I CSK 805/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 805/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa B. sp. z o.o. w W. ‎przeciwko Skarbowi Państwa - Centrum Unijnych Projektów Transportowych‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 września 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej ‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa - ‎ Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3600 zł ‎ (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów ‎ postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację strony powodowej od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo o zasądzenie należności z tytułu zwrotu kwoty zabezpieczenia oraz zapłaty wynagrodzenia za wykonanie prac projektowo-wdrożeniowych przez konsorcjum utworzone przez stronę powodową i drugą spółkę nieuczestniczącą w sprawie. Sądy obu instancji analizując umowę o dzieło zawartą przez pozwanego z konsorcjum oraz umowę konsorcjum i treść pełnomocnictwa udzielonego powodowej Spółce przez drugiego członka konsorcjum uznały, że z umowy wynika niepodzielność nabytych przez członków konsorcjum praw i wierzytelności oraz brak określenia wysokości udziałów w tych prawach przysługujących poszczególnym członkom, co uzasadnia odwołanie się do konstrukcji wspólności łącznej przyjmowanej w odniesieniu do wierzytelności wspólnych przysługujących wspólnikom spółki cywilnej, za czym przemawia podobieństwo konstrukcyjne tych umów.

W konsekwencji uznały, że w odniesieniu do wspólnych wierzytelności z tytułu wynagrodzenia wynikających z umów zawartych łącznie przez obu członków konsorcjum z pozwanym, po stronie konsorcjum muszą występować wszyscy jego członkowie, co prowadziło do oddalenia powództwa z braku legitymacji czynnej samej powódki. W skardze kasacyjnej strona powodowa jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych: „1. Czy uwzględniając zasadę swobody umów, do każdej umowy nienazwanej konsorcjum, będą miały zastosowanie odpowiednio przepisy dotyczące majątku wspólników spółki cywilnej oraz 2.

Czy w przypadku roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za usługi wykonane w ramach konsorcjum, legitymacja czynna przysługuje konsorcjantom łącznie w przypadku, gdy łącząca ich umowa konsorcjum nie przewiduje wniesienia wkładów oraz wspólnych zysków?”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nie rozstrzygnięte jeszcze przez Sąd Najwyższy, występujące na tle określonych przepisów prawa, mające charakter istotny, ogólny i uniwersalny, wywołujące poważne kontrowersje i rozbieżne oceny prawne, którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy konieczne jest zarówno do prawidłowego rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, jak i przydatne dla rozwoju judykatury (porównaj między innymi postanowienia z dnia 10 maja 2001 r.

II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, nie publ.). Przedstawione przez powódkę zagadnienia nie spełniają tych wymagań przede wszystkim dlatego, że Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się już w tym przedmiocie zajmując jednolite stanowisko, że w ramach swobody umów, członkowie konsorcjum mogą sami zadecydować o łączących ich stosunkach wewnętrznych i zewnętrznych i w konsekwencji to treść wewnętrznego porozumienia między nimi oraz treść umowy zawartej przez konsorcjum z osobą trzecią decydują o rodzaju więzi prawnej między członkami konsorcjum i o zakresie samodzielności uczestnika konsorcjum w działaniach względem zamawiającego.

W orzecznictwie tym przyjmowane jest też jednolicie, że umowa konsorcjum może stanowić podtyp spółki cywilnej, może być spółką cywilną albo mieć samodzielny charakter, jeżeli nie ma podstaw do ustalenia, że występują w niej istotne cechy spółki cywilnej (porównaj między innymi wyroki z dnia 10 września 2014 r., II CSK 536/14, z dnia 20 listopada 2014 r. V CSK 177/14, z dnia 9 lipca 2015 r., I CSK 353/13 i z dnia 10 września 2015 r. II CSK 630/14 oraz postanowienie z dnia 6 marca 2015 r. III CZP 113/14, nie publ.). Sąd Najwyższy stwierdził również, że umowa konsorcjum obejmująca wykonanie robót budowlanych, zawarta w celu udziału w przetargu ogłoszonym w ramach zamówień publicznych, może uzasadniać uczestnictwo konieczne wszystkich członków konsorcjum w sprawie o zapłatę jednemu z nich przez zamawiającego wynagrodzenia (porównaj wyrok z dnia 7 listopada 2014 r.

IV 95/14, OSNC 2015/12/141). W powyższych orzeczeniach wyjaśnione zostały wskazane przez powódkę w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wszystkie te wątpliwości, które ewentualnie mogłyby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw