I CSK 657/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 657/11

POSTANOWIENIE

Dnia 14 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z powództwa W. C.

przeciwko G. N. Bank Spółce Akcyjnej w Warszawie

o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 14 lipca 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej

sprawie skarżący wskazał występowania na jej tle czterech istotnych zagadnień

prawnych. Pierwsze dotyczy dopuszczalności klauzuli umownej, przewidującej

prawo do jednostronnej zmiany tabeli opłat i prowizji przez bank przy spełnieniu się

kryteriów

wskazanych

w

umowie

i

określonych

przez

skarżącego

jako

nieweryfikowalne przez konsumenta i dające w zasadzie w tym zakresie pełną

swobodę bankowi. Kwestia ta nie uzasadnia przyjęcia skargi do rozpoznania, bo

stanowi jedynie polemikę z rozstrzygnięciem Sądu Apelacyjnego w tym zakresie –

co do oceny obiektywizmu określonych w klauzuli okoliczności pozwalających na

zmianę tabeli prowizji i opłat. Zauważyć trzeba, że tego rodzaju klauzula umowna

nie jest per se niedopuszczalna, gdyż z art. 3853 pkt 10 k.c. wynika, że co do

zasady dopuszczalna jest klauzula o takiej treści, o ile tylko przewiduje ważne

przyczyny

uzasadniające

dokonanie

takiej

jednostronnej

zmiany.

Ocena

występowania tych ważnych przyczyn w konkretnym przypadku to kwestia

rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy – Sąd Najwyższy w żaden sposób nie może

tego abstrakcyjnie określić. Jeżeli skarżący uważa, że dana przyczyna nie jest

ważna, to w trybie indywidualnej kontroli klauzuli może też zakwestionować jej

indywidualne użycie. Drugie zagadnienie dotyczy tego, czy ważna przyczyna,

o której mowa w art. 3853 pkt 10 k.c., to w istocie obiektywny wskaźnik

weryfikowalny przez konsumenta. Określenie „ważna przyczyna” celowo ma taką

postać, zatem nie jest zasadne zawężanie go do wyłącznie obiektywnego

wskaźnika – de facto oznacza ono coś więcej i coś mniej. Kwestia ta znów powinna

być oceniania w kontekście indywidualnej sprawy. Trzecie zagadnienie dotyczy

w istocie tego samego, co drugie i z tych samych względów nie uzasadnia

przyjęcia skargi do rozpoznania. Czwarte zagadnienie dotyczy tego, czy

dopuszczalna

jest

klauzula

przewidująca

automatyczne

przedłużenie

ubezpieczenia w umowie konsument – przedsiębiorca. Z art. 385 pkt 18 k.c.

wynika, że co do zasady tego rodzaju klauzule w umowach na czas oznaczony są

dopuszczalne, o ile tylko nie zastrzeżono w nich rażąco krótkiego terminu na

złożenie przez konsumenta oświadczenia sprzeciwiającego się przedłużeniu

umowy. Kwestia nie budzi zatem wątpliwości.

W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana

żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy

odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Charakter niniejszej sprawy, działanie powoda pro publico bono (w razie

uznania tych klauzul za niedozwolone byłoby to rozstrzygnięcie korzystne dla

wszystkich klientów banku), rzeczywiste wątpliwości co do dopuszczalności

zastosowanych klauzul przemawiają za nieobciążaniem skarżącego kosztami

postępowania stosownie do art. 102 k.p.c. (tak też rozstrzygnął Sąd Apelacyjny

w odniesieniu do kosztów postępowania apelacyjnego).

md