I CSK 6285/22 · Sąd Najwyższy

I CSK 6285/22 POSTANOWIENIE 25 stycznia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska na posiedzeniu niejawnym 25 stycznia 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa S. R. i A. R.‎przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.‎o zapłatę i ustalenie,‎na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie‎z 28 czerwca 2022 r., V ACa 776/21, 1.odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2.zasądza od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwotę ‎5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty.3.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 sierpnia 2021 r. w sprawie z powództwa S. R. i A. R. przeciwko Bank Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie, Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że umowa o kredyt, zawarta przez S. R. i A. R. z Bankiem Spółką Akcyjną w W. jest nieważna (pkt I), zasądził od pozwanego łącznie na rzecz powodów kwotę 113 510,88 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 lutego 2020 r. do dnia zapłaty (pkt II) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt III).Wyrokiem z 28 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, po rozpoznaniu apelacji pozwanego banku, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w punkcie drugim częściowo w ten sposób, że oddalił powództwo o odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 113 510,88 zł od dnia 26 lutego 2020 r. do dnia 25 sierpnia 2021 r. i od dnia 24 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty oraz zastrzegł, że zapłata przez pozwanego na rzecz powodów należności w nim określonych nastąpi za jednoczesnym zaofiarowaniem przez powodów łącznie na rzecz pozwanego kwoty 140 000 zł (pkt I) oraz oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt II) i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt III).W skardze kasacyjnej pozwany, skarżąc wyrok w części oddalającej jego apelację, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu, przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W ocenie skarżącego skarga jest oczywiście uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę powodowie wnieśli o odmowę jej przyjęcia do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

W judykaturze wielokrotnie i konsekwentnie wypowiadano się na temat charakteru skargi kasacyjnej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja ‎tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek, przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej.

W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 lipca 2023 r., I CSK 6201/22). Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej. Chodzi więc o szczególne, kwalifikowane przypadki naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika, a więc sytuacje, w których wyrok może być uznany za błędny lub wadliwy.

Konieczne byłoby zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 1 marca 2002 r., I PKN 34/01; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, z 26 października 2022 r., I CSK 3332/22, z 29 stycznia 2021 r., I CSK 491/20).Odnosząc się do powołanej przez skarżącego oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, wskazać trzeba, że w skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie niniejszej rzeczywiście doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe.

W sprawie niniejszej uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i stanowi próbę obejścia zakazu, o którym mowa w art. 3983 § 3. Zgodnie z tym przepisem, podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. W opisanych okolicznościach wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie został przekonująco uzasadniony.

Skarżąca nie wykazała, że w sprawie zachodzi oczywista zasadność skargi kasacyjnej. Mając na względzie przedstawione argumenty Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sporu – na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w związku z § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.[SOP] [ał]