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2010 r., III CSK 310/09, OSNC 2011,

nr 4, poz. 45; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2010 r., III CSK

12/10, OSNC 2011, nr 9, poz. 104). Wynika z tego, że art. 182 1 § 1 k.p.c. dotyczy

wyłącznie spraw, których przedmiotem są wierzytelności podlegające zgłoszeniu

w postępowaniu

upadłościowym

(por.

wyrok

Sądu

Najwyższego

z

dnia

16 października 2008 r. III CSK 120/08, niepubl.; postępowanie Sądu Najwyższego

z dnia 14 maja 2009 r., I CSK 427/08, OSNC 2010, nr 3, poz. 43; wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 23 września 2010 r., III CSK 310/09, OSNC 2011, nr 4,

poz. 45). Żądanie dokonania wpisu hipoteki przymusowej nie podlega takiemu

zgłoszeniu, a możliwe jest do zrealizowania jedynie w postępowaniu przed sądem

wieczystoksięgowym.

Nie

ma

zatem

podstawy

umorzenia

postępowania.

Niezasadne było żądanie zawieszenia postępowania. W przypadku roszczeń

o wierzytelności niepodlegające zgłoszeniu do masy upadłości przyjmuje się, że

postępowania wszczęte przeciwko upadłemu, wobec którego ogłoszono upadłość

obejmującą likwidację jego majątku, powinny zostać zawieszone na podstawie

art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. stosowanego przez analogię (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 23 września 2010 r. III CSK 310/09, OSNC 2011, nr 4,

poz. 45). Możliwość stosowania art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w postępowaniu

wieczystoksięgowym wykluczona została art. 6261 § 3 k.p.c., jako normą

szczególnie regulującą te kwestie.

Zgodnie z art. 65 ust. 1 u.k.w.h. hipoteką obciążyć można nieruchomość,

a w myśl art. 65 ust. 3 także ułamkową część nieruchomości, jeśli stanowi udział

współwłaściciela. Z tego wywodzi się, że w przypadku gdy nieruchomość jest

przedmiotem własności jednego podmiotu albo przedmiotem współwłasności

łącznej, o charakterze bezudziałowym, obciążenie hipoteką dotyczyć może tylko

całej nieruchomości, natomiast gdy jest ona przedmiotem współwłasności

w częściach

ułamkowych,

hipoteką

można

obciążyć

ułamkową

część

nieruchomości, odpowiadającą całemu udziałowi współwłaściciela, a nie jedynie

części tego udziału. Przyjmuje się, że celem takiej regulacji jest unikanie

nadmiernej komplikacji obrotu prawnego. Dotyczy to w równym stopniu hipoteki

ustanawianej umową stron, jak i hipoteki przymusowej, przewidzianej w art. 109

ust. 1 u.k.w.h., którą wierzyciel może uzyskać na podstawie tytułu wykonawczego.

Z tego względu w razie żądania wpisu do księgi wieczystej hipoteki przymusowej,

mającej obciążać ułamkową

część nieruchomości, stanowiącą

udział

we

współwłasności przysługujący dłużnikowi wskazanemu w tytule wykonawczym, nie

jest konieczne wskazywanie przez wnioskodawcę we wniosku o wpis wielkości tego

udziału. Zbędne jest wówczas również wzywanie wnioskodawcy na podstawie art.

130 § 1 w zw. z art. 187 § 1 pkt 1 i art. 13 § 2 k.p.c. do usunięcia braku formalnego

wniosku związanego ze sformułowaniem żądania wniosku w zakresie wielkości

takiego udziału. Sąd wieczystoksięgowy, kierując się normą wyrażoną w art. 626 8

§ 2 k.p.c., w punkcie wyjścia oceny zasadności wniosku o taki wpis obowiązany jest

przyjąć stan prawny nieruchomości, a w tym wielkość udziału we współwłasności

podlegającego obciążeniu hipoteką przymusową, wynikający z treści księgi

wieczystej. Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 29 u.k.w.h. przez stan prawny

nieruchomości należy tutaj rozumieć stan będący wynikiem prawomocnego

rozpoznania wniosków dotyczących tej samej księgi wieczystej, które wpłynęły

wcześniej, o których uczyniono wzmiankę w tej księdze i które rozpoznane zostały

później, niż chwila złożenia danego wniosku. W przypadku wniosku o wpis hipoteki

przymusowej wnioskodawca, formułując żądanie wniosku, zdany jest jedynie na

treść księgi wieczystej, która może nie być ostatecznie ustalona ze względu na

jeszcze nierozpoznane wnioski wcześniejsze, o których uczyniono wzmianki.

Stwarza to po stronie wnioskodawcy, zmierzającego do egzekucji roszczenia

objętego tytułem wykonawczym, mogącym stanowić podstawę wpisu hipoteki

przymusowej, stan niepewności co do rozmiaru prawa, którego dotyczyć będzie

hipoteka. Jednakże brak konieczności wskazywania wielkości udziału we

współwłasności, podlegającego obciążeniu hipoteką przymusową sprawia, że

wnioskodawca nie powinien mieć trudności, którą w rozpoznawanej sprawie

dostrzegły

Sądy

obu

instancji,

polegającej

na

niemożności

dokładnego

sformułowania treści żądania o obciążenie hipoteką przymusową udziału we

współwłasności nieruchomości, z której wyodrębniono lokale, w sytuacji gdy

wcześniejsze

wnioski

o

wpisy

w księgach

wieczystych,

ujawniające

ich

wyodrębnienie nie zostały jeszcze rozpoznane. Zatem skuteczność hipoteki

przymusowej,

jako

instrumentu

mającego

służyć

zabezpieczeniu

interesu

wnioskodawcy – wierzyciela dysponującego tytułem wykonawczym, nie zostaje

naruszona. Jeżeli jednak mimo to wnioskodawca, formułując żądanie wniosku

o wpis hipoteki przymusowej, podaje wysokość udziału we współwłasności

podlegającego obciążeniu, która w ocenie sądu wieczystoksięgowego nie

odpowiada stanowi prawnemu wynikającemu z treści księgi wieczystej, ustalonemu

także według reguły art. 29 u.k.w.h., to nie można przyjmować, że wniosek taki

dotknięty jest brakiem polegającym na niedostatecznym sprecyzowaniu żądania.

Jest ono bowiem dokładnie określone, choć niezgodnie ze stanem prawnym

wynikającym z treści księgi wieczystej. To jednak związane jest już z kwestią

merytorycznej oceny zasadności wniosku o wpis. Skoro zaś obecnie nie

obowiązuje norma pozwalająca sądowi wieczystoksięgowemu na wezwanie

wnioskodawcy do usunięcia przeszkody do wpisu (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 9 marca 2004 r., V CK 448/03, niepubl.; z dnia 22 stycznia

2010 r., V CSK 230/09, niepubl.; z dnia 9 grudnia 2010 r., IV CSK 168/10, niepubl.),

to przyjąć należy, że możliwość działania sądu wieczystoksięgowego z urzędu

w tym zakresie została wyłączona i nie jest on uprawniony do wezwania

wnioskodawcy do określenia wysokości udziału we współwłasności w sposób

zgodny ze stanem prawnym wynikającym z treści księgi wieczystej. Będąc

związanym granicami wniosku w myśl art. 6262 § 1 k.p.c., sąd wieczystoksięgowy

obowiązany jest na podstawie art. 6269 k.p.c. oddalić go w razie braku podstaw

albo istnienia przeszkód do dokonania wpisu. Z tych względów przyjąć należy, że

Sąd Okręgowy naruszył art. 6269 k.p.c. przez jego błędną wykładnię, akceptując

ocenę Sądu Rejonowego o prawidłowości powyższego wezwania dokonanego

przez referendarza w oparciu o art. 208 § 1 pkt 5 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Przewidziana w art. 219 k.p.c. możliwość połączenia oddzielnych spraw

celem ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze

sobą w związku lub mogły być objęte jednym pozwem, w myśl art. 13 § 2 k.p.c.

dopuszczalna jest co do zasady również w postępowaniu nieprocesowym.

