I CSK 772/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 772/10

POSTANOWIENIE

Dnia 28 czerwca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster

w sprawie z powództwa R. Z.

przeciwko Polskiej Agencji Prasowej S.A.

o ochronę dóbr osobistych,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 czerwca 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 13 maja 2010 r.,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) oddala wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 maja 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił

apelację powoda R. Z. od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego

powództwo przeciwko Polskiej Agencji Prasowej S.A. o nakazanie stronie pozwanej

ogłoszenia przeprosin za naruszenie dobra osobistego powoda w postaci

prywatności przez ujawnienie w depeszy PAP z dnia 9 marca 2009 r., adresowanej

do krajowych odbiorców serwisu informacyjnego,

jego danych osobowych jako

strony powodowej w postępowaniu cywilnym przeciwko Z. Z. o naruszenie dóbr

osobistych.

Sąd drugiej instancji uznał, że wprawdzie art. 13 Prawa prasowego,

zakazujący publikowania, bez ich zgody, danych osobowych między innymi osób

pokrzywdzonych czy poszkodowanych, ma zastosowanie również do toczących się

spraw cywilnych z udziałem takich osób, a powód nie wyraził zgody na

opublikowanie jego danych osobowych

w związku z wytoczonym przez niego

procesem cywilnym, jednak, w ocenie Sądu, strona pozwana wykazała istnienie

innej okoliczności wyłączającej bezprawność jej działania. Okolicznością tą jest

fakt, że pozwany przesyłając przedmiotową depeszę oparł się na informacjach

uzyskanych z biura prasowego Sądu Okręgowego w K., w którym toczyła się

sprawa, co jest równoznaczne z wyrażeniem przez Sąd zgody na opublikowanie

danych osobowych powoda ze względu na przyjęty przez Sąd ważny interes

społeczny. Strona pozwana nie miała w takim przypadku obowiązku weryfikowania

decyzji Sądu o upublicznieniu danych osobowych powoda, a zatem powtórzenie

w depeszy tych informacji nie jest działaniem bezprawnym. Tę okoliczność Sąd

Apelacyjny uznał za decydującą o bezzasadności powództwa, przywiązując

mniejszą wagę do wskazanej przez Sąd pierwszej instancji okoliczności, że powód,

jako były poseł na Sejm, pozostaje osobą publiczną i powinien liczyć się

z mniejszym zakresem ochrony jego dóbr osobistych, także ze względu na

charakter sprawy i osobę pozwanego.

W skardze kasacyjnej powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

do rozpoznania wskazał na występujące w sprawie dwa istotne zagadnienia

prawne: 1) czy procedurę wydawania zezwolenia na ujawnienie danych osobowych

i wizerunku osób, udzielanego przez sąd lub prokuratora, ze względu na ważny

interes społeczny, zgodnie z art. 13 ust. 3 Prawa prasowego, stosuje się także do

ujawniania danych osobowych i wizerunku podmiotów postępowania cywilnego,

w tym powoda, czy też dotyczy ona wyłącznie danych osobowych i wizerunku

podmiotów, przeciwko którym toczy się postępowanie karne? 2) czy szczególna

staranność oraz rzetelność przy zbieraniu informacji i wykorzystaniu materiałów

prasowych oraz obowiązek ochrony dóbr osobistych osób trzecich, o czym mowa

w art. 12 ust.1 pkt 1 i 2 Prawa prasowego, obejmują swoim zakresem obowiązek

zweryfikowania przez dziennikarza tego, czy dane osobowe, pochodzące

z postępowania cywilnego mogą być udostępnione w trybie art. 13 ust. 3, jak

i obowiązek analizy formalnej poprawności zezwolenia sądu co do ujawnienia tych

danych, czy też takie czynności nie stanowią obowiązku dziennikarza w rozumieniu

art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa prasowego?