Dotyczyć może np. spraw wszczętych wnioskami o stwierdzenie nabycia spadku po

kilku spadkodawcach (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1948 r.,

C.I. 295/48, PiP 1948, nr 9-10, s. 151) lub o dział spadku i zniesienie

współwłasności, o czym wprost stanowi art. 689 k.p.c. Łączne rozpoznawanie

spraw wszczętych oddzielnymi wnioskami uzasadnione jest wówczas, gdy istnieje

taki związek pomiędzy okolicznościami faktycznymi, uzasadniającymi żądania

wniosków, który umożliwi sądowi wykorzystanie przy rozpoznawaniu połączonych

spraw tego samego materiału dowodowego. Chociaż regulacja postępowania

wieczystoksięgowego nie zawiera normy, która wprost eliminuje możliwość

łącznego

rozpoznawania

przez sąd

wieczystoksięgowy

spraw

wszczętych

oddzielnymi wnioskami o wpis w księdze wieczystej, to jednak możliwość taką

należy wykluczyć jako sprzeczną z kognicją sądu wieczystoksięgowego, określoną

w art. 6268 § 2 k.p.c. W myśl normy wyrażonej w tym przepisie sąd

wieczystoksięgowy rozpoznaje wniosek o wpis jedynie w oparciu o treść wniosku,

dołączonych do wniosku dokumentów i treść księgi wieczystej. W judykaturze Sądu

Najwyższego istnieje rozbieżność czy wynika z tego brak możliwości uwzględnienia

przy ocenie zasadności wniosku o wpis jakiegokolwiek innego materiału

dowodowego gdy chodzi o przeszkodę do dokonania wpisu (por. wyrok z dnia

19 marca 2003 r., I CKN 152/01, OSNC 2004, nr 6, poz. 92; postanowienie z dnia

15 grudnia 2005 r., V CK 54/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 138; postanowienie

z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 4/09, niepubl.; uzasadnienie uchwały z dnia

16 grudnia 2009 r., III CZP 80/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 84; postanowienie z dnia

23 czerwca 2010 r., II CSK 661/09, OSNC 2011, nr 1, poz. 12; postanowienie

z dnia 9 grudnia 2010 r., IV CSK 168/10, niepubl.). Jednakże nie budzi wątpliwości,

że dokonanie wpisu nie jest dopuszczalne w oparciu o materiał inny, niż określony

w art. 6268 § 2 k.p.c. Nawet poprzednio obowiązujący art. 46 ust. 2 u.k.w.h.,

niemający obecnie odpowiednika, pozwalał sądowi wieczystoksięgowemu na

uwzględnienie okoliczności znanych urzędowo jedynie jako podstawy oddalenia

wniosku o wpis, a nie jego uwzględnienia (por. postanowienie z dnia 9 grudnia

2010 r., IV CSK 168/10, niepubl.). Z tych względów uznać należy, że Sąd

Okręgowy naruszył art. 219 w zw. z art. 13 ust. 2 k.p.c. przez to, że nie uwzględnił

podniesionego przez uczestnika w apelacji zarzutu naruszenia tego przepisu,

kwestionującego przyjętą przez Sąd Rejonowy dopuszczalność dokonania wpisu

żądanego wnioskiem o sygn. Kw nr „X” na podstawie dokumentów dołączonych do

wniosku o sygn. Kw nr „Y” z uwagi na łączne rozpoznanie obu spraw.

Uwzględnienie jednak przez Sąd Okręgowy zarzutu naruszenia tego przepisu nie

musiało skutkować oddaleniem wniosku o sygn. Kw nr „X”. Z ustaleń poczynionych

przez Sąd Okręgowy wynika bowiem, że we wniosku tym jako podstawę wpisu

powołano dokumenty dołączone do innego jeszcze wniosku o sygn. Kw nr „Z”. To

zaś sprawia, że wchodzą one w zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.

Natomiast odrębną kwestię, której rozstrzyganie na obecnym etapie postępowania

uznać należy za przedwczesne, stanowi to, czy te z kolei dokumenty mogą

stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej, skoro w istocie są one kopiami

wypisu aktu notarialnego oraz odpisu postanowienia sądu poświadczonymi za

zgodność z oryginałem przez komornika sądowego.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39815 § 1 w związku

z art. 13 § 2 k.p.c. postanowił jak w sentencji, a orzeczenie o kosztach

postępowania kasacyjnego pozostawił, na podstawie art. 108 § 2 w związku z art.

13 § 2 k.p.c. i art. 39821 k.p.c., końcowemu orzeczeniu.