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem Sądu Najwyższego,

skarżący powołujący się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398 9 § 1

pkt 1 k.p.c. powinien nie tylko w odpowiedni sposób sformułować zagadnienie

prawne i wskazać, na tle jakich przepisów wystąpiło oraz przedstawić kontrowersje

i rozbieżne oceny prawne, jakie zagadnienie to wywołuje, lecz również wykazać

jego istotny, poważny charakter, uzasadniający konieczność zajęcia stanowiska

przez Sąd Najwyższy, także ze względu na uniwersalny, ogólny charakter

zagadnienia (porównaj między innymi orzeczenia z dnia 10 maja 2001 r. II CZ

35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca

2007 r. III CSK 180/07 niepubl.). Nie stanowią zagadnienia prawnego, w rozumieniu

art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wątpliwości, które można wyjaśnić przy pomocy

obowiązujących reguł wykładni i zastosowania określonego przepisu prawa do

ustalonego stanu faktycznego (porównaj między innymi wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 14 lutego 2003 r. I PK 306/02, niepubl.). Wykładnia i stosowanie przepisów

prawa do ustalonego stanu faktycznego należy bowiem do ustawowych zadań

sądów powszechnych i w zdecydowanej większości przypadków nie wymaga

angażowania Sądu Najwyższego. Nawet jeżeli istnieją wątpliwości co do wykładni

przepisu, a w literaturze wskazywane są różne stanowiska w tym przedmiocie,

nie stanowi to wystarczającej podstawy do wypowiadania się przez Sąd Najwyższy,

jeżeli zagadnienie nie ma rzeczywiście poważnego charakteru, a wykładni można

dokonać przy pomocy obowiązujących reguł. Również wątpliwości, które wystąpiły

ze względu na jednostkowy charakter sprawy, jej specyfikę lub indywidualne cechy

stron i w związku z tym ich wyjaśnienie nie będzie miało charakteru uniwersalnego,

a zatem nie przyczyni się w istotny sposób do rozwoju judykatury, nie uzasadniają

rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy, bowiem skarga kasacyjna nie jest

kolejnym środkiem odwoławczym, lecz środkiem nadzwyczajnym, służącym

szerokiemu celowi publicznemu, którym jest rozwój orzecznictwa sądowego

i wzmocnienie praworządności.

Skarżący przedstawili zagadnienia prawne, które w istocie wskazują raczej

na wątpliwości, jakie mają co do wykładni art. 13 ust. 3 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2

Prawa prasowego i zastosowania tych przepisów do stanu faktycznego sprawy.

Powołali się też na wskazywane w literaturze różne możliwości wykładni

powyższych przepisów i opowiedzieli się za jedną z nich, odmienną od przyjętej

przez Sąd Apelacyjny. Nie jest to jednak wystarczające do uznania, że istnieje

konieczność wypowiedzenia się w tym przedmiocie przez Sąd Najwyższy.

Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, iż przedstawione zagadnienia mają

rzeczywiście poważny charakter, a wykładnia art. 13 ust. 3 i art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2

Prawa prasowego budzi tak istotne wątpliwości, że niemożliwe było ich usunięcie

przez Sądy powszechne w toku rozpoznania sprawy, tym bardziej gdy zważy się,

że Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w kwestiach wskazanych przez

skarżących w drugim zagadnieniu, a pierwsze może być rozwiązane przy pomocy

zwykłych reguł wykładni, które zastosował Sąd Apelacyjny. Nie sposób również

pominąć szczególnego, jednostkowego charakteru sprawy, wynikającego zarówno

ze specyficznego stanu faktycznego jak i statusu powoda oraz drugiej strony

poprzedniego procesu cywilnego o ochronę dóbr osobistych, który powód wytoczył,

a także statusu strony pozwanej i charakteru obciążających ją obowiązków

dostarczania serwisów informacyjnych. Okoliczności te sprawiają, że wykładnia

i stosowanie prawa w takich warunkach nie mają charakteru uniwersalnego i tym

samym nie uzasadniają przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu

o przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2

k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie

wykazał istnienia przesłanki przedsądu na którą się powołał, a w sprawie nie

występują też pozostałe, określone w art. 3989 §1 k.p.c., podstawy uzasadniające

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Wniosek

strony

pozwanej

o

zasądzenie

kosztów

postępowania

kasacyjnego został oddalony, ponieważ pismo, które go zawierało złożono po

terminie przewidzianym w art. 3987 § 1 k.p.c., a zatem nie wywołało ono skutków

procesowych związanych z wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną.

/tp/

jz